Als de ervaren reizigster Rudi Brons (35) in het Indonesische Kupang in de taxi stapt, spreekt zij de ritprijs uit voorzorg extra duidelijk af. “Ik telde de afgesproken 'fifteen' nog eens na op mijn handen, maar toen we arriveerden, wilde de chauffeur alsnog ineens 'fifty' hebben. Gelukkig had ik de 15, wat al aan de hoge kant was, van tevoren in zijn stoffige motorkap getekend. De chauffeur reed woedend weg."
De fifteen / fifty-list is een geliefde oplichttruc van taxichauffeurs over heel de wereld. Het is een van de eindeloze voorbeelden van geslepen toeristenbedrog. En niet iedereen komt er zo goed vanaf als Rudi Brons.
Taxitrucs
De taxi is in veel toeristische gebieden uitgegroeid tot een oplichtplek. Allereerst is er de louche chauffeur die meldt dat een hotel niet meer bestaat of vol zit. Vertrouw het zelfs niet als hij een lijst met hotelnummers heeft; als je ter controle een van de nummers belt, krijg je waarschijnlijk een van zijn vriendjes aan de lijn. Een chauffeur heeft er baat bij zo ver mogelijk te rijden of een bestemming te kiezen waarvoor hij commissie ontvangt.
Zelfs bij prijsafspraken proberen sommigen zo vaag mogelijk te zijn. Onduidelijk praten is slechts één truc uit het arsenaal. Aangekomen op de bestemming blijkt maar al te vaak dat de afgesproken prijs opeens slechts per persoon was of dat je - bij een retourtje - ook wordt aangeslagen voor de tussenliggende uren. Ook bij bet afrekenen is alertheid geboden. Er is een list waarbij de chauffeur zijn ontvangen 'briefje van 20’ razendsnel omwisselt voor een briefje van 2 om koeltjes te melden dat er te weinig is betaald.
Onderzoek of vraag van tevoren hoe officiële taxi's eruitzien; bepaal de prijs altijd vooraf en schrijf deze desnoods op; controleer zelf de route en afstand op de kaart; geef je spullen pas af als je een overeenstemming hebt en doe deze alleen in de kofferbak als het echt niet anders kan.
Wisselbedrog
Dat je geld nooit op straat moet wisselen spreekt voor zich, maar ook in wisselkantoortjes worden reizigers opgelicht. Kassiers tellen biljetten vaak met opzet extreem snel voor je uit of geven het geld in zulke kleine coupures dat elk overzicht voor de klant ontbreekt. Ook als ze het bedrag zelf elektronisch narekenen, hangt fraude nog in de lucht; de rekenmachines kunnen gemanipuleerd zijn. Blijf zelfs alert wanneer je het pak geld eigenhandig hebt gecontroleerd. In een klassieke truc wordt de reiziger, na het tellen, weggestuurd met een dichtgeplakte envelop en de mededeling `goed wegstoppen nu, dit is geen veilige buurt’. Om er op de hotelkamer achter te komen dat een pak krantensnippers is meegegeven.
Ken altijd de correcte wisselkoers (www.xe.com ); neem afstand om in alle rust zelf na te rekenen, of gebruik je eigen rekenmachine; haal je ogen niet van het geld; controleer meteen na afgifte alsnog het ontvangen bedrag en vraag om een betalingsbewijs.
Neppolitie
Geen betrouwbaarder figuur dan oom agent. Fout! In Azië, Latijns-Amerika, maar ook Zuid-Europa wemelt het van de nepagenten die tijdens zogenaamde fake dollar controls vingervlug een deel van je geld achteroverdrukken. Soms maken ze deel uit van een uitgebreidere list waarbij een man je vraagt even op zijn kind te passen, terwijl hij de auto parkeert. Vervolgens verdwijnt hij en komen er een geëmotioneerde vrouw en nepagent aanrennen die je ervan beschuldigen dat je het kind hebt ontvoerd. Geen nood, voor een flink pak geld ga je vrijuit. Dezelfde zwendel komt veel voor in onder meer Zuid-Amerika en Tunesië, maar dan met een tas waarin de neppolitie vervolgens drugs vindt.
Stap nooit in hun auto; stel voor samen te voet naar een politiebureau of collega van jouw keus te gaan.
Zakkenrolzwendel
Het sleutelwoord in deze categorie: afleiding. Zo is Italië berucht om de list waarbij een vrouw op de grond valt met een nepbaby. Terwijl je bukt om de vrouw en haar 'kind' te helpen, rolt een handlanger ondertussen je portemonnee. De truc komt ook voor als solo-operatie, waarbij de babypop is bevestigd aan een paar neparmen en de oplichtster haar handen vrij heeft om je broekzak of te voelen. Het kind dient slechts om kwetsbaar en onschuldig over te komen. Diezelfde methode wordt gebruikt met Thaise nepmonniken, oude vrouwtjes, kleine kinderen en de verdwaalde neptoerist.
Niet onschuldig, maar absoluut afleidend zijn de Spaanse travestieten die voorbijgangers hun bh laten zien en zo voor die ene tel van verwarring zorgen die nodig is om onopgemerkt je portemonnee te stelen.
Een andere klassieker is de truc waarbij de oplichter tegen het slachtoffer aanloopt en een klodder mosterd, drank, of zelfs duivenpoep op zijn jas knoeit. Terwijl hij - o zo behulpzaam - de jas schoonmaakt, is het niet alleen de vlek die hij wegwerkt.
Op terrassen is het verder uitkijken voor zogenaamde landkaartverkopers die hun koopwaar op tafel uitspreiden. De truc is dat bij het oppakken van de kaart ook meteen sleutels, telefoons en portemonnees worden weggegrist.
Berg groot geld en belangrijke pasjes goed op en gebruik een extra portemonnee voor kleingeld.
Geraffineerde roof
Serieuzer wordt het als met een list meer wordt buitgemaakt dan slechts de inhoud van je broekzakken. In Spanje (maar ook in Frankrijk en Polen) zijn oplichters actief die bij het stoplicht stiekem een achterband van huurauto's of wagens met buitenlands kenteken leksteken en de bestuurder vervolgens voor het mankement waarschuwen. Terwijl de toerist uitstapt om de schade te controleren, rooft een tweede dief gauw de auto leeg.Kijk op vliegvelden verder uit voor de haastige reiziger die, precies als je jouw tas, sleutels en portemonnee op de controleband legt, voordringt om zijn vlucht nog te halen. De kans bestaat dat jouw bakje wordt leeggehaald op het moment dat jij door de metaaldetector mag.Wees in India voorzichtig met bagagekluisjes van kleine reisbureaus en geef in Egypte niet je camera af als je op een kameel zit. Misschien zie je de spullen nooit meer terug, of moet je betalen om ze terug te krijgen.
Vraag alleen andere toeristen een foto te maken.
Overige trucs
Tot slot een greep uit de gigantische waslijst van andere vormen van diefstal.Kijk uit voor mensen die tegen je aan worden geduwd, hun tas laten vallen en geld willen zien. Ga ook niet in op uitnodigingen voor gratis tours, kunsttentoonstellingen of Chinese theeceremonies; achteraf moet je altijd betalen. In de categorie straatspelletjes als balletje-balletje en find the queen is er slechts één regel: doe het niet, je kunt niet winnen. Degenen die je goud geld ziet winnen, zijn handlangers van de spelleider. Controleer na het winkelen ook voor de zekerheid even je aanschaf. Je zult niet de eerste zijn die de winkel uitloopt met een stevig dichtgedraaid tasje met daarin een originele doos en... een baksteen.
- Zie er niet té toeristisch uit.
- Probeer de taal te spreken.
- Wees extra op je hoede als je kwetsbaar bent door slaaptekort, jetlag of haast.
- Niets is gratis.
- Trek je eigen plan en laat je niet afleiden.
- Als je samen reist, verdeel dan de taken. De een rekent af met de nepagent of geldwisselaar, de ander houdt zijn aandacht op jullie waardevolle spullen.
- Als je zeker weet dat je wordt afgezet, blijf volhoudend en wees niet bang de arrogante toerist te spelen.
- Gezond verstand is je grootste wapen.
Uit
Algemeen Dagblad / 17-01-2009