SPEIJER

SPEYER

Een periode van ellende en verwoestingen lag in het verschiet. Hoe anders was dat in de eeuwen daarvoor. Romeinen maakten zich omstreeks 50 v. Chr, meester van de nederzetting aan de Rijn, die gesticht was door de Kelten en later werd overgenomen door de Germaanse stam der Nemeten. De Romeinen noemden het Civitas Nemetum, hoofdstad van de Nemeten. Men vermoedt dat hier reeds in de 4e eeuw een bisschop zetelde. Van de twee eeuwen die volgen op de ineenstorting van het Romeinse Rijk is niet veel bekend. In de Merovingische en Karolingische periode werd ze weer een bisdom. Er werd een Dom gebouwd, waarvan niets is overgebleven. De bloei van Speyer begon, toen uit het geslacht van de Saliërs Konrad de Oudere tot koning werd gekozen (Kon. rad 11 1024-1039). Hij was geboren in deze streek en had er enkele bezittingen. Nadat Konrad in 1027 te Rome tot keizer werd gekroond, besloot hij te Speyer de machtigste Dom van de christelijke wereld te bouwen. In 1030 begon men met de bouw die in de periode 1082-l125 werd voltooid onder zijn opvolgers Hendrik IV en V Drie eeuwen lang was de Dom de begraafplaats voor de keizers van het Duitse keizerrijk. Vier keizers, drie keizerinnen en vier koningen vonden hier hun laatste rustplaats. Als  'freie Reichsstadt' groeide Speyer uit tot een voorname stad, waar meer dan 50 rijksdagen werden gehouden. Hendrik IV (de keizer die naar Canossa moest om boete te doen) bekroonde het werk van zijn voorgangers door de Dom uit te breiden tot het grootste godshuis van de toenmalige christelijke wereld. Van het oorspronkelijke bouwwerk werd helaas veel in 1689 door de Fransen vernield, terwijl de hele stad werd platgebrand. Ook tijdens de Franse Revolutie werd het gebouw geplunderd, maar uiteindelijk gaf Napoleon in 1806 de Dom aan de rooms. katholieken terug. In de jaren 1854 tot 1858 werden de belangrijkste restauratiewerkzaamheden verricht, waarbij de het bouwwerk in oorspronkelijke stijl werd hersteld. De restauratie was pas in 1961 definitief ten einde. De Dom had zijn indrukwekkend aanzien van weleer teruggekregen.

DE DOM

Dom in opzet is de Romaanse Dom een kruisvormige basiliek met een driebeukig schip, twee koepels en vier torens: twee aan de oost- en twee aan de westzijde. De hoofdingang bevindt zich in het dwaasgeplaatste westwerk, dat in drie lagen is opgedeeld. Boven het portaal bevinden zich vijfnissen met heiligenbeelden, dan volgt het roosvenster, en daarboven ligt de galerij met de driehoekige gevel, de kolkenkoepel en de twee iets te smalle torens. Door dit portaal komt u eerst in de Kaiserhalle. Hier staan de in 1858 vervaardigde standbeelden van de in de Dom bij gezette keizers en de marmeren monumenten voor Rudolf van Habsburg en Adolf van Nassau. De grote, massieve bronzen deur met zijn bas-reliëfs, van de hand van professor Scheider - Manzell uit 1972, geeft toegang tot het schip, dat verrast door zijn geweldige ruimte. Het is maar liefst 70 meter lang, 13,80 meter breed en 33 meter hoog. Het gewelf wordt gedragen door 2 immense pijlers met daartussen 12 fresco's uit1853 met voorstellingen uit het leven van Maria. Iets verder in het middenschip en wel voor het dwarsschip, bevindt zich het zeer bezienswaardige Königschor, waar de bisschoppen van Speyer zijn bijgezet. Koor en dwarsschip liggen 3,40 meter hoger dan het middenschip en zijn voorzien van gebrandschilderde ramen. De crypte is één van de mooiste in Europa. U betreedt eerst de vieringcrypte, vervolgens de gereconstrueerde zogenaamde Vorcrypta en dan de Kaisergruft (grafkelder), waar de keizers zijn bijgezet. In de Vorcrypta bevinden zich nog twee oude reliëftafels en de grafsteen van Rudolf van Habsburg met diens beeltenis. Tegenover de Dom strekt zich de brede Maximilianstrasse uit, die aan het einde wordt afgesloten door het Altportal, de oude stadspoort. Over deze weg trokken ten tijde van de rijksdagen de keizers, keurvorsten en bisschoppen op naar de Dom. Op de Domplatz, staat de Domnapf (1490), een stenen bekken dat bij de intrede van een nieuwe bisschop voor het volk met wijn werd gevuld.