Saarland

Baden Wurttemberg Beieren Rheinland Pfalz Fotopagina

Start Bad Kreuznach Idar Oberstein Karlsruhe Koblenz Mainz Mannheim Pirmas. Volklingen Rijndal Saarland Schwetzingen Speyer Weinstrasse Worms  Lorsch


SAARLAND

Bekijk ons filmpje

In juni 2011 bezochten tijdens een korte vakantie het Saarland. Hieronder volgt het integraal verslag van dit reisje.

DAG 1 HEENREIS VIA BELGIË


We kiezen (vanuit Roermond) voor een route dwars door de Belgische Ardennen via Luik, Verviers, de Oost-kantons (waar men Duits spreekt) en Trier. Om half vijf komen we in het welvarende dorpje Hohenecken onder de rook van Kaiserslautern aan. Ons hotel Landgasthof Burgschänke bevalt ons wel. Kamer met gescheiden bedden, koelkast voor onze medicijnen, uitzicht op terras beneden en de straat. De inrichting is wel een beetje ouderwets, maar de badkamer is in orde, hoewel de toiletpot slechts een beperkte ruimte biedt voor het reinigen van het aarsgat. Biertjes op het terras, eten in restaurant, degelijke Duitse kost.

       

Na het diner maken we een wandeling. We besluiten de Burgruïne boven het dorp te bezoeken. Bij het beklimmen van de heuvel (met onderaan een kapel en de dorpskerk) blijft Jos achter, Clim bereikt het eerst de “top”. Als Jos enkele minuten later daar ook aankomt, kan hij Clim niet meer vinden. Waar is Clim? Jos maakt zich ongerust: heeft Clim misschien weer een tia gehad en ligt hij ergens op apegapen? Hij zoekt de hele ruïne en de omgeving af, vergeefs. Nijdig, maar ook met vrees in zijn hart, daalt hij tenslotte de berg af. Wat blijkt? Clim is eerder teruggegaan, we hebben elkaar op een haar na gemist. Hij dacht dat Jos uit vermoeidheid teruggekeerd was. Nu zit hij prinsheerlijk achter een glas vers getapt bier op het terras. Jos heeft last van hartkloppingen vanwege de stress en is in staat hem aan te vliegen.


DAG 2 SAARBRÜCKEN

MEER INFO STAD SAARBRÜCKEN   /   PLATTEGROND SAARBRÜCKEN

Geweldig ontbijt, allerlei lekkere dingen te kust en te keur. Jos maakt een praatje met een Californische die hier enkele maanden beroepsmatig verblijft. Zij is de eerste Amerikaanse die we hier tegenkomen, er zullen nog vele volgen, want ons hotel-restaurant blijkt druk door Amerikanen gefrequenteerd te worden. De NATO - kazerne / kamp Team Vogelweh met zijn vele woonappartementsblokken ligt namelijk aan het begin van het dorp. Het bedienend personeel spreekt dan ook heel behoorlijk Engels, maar wel met Amerikaans accent….

Om 10.00 uur vertrekken we naar Saarbrücken dat 70 km westwaarts ligt. Na enig zoeken vinden we vlakbij de rivier de Saar een parkeerplaats langs de kant van de weg. Dat blijkt gunstig te zijn, we staan onder aan de voet van de Schlossberg die we maar direct bezoeken. Uitzicht vanaf het platform op de Schlossmauer over Sankt Johann, het stadsgedeelte aan de oostelijke overkant van de Saar, en de Alte Brücke. We bezoeken de Schlosskirche, een laatgotische kerk waarin nu een museum is gevestigd. Mooi houtsnijwerk, zandstenen grafmonumenten en gebrandschilderde ramen, in het koor bevinden zich de graven van de laatste vorsten van Saarbrücken. Dan volgt de Schlossplatz, geheel omgeven door witgesausde historische gebouwen, waaronder het oude Rathaus. Terwijl Clim koffie op een terras bestelt, snelt Jos naar de auto om de meter met parkeermuntjes te vullen. Onderweg maakt hij een serie foto’s van het plein en aangrenzende gebouwen, waaronder het Schloss zelf.

We verlaten de Altstadt richting Alte Brücke (1546, gebouwd door Karel de Vijfde), steken de Saar over, laten het Staatstheater en de zgn. Kunstmeile rechts liggen en belanden in de voetgangerszone van de centrale wijk Sankt Johann. Daar is het druk, met name de vele terrasjes zijn bezet nu het zo’n zonnig weertje is. Interessant is de “Basilica minor”Sankt Johann met een barokachtig interieur van Stengel, indrukwekkend orgel en mooie bronzen deuren. Ernaast ligt een soort Orangerie met pastorie aan de Gerberplatz die vol auto’s staat. We drinken fris aan een buitentafeltje van een Italo die een kiosk drijft aan een sfeervol pleintje. Even verderop ligt het neogotische Stadhuis, het Rathaus St. Johann uit 1900, aan de Johanner Platz, waar veel tramlijnen samenkomen. De voorgevel van het zandstenen stadhuis is versierd met een aantal beelden die beroepen uitbeelden. De centrale toren is 54 meter hoog. De daaraan gelegen neogotische kerk uit 1898 staat in de steigers en is gesloten. We zoeken naar de Synagoge, die we wel vinden, maar die volstrekt oninteressant oogt; herkenbaar is het moderne gebouw wel door zijn menora op het dak en de davidsster aan de muur.

INTERIEUR VAN DE LUDWIGSKIRCHE

Terug naar de Saar met een oude Saarkran (1761) en de Altstadt. Ons doel is de Ludwigskirche (1775) , een schitterende evangelische kerk, helemaal wit van binnen en een tamelijk sobere indruk makend zoals alle protestantse bedehuizen. De kerk is te vergelijken met de herbouwde Frauenkirche in Dresden en de Michael-kerk in Hamburg. Opvallend is het orgel dat boven het koor hangt en de 8 kariatiden in de vorm van engelen die de galerijen ondersteunen. Ook de kansel ziet er goed uit, Jos koopt er enkele ansichtkaarten. Aan de Ludwigsplatz, ook wel de Place-Royale genoemd, liggen verder nog de Staatskanzlei en het Franse Consulaat in perfect onderhouden paleisachtige gebouwen in classicistische stijl. Op weg naar onze auto komen we nog langs de Friedenskirche, die we verder niet meer aandoen. Die is eveneens van de hand van architect Stengel en stamt uit 1743. Oorspronkelijk is ze voor de gereformeerde gemeente bedoeld, maar nu is ze in gebruik bij oud-katholieken en Russisch-orthodoxen.

Een snelle rit van 40 minuten over de Autobahn brengt ons terug naar ons hotel waar we vóór half vijf al op het terras aan het bier zitten. We eten weer hier; Jos bestelt een typisch streekgerecht met vier soorten Wurst, Sauerkraut en Kartoffelpuree. We maken nog een avondwandeling, deze keer tot aan het kerkhof. Om half tien stopt een busje, waaruit een groepje als ‘desert rats’ geklede GI’s inclusief plunjezakken te voorschijn komt, zij checken zich bij het hotel in. Geen plaats meer in de kazerne?
 

DAG 3 RONDRIT SAARLAND


Op het programma staat een rondrit door het oostelijk Saarland. De eerste plaats die we aandoen is Homburg. Daar rijden we een kwartier vruchteloos rond om een parkeerplaats te vinden. Het is er razend druk, waarom weten we niet. Is er soms feest? Van enig marktgebeuren is niets te bekennen, dus wat doen al deze dagjesmensen met hun auto hier in de stad? We besluiten door te rijden naar het volgende stadje.

HOMBURG
De stad Homburg (230 m; 44.000 inw.) ligt in een heuvelachtige omgeving, vlak bij de grens van Rheinland-Pfalz. De stad herbergt veel industrie en de medische faculteit van de Saarlandse universiteit, waarvan het grootste gedeelte in Saarbrücken is gevestigd.
Door een park, dat is aangelegd op de helling van de Schlossberg liggen de overblijfselen van de Hohenburg, waaronder de grootste grotten van Duitsland liggen.

Een andere ruïne is die van het Karlsbergschloss: een half uur gaans ten noordoosten van Homburg. Ten noorden van Homburg ligt het geologisch - botanisch reservaat Jägersburger Moor, dat een landschap van veenmoerassen omvat. Een andere bezienswaardigheid is ook het Grubenmuseum in Bexbach, zeven kilometer ten noordwesten van Homburg.

Dat wordt dan Blieskastel, dat de Barockstadt wordt genoemd. En inderdaad is die plaats echt interessant. We parkeren gratis aan de rand van het centrum op een ruime parkeerplaats, koffie op terras volgt. Jos schaft zich in een Apotheke likdoornpleisters aan. We tippelen de heuvel naar de restanten van het slot op, de Orangerie en de Schlosskirche (beide gesloten) zijn de enige gebouwen die de verwoesting van de Franse revolutionairen overleefd hebben. Wel ligt er nog een Gymnasium. Met een omtrekkende beweging dalen we de heuvel weer af, onderweg een klein oorlogskerkhof bekijkend. We komen uit bij het forse Rathaus met een plein vol jonge lindebomen, de Paradeplatz geheten. Daarna zetten we koers naar het volgende stadje.

BLIESKASTEL
Het historische centrum met het stadhuis is in de 18e eeuw. Het totale ensemble van Alt Blieskastel bestaat uit 133 individuele monumenten en 65 andere. De stad ligt aan de toeristische Barockstraße Saar-Pfalz. De eerste gedocumenteerde melding stamt uit 1098. In de Blieskastel districten zijn er sporen van de Romeinse periode te bespeuren, zodat de werkelijke geschiedenis van Blieskastel nog niet helemaal bekend is.

Met de Franse Revolutie werd de adellijke familie von der Leyen verdreven en hun paleis vernietigd. De resten werden gesloopt vanaf 1802. Boven de stad stond ooit het kasteel, tijdens de Franse Revolutie voor het grootste deel vernietigd werd. Het enige overgebleven onderdeel is het hoge gebouw (de Orangerie), een in de 17e eeuw gebouwd gebouw in renaissancestijl, van 1982 tot 1986 gerestaureerd, en dat voor tentoonstellingen en concerten wordt gebruikt. Ook de voormalige kerk van de Franciscaner Recollect is nog intact.

BLIESKASTEL

In Ottweiler kunnen we weer langs de straat parkeren, maar wel zijn we Parkgebühr verschuldigd. Het kleine centrum met drie pleinen wordt in onze ogen ontsierd door allerlei kraampjes en bier- en vreettenten die ze aan het opzetten zijn voor een evenement ’s avonds. De mooie geveltjes komen zo niet tot hun recht. Bij een Italiaan strijken we neer op het terras. Jos kan de verleiding van een ijscoupe niet weerstaan. Bij het afrekenen brengt de venijnige Italiaanse ons te veel in rekening, maar Jos weet daar bijtijds een stokje voor te steken. We bekijken nog een kerk uit de zestiende eeuw met ernaast een weertoren van 46 meter hoog, de enige die van de stadsomwalling is overgebleven.
 

OTTWEILER

OTTWEILER
Dit oude stadje (260 m; 16.000 inw.) ligt te midden van bossen en heuvels het dal van de Blies, die in het oostelijk deel van bet Saarland stroomt. In dit gebied is geen industrie. Met zijn oude patriciërshuizen in vakwerkstijl straalt het plaatsje een fijne sfeer uit. Behalve vakwerkhuizen zijn er ook veel bouwwerken in barokstijl, die herinneren aan het feit dat Ottweiler de residentie was van de graven van Nassau - Saarbrücken. Zo bijvoorbeeld het Lustschlösschen van de graven, en het Witwenpalais. Langs de vroeggotische evangelische kerk staat nog een oude verdedigingstoren. In Ottweiler bevindt zich verder een klein Heimatmuseum.

Als laatste stadje doen we Sankt Wendel aan, daar kunnen we aan de kant van de weg met onze blauwe parkeerschijf onze wagen kwijt. Via een lange winkelstraat bereiken we het centrum, waar ons de indrukwekkende St. Wendel-Dom wacht. Van buiten mooie portalen, van binnen heel apart met zijn slanke, rood-rossige zuilen en kunstig plafond. De beelden, kansel, altaar en het orgel en doopvont stammen uit de barokperiode. De heilige Wendelinus, een Angelsaksische missionaris, ligt er begraven. Voor de kerk is een demonstratie van de vrijwillige brandweer van het stadje, er wordt later ook een soort receptie gehouden in de openlucht. Vlakbij ligt nog een viersterrenhotel in gerestaureerde historische panden.

We pauzeren nog even op de Schlossplatz, waar geen Schloss, maar wel veel terrasjes, een fontein en barokke gebouwen te zien zijn. Op de terugweg naar Hohenecken zijn we verplicht een omweg te nemen over de Autobahn naar Trier, waardoor we later dan gepland aankomen. Een jong meisje dat in het restaurant hand- en spandiensten verricht blijkt een 17-jarige Turkse uit Antalya te zijn, ze ziet er echter heel Duits uit. Ze blijkt in Turkije een horecaopleiding te volgen, loopt stage in Duitsland en rondt een week later haar Azubi - periode hier af. Jos oefent zijn Turks met haar.

SANKT WENDEL

SANKT WENDEL
De rivier de Blies ligt in het noordoostelijk deel van het Saarland het plaatsje Sankt Wendel (285 m; 27.000 inw.). Het St. Wendelerland, zoals de directe omgeving genoemd wordt, is waarschijnlijk naar de Ierse monnik Wendelinus genoemd, die in de 6e eeuw het evangelie in de dalen van deze streek heeft verkondigd. Bezienswaardig is de laatgotische basiliek van St. Wendel uit de 14e eeuw. Het is nog steeds een bedevaartskerk. Opvallend aan het bouwwerk zijn de drie torens, die aan de westzijde uit het gebouw omhoogrijzen. De hoge, slanke zuilen in het interieur dragen de netgewelven. In het oog lopende kunstwerken zijn de kansel en een beeldengroep die een graf¬legging uit omstreeks 1480 voorstelt. Achter het hoogaltaar bevindt zich het graf van de heilige Wendelinus. Rondom de kerk staan talrijke barokke gebouwen. In het Heimatmuseum, dat gevestigd is in het stadhuis, kunt u vondsten uit de Romeinse tijd zien.


DAG 4 UITSTAPJE NAAR IDAR - OBERSTEIN

Zie voor een verslag de betreffende pagina in dit web.

DAG 5 SAARSCHLEIFE - TERUGREIS VIA LUXEMBURG - ARDENNEN



Jos rekent af, iets meer dan 600 euro, inclusief maaltijden en drankjes. We kiezen een andere terugweg, omdat we de Saarschleife nog willen bezoeken. Eerst een stukje autoweg, tot we achter de stad Saarlouis de afslag Saarschleife nemen. Die leidt ons echter naar beneden, naar de Saar zelf en dat is niet de bedoeling. We willen het uitzicht van bovenaf. Dat lukt bij het dorp Orscholz waar bij het uitzichtpunt bij Cloef een toeristisch circus is ontstaan.

INFO RIVIER SAAR
De Saar (Frans: Sarre) is een zijrivier van de Moezel in Frankrijk en Duitsland. Haar lengte is 246 kilometer (126 in Frankrijk en 120 in Duitsland) en het stroomgebied 7.431 km2 .
De Saar begint in de Vogezen en heeft daar twee bronrivieren: de Rode Saar (Sarre rouge) en de Witte Saar (Sarre blanche), die bij de Donon samenkomen. De rivier stroomt door de Elzas, door Lotharingen en door het Saarland, de Duitse deelstaat die naar de rivier is genoemd. Hier bevinden zich belangrijke industriesteden (kolen, ijzer en staal), die hebben geprofiteerd van hun ligging aan de rivier, waarlangs de producten konden worden afgevoerd. Saarbrücken is van deze steden de belangrijkste.
De Saar scheidt vanaf Saarland de Saargau op de linkeroever van de Hunsrück op de rechteroever. De benedenloop maakt deel uit van een belangrijk wijngebied (Mosel). De monding in de Moezel bevindt zich bij Konz, westelijk van Trier, in de deelstaat Rijnland-Palts.

Via het land Luxemburg rijden we de Belgische Ardennen in. Daar geraken we in de eerste file die ons meer dan een uur oponthoud kostte, oorzaak is een wegversmalling zover we dat kunnen beoordelen. Vlak voor Luik blijkt een cruciale tunnel afgesloten te zijn, wat de volgende file oplevert. Uiteindelijk zijn we noodgedwongen om dwars door de stad de juiste route te zoeken: resultaat is een volgende file, nu voor een stoplicht langs de Maas. Uiteindelijk weten we al laverend door de arbeidersbuurten van Oost-Luik de autobaan naar Visé te vinden. Clim slaakt een zucht van verlichting, hij vindt het maar een nachtmerrie. Na even vóór Maastricht de beruchte stoplichten gepasseerd te hebben gaat het verder tot thuis gesmeerd. Onderweg stoppen we nog even voor een sigaretje. De hele terugrit heeft vier uur langer geduurd dan gepland.

DAL VAN DE SAAR
Ten zuiden van Saarburg slingert de Saar door een schitterend dal. De rivier ligt er ingeklemd tussen beboste oevers. Maar ook dit mooie gedeelte heeft wat aan schoonheid ingeboet nu de rivier is gekanaliseerd. Op de rechteroever is de oude weg verbreed. Hij kronkelt met de rivier mee naar Mettlach (165 m; 11.700 inw.). Hier heeft men de Saar gestuwd tot een meer. In het voormalige Schloss Ziegelberg bevindt zich een keramiekmuseum.
Ten westen van Mettlach voert een sterk stijgende weg naar het plaatsje Orscholz, dicht bij de Cloef (450 m). De Cloef is een hoogte vanwaar u een bijzonder fraai uitzicht heeft over de zeer lange bocht van de rivier die hier als het ware een schiereiland omsluit, de zogenaamde Saarschleife. Midden op dat schiereiland staat een burchtruïne. Vlak bij de Cloef bevindt zich een sprookjespark en een museum.

Ook bezocht in 2001:

Völklinger Hütte, Eiserne Erinnerungen

Zum kulturellen Erbe gehören auch Denkmäler des Industriezeitalters. 1873 gegründet, war die Völklinger Hütte über 100 Jahre lang Deutschlands größte Produktionsstätte für Eisenverhüttung.

4000 Arbeiter produzierten hier einst Eisen. Ein riesiges Werk voll Lärm, Feuer und beißenden Gasen.

Heute sind nur noch wenige hier beschäftigt. Die Hütte wird instand gesetzt, um sie Besuchern öffnen zu können. Die "Kathedrale der Arbeit", die Gebläsehalle, wird inzwischen für Konzertveranstaltungen genutzt, und Künstler richten in der ehemaligen Handwerkergasse ihre Galerien ein: eine Idealisierung der Arbeit.

Ein Film vermittelt einen Eindruck, was es bedeutete, wenn sich die Elemente mit dem Einfallsreichtum der Ingenieure und der Arbeitskraft vieler Menschen vermischte. Er lässt erahnen, wie dort bis in die späten 70er Jahre noch tagtäglich produziert wurde.

Daten & Fakten

Kulturdenkmal: Völklinger Hütte  /   UNESCO-Ernennung: 1994

  •  1873 Unternehmensgründung durch Julius Bach

  •  1881 Ankauf durch Karl Röchling

  •  1882/83 Errichtung des ersten Hochofens

  •  1928-30 Errichtung der großen Sinteranlage

  •  1914-18 und 1939-1944

  •  Einbindung in die deutsche Kriegswirtschaft, u.a. Herstellung von 90% der Stahlhelme im 1. Weltkrieg; Granatenproduktion im 2. Weltkrieg

  •  1981 Übernahme durch ARBED

  •  1986 Stilllegung nach letztem Abstich am 4. Juli

  •  1987 unter Denkmalschutz gestellt

  •  1993 Hoch VI für Besucher zugänglich 

 

 



ALGEMENE INFO SAARLAND


Een minuscuul land
Afgezien van stadstaten als Berlijn en Hamburg is Saarland de kleinste Duitse deelstaat.


BRONNEN VAN INKOMSTEN
Gemengde landbouw en runderteelt. Industrie: ijzer en staal, cokes- en gasfabrieken, thermische centrales, werktuigbouw en elektra, textiel, confectie, koolstofchemie, autobanden, glas, keramiek, brouwerijen.

Het vroegere Saargebied is met een oppervlakte van nauwelijks 2500 km2 het kleinste van de Duitse Landen. De bevolking is vooral in het zuiden geconcentreerd, waar een goed wegennet het verkeer van grensgangers stimuleert. Evenals Elzas - Lotharingen was Saarland lange tijd een twistappel tussen Frankrijk en Duitsland en daardoor kreeg het gewest een eigen karakter.

Geologisch is Saarland, ten oosten van de Luxemburgse grens, een overgangszone tussen het Parijse Bekken en het leisteenmassief van het Rijnland. De plateaus van Lorraine (Lotharingen) gaan over in het bekken van de rivier de Saar. Saarland bezit de op één na belangrijkste steenkoolvoorraad van Europa, dat met 1160 km2 meer dan de helft van de ondergrond beslaat. De reserves worden geschat op 10 miljard ton. Na de integratie met Duitsland in 1960 leefde de economie weer op. In het moderne Europa zonder grenzen vormt Saarland de zogenaamde Dreiländereck tussen Frankrijk, Duitsland en Luxemburg. Tegenwoordig heeft Saarland ook een automobielindustrie en de dienstensector speelt een steeds grotere rol.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
Saarbrücken: de collegiale kerk St. Arnual, de barokke gebouwen aan de Ludwigsplatz, Ludwigskirche. De Saarvallei met de Saar Schleife.

CIJFERS
Bevolking: 1,07 miljoen inwoners / Oppervlakte: 2.570 km2 / Hoogste punt: 595 m


Heen en weer getrokken tussen Frankrijk en Duitsland,
heeft Saarland een wat tweeslachtig karakter gekregen.


Saarland is noch een historische, noch een natuurlijke eenheid en in de Middeleeuwen bestond het uit een aantal feodale heerlijkheden. In 1661 kwam het zuidelijke deel aan Frankrijk; Saarbrücken, in het bezit van de bisschoppen van Metz en later van de graven van Nassau - Saarbrücken, werd door Lodewijk XIV (1680-1697) geannexeerd. Daarmee werd het gewest voor het eerst een betwist gebied tussen Frankrijk en Duitsland. Tot aan de val van Napoleon was het Saargebied een Frans departement en daarna werd het een deel van de Pruisische Rijn-provincie. De exploitatie van de rijke steenkoollagen begon aan het eind van de 19e eeuw en gaf de stoot tot een belangrijke staalindustrie, die een stempel drukte op de hele regio. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog trachtte Frankrijk het Saargebied terug te krijgen, maar het kreeg alleen de mijnbouwrechten, want de Volkenbond nam het bestuur over. Na Hitlers machtsovername spraken de Saarlanders zich in 1935 uit voor heraansluiting bij Duitsland, dat toen ook de kolenmijnen in handen kreeg. Na de val van het Derde Rijk werd Saarland opnieuw door de Fransen bezet, maar het kreeg in 1947 zelfbestuur, waarbij de economische banden met Frankrijk behouden bleven. In 1955 sprak het volk zich uit voor herintegratie met Duitsland en op 1 januari 1957 werd Saarland opgenomen in de Bondsrepubliek. Vier jaar later werd het een der Duitse Länder.

WETENSWAARDIGHEDEN
Deelstaat van Duitsland / Hoofdstad: Saarbrücken (200.000 inwoners)
Belangrijkste steden: Saarlouis, Völklingen, Neunkirchen / Taal: Duits
Godsdienst: protestantisme 74%; katholicisme 24% / Aangrenzende deelstaat: Rheinland - Pfalz


Start Badeninfo Beiereninfo Heidelberginfo Muncheninfo Nurnberginfo Passauinfo Rheinl. Pfalz info Rothenburginfo Regensburginfo Saarbrucken info Wurttemberg info Wurzburginfo

Vorige Start Volgende


AL ONZE  ANDERE  REISVERSLAGEN

ALASKA   /  ARGENTINIË   /  ARMENIË  /   AUSTRALIË   /  AVONTUREN  /  BALKANREIS  /  BELGIË  /  BELIZE   /  BULGARIJE  /  CANADA   /   CALIFORNIË   /   CHILI   /   CHINA   /   CUBA   /   CURAÇAO   /   CYPRUS   /   DENEMARKEN   /   DUITSLAND   /  ECUADOR   /   EGYPTE   /   ENGELAND   /  ESTLAND  /  FILIPPIJNEN  /  FINLAND   /  FOTOSITE  /  FRANKRIJK  /  GEORGIË  / GRIEKENLAND  /  GUATEMALA   / HONGARIJE   /  IERLAND   /   INDIA  /  INDONESIË  /    IRAN  /   ISRAËL  /   ITALIË   /  JORDANIË   /   KRETA   /   KROATIË   /  LETLAND   /   LITOUWEN   /  LUXEMBURG  /   MADEIRA   /   MALEISIË   /   MALLORCA   /  MALTA  /   MAROKKO   /   MEXICO YUCATAN   /   MEXICO  /  NEPAL   /   NEW YORK   /   NOORWEGEN   / OEKRAÏNE /   OEZBEKISTAN   /  OOSTENRIJK  /   PARAGUAY   /   PERU   /   POLEN   /  PORTUGAL  /   REISFOTO'S   / ROEMENIË   / RUSLAND   /   SCANDINAVIË   /   SICILIË   /   SINGAPORE   /   SLOVENIË   /  SLOWAKIJE SPANJE   /   SRI  LANKA   /   SYRIË   /   THAILAND   /  TSJECHIË   /   TUNESIË   /   TURKIJE   /   UNESCO - SITE   /   URUGUAY   /   USA    /  WERELDERFGOED  / ZUID-AFRIKA  /   ZWEDEN  /  ZWITSERLAND

Andere websites van Jos Schmitz

Duitse kerken en kloosters  /  Duitse kastelen en paleizen   /   Zanggroep Vocus   /   Schilder Pantaleon Hajenius   /   Hanzesteden   /   Pedac 1971 Reünie   /   Ramakers Reünie   /   Kunst van Anna Czerniawska   /   Wereldfotoserie   /   Reisfoto's Jos en Clim   /   KNS Gilde Opleidingen  /  de stad Roermond