|
Het mooiste zicht op Passau (290 m; 56.000 inw.) is natuurlijk dat vanaf het
water. Wie met de boot dit fraaie, op een smalle landtong gelegen stadje nadert,
raakt onder de indruk van de kleurrijke, barokke gevels en de groenkoperen
koepels die het stadsbeeld bepalen. Tegen een decor van groene, beboste heuvels
lichten de veelkleurige pasteltinten van de huizen op en tijdens mooie, zonnige
dagen schitteren de vele kerkkoepels in de felle zon.Een opvallende plaats neemt
daarbij de Dom St. Stephan in, die hoog boven de stad zijn stempel op de
omgeving drukt. Geen wonder dat de schitterende ligging van Passau aan maar
liefst drie rivieren de Donau, de llz en de Inn jaarlijks duizenden toeristen
trekt. Rondom het water heerst grote bedrijvigheid. Donauschepen varen af en aan
om de drommen mensen te vervoeren. Luxueuze cruiseschepen meren langs de oevers
aan en de boulevards worden opgefleurd door flanerende toeristen. Ook in het
centrum is het tijdens de vakantieperioden een drukte van belang. Een niet
aflatende stroom mensen perst zich door de kleine straatjes, dikwijls onder
begeleiding van een gids, op weg naar een bezienswaardigheid. Wie de keuze
heeft, doet er goed aan Passau in de drukste toeristenmaanden te mijden. Een
bezoek in het naseizoen biedt u, de gelegenheid de stad in alle rust te
bekijken. Op zo'n moment komt het romantische karakter van de stad het beste
naar voren.
Een wandeling in de late avondzon of vroeg in de morgen vormt een
goede kennismaking met deze schitterende stad. Muziekfestivals,
theatervoorstellingen en wisselende tentoonstellingen zorgen tijdens een
verblijfvoor een cultureel tintje. De smalle, langgerekte landtong tussen de
Donau en de Inn werd al door de Kelten bewoond. Zij bouwden er de vesting
Boiodurum en stichtten er een nederzetting. De strategische ligging bood de
bevolking veel bescherming. Onder de Romeinen werd er rond 80 na Chr. een
nederzetting gebouwd die bekend was onder de naam Castra Batava. De locatie was
een militair verdedigingspunt van grote betekenis. De Bajuwaren bouwden er een
stevige burcht en gaven deze de naam Bazzawa. Meer en meer mensen vestigden zich
rondom de burcht en profiteerden daarbij van de bescherming. Het vruchtbare
achterland was geschikt voor de landbouw en veeteelt, en bood voldoende middelen
van bestaan. In de 8e eeuw stichtte paus Gregorius 111 in Passau een bisdom en
werd de plaats Passavia genoemd. Vanuit hun basis in Passau vertrokken de
bisschoppen naar het oosten van Europa, waar zij zelfs tot in Hongarije en
Bulgarije wisten door te dringen en overal op hun weg het Evangelie
verkondigden. Passau ontwikkelde zich tot een zeer belangrijke handelsstad;
gelegen aan drie bevaarbare rivieren trok de plaats vele handelsreizigers aan. De
geestelijken profiteerden van deze buitengewoon gunstige ligging en wisten ruim
1000 jaar de touwtjes in handen te houden. In die lange periode nam de welvaart
onder de geestelijkheid snel toe, onder meer door de tol die de bisschoppen op
de handel over de rivieren hieven. Extra inkomsten ontvingen zij uit de
zouthandel, die in het hele gebied rondom Passau en Salzburg van grote betekenis
was. Van hun rijkdom getuigen de vele kerkelijke monumenten die de stad telt.
Pompeuze kerken met grote, blinkende koepels, monumentale barokke paleizen met
uitbundige decoraties en vorstelijke vertrekken voor de bisschoppen werden in
hoog tempo gebouwd.
De burgers ging het echter een stuk minder goed. Zij deelden
slechts op zeer beperkte wijze in de welvaart van de geestelijken, moesten hoge
belastingen betalen en waren van privileges uitgesloten. In 1803 maakte de
secularisatie,een einde aan de macht van het bisdom. Daarna volgde een
instabiele periode, waarin Passau diverse malen werd beschuldigd partij te
kiezen voor Oostenrijk en een halfslachtige houding aan te nemen tegenover
Beieren. Deze achterdocht heeft lang geduurd, want pas sinds de jaren zeventig
van de 20e eeuw heeft Beieren weer vertrouwen in de stad, die nu als een van de
grootste toeristentoppers van de deelstaat heel wat geld in het laatje brengt.
Bezienswaardigheden
1 Dom St. Stephan Het hart van de stad wordt gevormd door
het Domplatz, waar de hoge St. Stephansdom de omgeving domineert. Deze kerk
stamt uit de gotiek, barokke stijlinvloeden van latere tijd zijn echter
overheersend. De kerk werd gebouwd op Romaanse funderingen en heeft een lengte
van 101 meter. De laatgotische oostzijde stamt uit het einde van de 15e eeuw. Na
een grote brand werd het gebouw in een uitbundige barokstijl opgetrokken. De
voorgevel is het werk van de in Praag werkende Italiaanse architect Carlo Lurago.
Via het portaal bereikt u het overdadige, barokke interieur Hier zetten enorme
schilderingen, talrijke goudkleurige ornamenten, beeldhouwwerk en altaarstukkén
de toon. Prachtig stucwerk is te zien van de Italiaan Giovanni Battista Carlone.
Deze kunstenaar was ook verantwoordelijk voor de beide zij altaren. Het
hoofdaltaar stamt uit 1953 en is het werk van Josef Henselmann. De afbeelding
toont het martelaarschap van de heilige Stephanus. De plafondschilderingen zijn
van de uit Lugano afkomstige schilder Carpoforo Tencalla. De schilderingen van
de zijbeuken zijn gemaakt door de Italiaan Carlo Antonio Bussi. Mooi is de
preekstoel uit de 18e eeuw. De bouw van de torens werd pas aan het einde van de
19e eeuw voltooid.Van de middeleeuwse kruisgang is bijna niets bewaard gebleven:
slechts enkele kapellen, een portaal en een paar grafstenen.
2 Lamberg Palais Langs het plein staat een aantal kerkelijke gebouwen, waaronder
het opvallende, barokke Lamberg Palais uit 1725. Neemt u eens een kijkje op de
binnenhoven van een aantal van deze pand, ze zijn beslist de moeite waard. Op
het plein staat een standbeeld van koning Maximilian I uit 1824.
3 Alte Residenz en Neue Residenz De barokke Alte Residenz, gebouwd op de plaats
van een 13e‑eeuws bisschoppelijk paleis, diende als stijlvolle woning voor de
geestelijken. Achter de kerk ligt aan het Residenzplatz de Neue Residenz. Hier
waren ook de bisschoppen ondergebracht. Het bouwwerk dateert van 1770 en vormt
een hoogtepunt van de barok. Fraai zijn het hoofdportaal, de balustrade en de
balkons. Een deel van het pand is nu in gebruik als Domschatzmuseum en biedt een
uitgebreide collectie kerkelijke kunst. Te midden van kazuifels,
reliekschrijnen, gouden kandelaren en gedetailleerd versierde monstransen
springen de rococodecoraties van het interieur ogenblikkelijk in het oog. Let u
eens op de plafondschildering met een voorstelling van de Griekse goden op de
Olympus en een afbeelding van Passau.
4 Spielzeugmuseum Houten en blikken speelgoed maken deel uit van de
verzamelingen van dit speelgoedmuseum aan de overkant van het Residenzplatz, dat
is gehuisvest in een voormalige apotheek.
5 Donaupromenade Via de Steiningergasse komt u bij de oever van de drukbevaren
Donau. De Donaupromenade nodigt uit tot flaneren. Vanaf een bankje zijn de
rondvaartboten goed te bekijken.
6 Altes Rathaus Uit het einde van de 14e eeuw stamt dit oude raadhuis, waarvan
de klokkentoren uit 1893 een opvallend elementvormt. In daaropvolgende eeuwen is
het gebouw diverse malen ingrijpend verbouwd. Op de eerste verdieping is de
raadszaal uit 1681 van Carlo Lurago een blik waard. Deze ruimte kunt u bereiken
via het laatgotische portaal. De schilderingen dateren van de vorige eeuw. Ook
de 16e‑ en 17e‑eeuwse binnenhoven mogen er zijn.
7 Passauer Glasmuseum Liefhebbers van glaskunst kunnen terecht in dit museum,
pal naast het raadhuis. Met name dejugendstildecocreaties vallen op door
schoonheid en originaliteit.
8 Kloster Niedernburg Al in de 8e eeuw stond er op deze plaats een klooster,
waarvan de huidige kerk uit de Romaanse tijd stamt. Van het sobere Romaanse
uiterlijk zijn nog vele sporen bewaard gebleven. De torens en de voorhal aan de
westzijde zijn nog Romaans van opzet. Veranderingen in barokstijl zijn aan de
muren van het schip zichtbaar. De stichtster van het klooster, de zuster van
keizer Hendrik 11 en latere abdis Gisela, werd in 106*in de Parzkapel begraven.
Voordat u dit deel van de stad verlaat, kunt u nog een blik op de drie rivieren
werpen, die schuin achter het kloostercomplex bij elkaar komen. Hier meren ook
de grote schepen aan die naar Wenen varen. Wie goed kijkt, ontdekt de ariër
rivierstromen, herkenbaar aan hun verschillende kleur. Langs de kade loopt u in
de richting van de Schaiblingsturm uit 1480.
9 St. Michaelslkirche Deze kerk werd door de Italiaanse bouwmeester Carlone in
opdracht van de jezuïeten in 1675 voltooid. Michael geldt als een belangrijke
heilige van deze orde en wordt vaak afgebeeld met een zwaard en een draak. Met
het zwaard gaat hij de draak te lijf. De jezuïeten zetten zich in voor de
Contrareformatie en met deze voorstelling van Michael wordt op symbolische wijze
de overwinning op het protestantisme weergegeven. Binnen valt het barokke
stucwerk op. Het hoofdaltaar en de preekstoel stammen uit de 18e eeuw. De
vroegere kloostergebouwen zijn nu als school in gebruik.
10 Mariahiffkirche U steekt de Inn over en komt uit in het stadsdeel Innstadt.
Via een overdekte trap bereikt u het bedevaartkerk e Mariahilf Het fraaie
gebouwtje uit de 17e eeuw heeft een barokke uivormige toren. Het uitzicht is
hier prachtig.
11 Kastell Bolotro Aan de Lederergasse tussen de twee bruggen over de Inn is een
Romeins museum gehuisvest. U kunt er alles te weten komen over de Romeinse
geschiedenis van Passau en omgeving.
12 St. Severinkirche Bij de tweede brug over de Inn ligt deze kerk, waarvan de
plattegrond en een gedeelte van de muren nog dateren van de Karolingische tijd.
Al ver voor de 7e eeuw moet hier een kerkje hebben gestaan, waar de heilige
Romeinse Severinus het Evangelie verkondigde. Van hier loopt u via een van de
bruggen over de Inn naar het Doniplatz en vandaar naar de Donaupromenade; deze
volgt u tot de brug over de Donau. Aan de overkant van de rivier ligt de
IIzstadt.
13 Veste Oberhaus In de llzstadt bepaalt de hoog boven de omgeving uittorende
vesting Oberhaus het beeld. De burcht is op de Georgsberg gebouwd, een betere
strategische ligging is haast ondenkbaar.
De vesting dateert van 1219 en bood de bisschoppen in tijden van gevaar de
nodige bescherming. Tijdens burgeropstanden sloten de geestelijken zich hier in
hun veilige vesting op. Nu is er het Oberhausmuseum in ondergebracht. In maar
liefst 50 zalen wordt u de geschiedenis van Passau en omgeving uit de doeken
gedaan. Ook is er een schilderijenverzameling ondergebracht. Vanaf de burcht
heeft u een schitterend uitzicht. De vesting is in de loop van de eeuwen
uitgebreid. Het oudste bouwwerk is de St. Georgskapel uit de 13e eeuw. Veel
gebouwen dateren van de 16e eeuw en de verdedigingswerken zijn 17e‑eeuws. Het
interieur is in barokstijl veranderd.
14 Salvatorkirche. Na een steile afdaling bereikt u de Salvatorkirche, Deze
laatgotische kerk uit 1476 is een bezichtiging zeker waard. Het gebouw bestaat
uit een boven -en een onderkerk en werd ontworpen door een Boheernse architect.
Het Romaanse crucifix stamt uit 1200.
15 Veste Niederhaus. Een steile weergang leidt naar deze vesting die
oorspronkelijk uit de 13e eeuw stamt en in de 15e eeuw opnieuw werd opgebouwd.
Het uitzicht op de rivieren en de stad is hier schitterend. De vesting is een
mooi punt om deze wandeling mee te besluiten.
Omgeving. Het heuvelachtige achterland van Passau is zeer in trek bij wandelaars
en fietsers. Pittoreske dorpjes en piepkleine stadjes liggen verspreid in het
glooiende landschap. De tijd schijnt er stil te hebben gestaan. Gedetailleerde
kaarten zijn in de boekenzaken in Passau verkrijgbaar.


|