|
DAG 4: dinsdag, 22 oktober
REIS JAN. 2010
De S-Bahn brengt me vanuit Stuttgart in een kwartier tijd naar het stadje
Ludwigsburg 15 km ten noorden van de stad. Daarbij passeer ik de Nordbahnhof en
het plaatsje Feuerbach, misschien de geboorteplaats van de filosoof? Ik moet het
hele stadje doorlopen (inclusief de markt met de barokke kerk en het Arsenal -
plein) om het paleiscomplex te bereiken. De tuinen in het park liggen bedolven
onder de sneeuw (geen pompoenen dus!) en de talloze beelden staan mooi opgesteld
in een ruimte binnen in het paleis, beschermd tegen de elementen. Ik maak er
razend enthousiast foto’s van de beeldengalerij die mooi afsteekt tegen de
witgepleisterde wanden en plafonds. De toegang is gratis en suppoosten zijn er
in geen velden of wegen te bekennen. Ik bezoek het interieur van dit
achttiende-eeuwse Residenzschloss niet, dat heb ik al eens eerder met Clim
gedaan. Ik ben er de enige bezoeker die niet bij een schoolklas behoort. Ik
drink er geen koffie, maar keer direct om 11 uur terug naar Stuttgart waar ik op
de Hauptbahnhof overstap op een andere S-Bahn–trein naar het stadje Esslingen
dat weer 15 km ten zuiden van Stuttgart ligt.
Slide show van Ludwigsburg
Ludwigsburg
 Tanken en sigaretje roken
Clim rekent die morgen voor vertrek af met zijn credit card, wat heel wat voeten
in aarde heeft. Uiteindelijk lukt het de Wirt (de 4e generatie al) na een
kwartier toch nog. Jos heeft ondertussen de ramen van de auto gepoetst. We
rijden in Michelstadt naar het zuiden en verlaten zo langzamerhand het Odenwald.
In Erbach tanken we. Het landschap wordt meer glooiend. Voor het stadje Eberbach
(moet volgens onze reisgids erg mooi zijn) roken we op een parkplaats een sigaretje, er
staan ook twee andere Nederlanders hun benen te strekken, volgens Clim
onmiskenbaar onderwijsmensen.
Het Neckardal
Na Eberbach volgen we de loop van de Neckar. Om de paar kilometer ligt wel een
of ander aardig stadje met vakwerkgebouwen, vaak met een ruïne of nog intacte
burcht erboven. Binnen veertig kilometer liggen twee nog niet zo’n oude stuwen
in de rivier. Bij de grote stad Heilbronn zoeken we de autobaan op en razen we
in één ruk door naar Ludwigsburg, een stad die onder de rook van de Schwabische
metropool Stuttgart (Mercedes) ligt. Hier bereikt Clim weer eens een snelheid
van dik boven de 150 km / uur. We zijn ondertussen aangekomen in de Bondsstaat
Baden – Württemberg.
Barokpaleis Ludwigsburg
We rijden zonder te hoeven zoeken naar het grote paleis van de stad. Het
Residenzschloss is van 1704 – 1733 gebouwd door hertog Eberhard Ludwig (vandaar
de naam) en telt 452 vertrekken in 18 gebouwen. Het wordt ook wel eens het
Schwäbisches Versailles genoemd. We gebruiken geen officiële parkeerplaats, maar
vinden een plekje op een doodlopend straatje vlakbij een zij-ingang. Geen
personeel daar, tickets kopen we er bij een automaat, waarna we toegang krijgen
tot de voortuin die in Franse stijl aangelegd is. Daar is een soort expositie
van pompoenen gaande, duizenden liggen er opgestapeld in de vorm van (wat later
blijken te zijn) Egyptische hiëroglyfen. Het is binnenkort Halloween en dat
feest maakt in navolging van de USA tegenwoordig in Duitsland furore.
Valentijnsdag is ook al zo hevig in opmars in onze landen. Wat is er eigenlijk
mis met onze eigen folklore dat we Angelsaksische feesten moeten kopiëren? Op
een stellage wordt tekst en uitleg gegeven over de Egyptische leestekens in de
tuin.
 |
 |
Ludwigsburg:
Schlossgarten
Locatie:
in het stadscentrum
De tuinen in Ludwigsburg dateren uit de
regeerperiode van hertog Eberhard Ludwig (1704-1733). Hij bouwde
het paleis en liet de uitgestrekte tuinen aanleggen. Die werden
in de loop der tijd echter zo vaak veranderd dat hier alleen de
talrijke attracties van Schlossgarten Ludwigsburg als historisch
park worden beschreven.
Schlossgarten Ludwigsburg kan men het beste
vanuit het zuiden betreden, want vandaar heeft men een
spectaculair uitzicht op de uitgestrekte zuidelijke parterre. De
parterre is omzoomd door kastanjelanen. Veel van de bloemperken
zijn beplant met een enkele fraai gekleurde rozensoort, andere
tonen een bonte verzameling kleuren. Twee kleinere tuinen
flankeren de uitgestrekte vleugels van het paleis: de
Friedrichsgarten (vroeger de privétuin van de hertogen en de
koning) en de Mathildengarten (ontworpen als Engelse tuin in de
19de eeuw). Aan de ene kant ligt de Oostelijke Tuin, die
bereikbaar is via een platanenlaan met een onderbeplanting van
vlijtige liesjes. Aan het eind liggen een moderne kruidentuin,
grote stukken met voorjaarsbollen, een Japanse tuin, een
boomgaard, een wijngaard, er staat een carrousel en een
neomiddeleeuws namaakslot. Het slot ziet uit over een
rododendrontuin, astilbes, een moderne rozentuin en een
lavendelveld. In de Noordelijke Tuin, achter het paleis, liggen
een ijskelder en een parterre de broderie. Vanhier ziet men uit
op het aangrenzende Schlosspark Favorite. |
Overdadige stijl
We moeten omlopen om het paleis te kunnen betreden. Allereerst drinken we koffie
(en natuurlijk Kuchen erbij) in het slotcafé. Daarna sluiten we ons aan bij een
Engelstalige rondleiding die een volle anderhalf uur duurt. De gids doet het
voortreffelijk, op zijn Engels is niets aan te merken, geen vet Duits accent in
ieder geval. We bezichtigen er de kamers van de koning en de koningin van Baden
– Württemberg (in die tijd een eigen koninkrijkje, ontmanteld door Napoleon),
maar die onderscheiden zich niet zo zeer van die in tientallen andere paleizen
die we her en der bezocht hebben. Interessanter zijn de Ahnengalerie (tenminste
volgens Clim), het theater, de noordelijke gangen en de kapel. Overal zijn de
vaklui bezig met onderhouds- of restauratiewerkzaamheden. De hele binnenplaats
staat vol met bedrijfswagens van schilders, timmerlui en loodgieters. We nemen
ook een kijkje achter de schermen van de hofhouding, de vertrekken van de
bedienden. Die zijn donker en somber en staan in schrille tegenstelling tot de
opulente rijkdom van de koninklijke vertrekken slechts enkele stappen
verwijderd.
Engelse landschapstuin
Aan de andere kant van het paleis ligt een tuin die geheel anders van opzet is
dan de statige voortuin. Hier is niets rechthoekigs of geometrisch aangelegd.
Een loopbrug over de snelweg leidt naar het zomerverblijf van de vorst, een
kleiner slot dat Jagdschloss Favorite heet. We bezoeken het niet. Er is een
sprookjesbos voor de kinderen en hier en daar staan modernistische beelden
opgesteld. We drinken er koffie in de cafetaria. We slenteren verder rond, lopen
door een tunnel met mediterrane begroeiing, zien er flamingo’s vrij rondlopen en
dwalen hoe langer hoe meer af van de hoofdgebouwen. We bereiken een uitgang die
ver van onze auto is verwijderd, maar we vinden hem toch nog gemakkelijk terug.
Door het spitsverkeer rijden we naar het westen.
|
LUDWIGSBURG
 Deelstaat: Baden - Württemberg. Hoogte: 295 m. Inw: 92.000 Slechts
14 km ten noorden van Stuttgart ligt Ludwigsburg.
Uit het regelmatige stratenplan is af te leiden dat de stad nog
betrekkelijk nieuw is. In 1704 legde de Württemberger hertog
Eberhard Ludwig de eerste steen voor een slot. In de stad die in de
jaren daarna werd ontworpen en gebouwd, zult u geen oude
vakwerkhuizen aantreffen, maar enkele opvallende kastelen en veel
burgerwoningen in een statige 18e-eeuwse stijl met mansardedaken. In
de 18e eeuw was Ludwigsburg ook enkele keren hoofdstad en residentie
van het hertogdom Württemberg. Deze politieke betekenis leidde tot
de bouw van veel kazernes. Nog altijd behoort Ludwigsburg tot de
grootste garnizoenssteden van het land.
Het slot dat hertog Eberhard Ludwig liet bouwen is het grootste
barokke slot van Duitsland. Het is gedeeltelijk als museum
toegankelijk. De meeste bezoekers komen echter voor de tuinen; in
het reusachtige park bij het slot wordt onder het thema 'Blühendes
Barock' een beeld gegeven van de 18e-eeuwse tuinkunst. Laat u niet
afschrikken door de entreeprijs, want een wandeling door het
veelzijdige park is een belevenis. Voor de brede voorgevel van het
paleis liggen de kleurige bloemperken in strakke symmetrie. Dan is
er een geweldige rozentuin met zoete geuren en op paaltjes de namen
die tot de verbeelding spreken. Er is de Japanse tuin, het dal van
de vogelstemmen, de sprookjestuin, maar er zijn ook romantische
tuinen met mooie statige bomen, ruisende fonteinen, vijvers met
grote karpers en zwemmende schildpadjes. Uitrusten kunt u bij het
Gartenkaffee op de witte stoeltjes onder een dikke plataan. Behalve
het Schlossmuseum en de collectie Höfische Kunst des Barock is in
enkele ruimtes van het 452 kamers en zalen tellende slot ook de
Ludwigsburger Porzellan Manufaktur ondergebracht. Hier wordt nog
altijd het beroemde sierlijk porseleinen serviesgoed met de hand
beschilderd. Het Forum am Schlosspark is het in 1988 geopende
cultuur- en congrescentrum waar elk jaar van mei tot september de
Internationale Ludwigsburger Schlossfestspiele gehouden worden, een
concert- en theaterevenement dat veel bezoekers weet te trekken.
Ten noorden van het slot ligt een eveneens in het begin van de 18e
eeuw gebouwd kasteel, het Jagd- und Lustschloss Favorite. Het is
vanuit de tuin van het grote slot via een voetbrug over de drukke
Marbacher Strasse te bereiken. Na een eventuele bezichtiging kunt u
nog via de lange Seeschlossallee naar het derde barokke kasteel
lopen, het Seeschloss Mon Repos, gebouwd rond 1760 aan een meer in
het dorpse stadsdeel Eglosheim.
 |
 |
|
Lustschloss Favoriten
|
Seeschloss Mon Repos |
 Er is rond de vorstelijke bouwprojecten in de 18e eeuw nogal wat
te doen geweest over de financiering. De hertogen betaalden de
fraaie bouwwerken immers met geld dat de bevolking uiteindelijk
moest opbrengen. Dat gebeurde niet altijd van harte. Onder hertog
Eberhard Ludwig moesten de vrome Württemburgers het zich laten
welgevallen dat de minnares van de hertog, Wilhelmine von Grävernitz,
grote invloed uitoefende op de regering van het land. Het was ook
voor haar dat de hertog het grote slot liet bouwen.
De oude stadskern van Ludwigsburg ligt ten zuiden van het slot en de
tuinen. Het centrum is de Marktplatz met de arcaden. Vanwege de
statige gebouwen noemde men het ooit wel het `voornaamste'
marktplein van Duitsland. De dagelijkse realiteit leidde er toe dat
men die aanduiding nu wel kan veranderen in ‘de voornaamste
parkeerplaats van Duitsland’.
Op cultureel gebied heeft Ludwigsburg behalve de genoemde
Schloss Festspiele nog de kleinkunst -programma's te bieden van het
Theater am Keller op de Marktplatz en de concerten in de Musikhalle
am Bahnhof. Jazzliefhebbers kunnen aan hun trekken komen door de
concerten die gegeven worden in Tonstudio Bauer; bekend zijn de
optredens georganiseerd door de Ludwigburgse Jazzclub en door het
cultuurcentrum Scala. Het stadsdeel Hoheneck ontwikkelde zich door
een Heilbad (zouthoudende bronnen) tot een eenvoudig kuuroord.
LUDWIGSBURG II
Vroegere residentie van de graven van Württemberg die veel ter
verfraaiing van de stad hebben gedaan. Hertog Eberhard Ludwig liet
het bekende slot bouwen en liet er ook het thans nog veel bezochte
park er om aanleggen. Het slot is gebouwd in de jaren 1704 - 1733.
Heeft waardevolle kunstschatten en 452 kamers.
Veel grote industrieën, machinebouw, metaal, textiel en orgelbouw.
Hoofdkantoor van de grootste Duitse Bouwspaarkasse, zgn. Wüstenrot.
Pedagogische Hogeschool evenals de staatssportschool met 2400
studenten.
GESCHIEDENIS
Ludwigsburg dankt zijn naam aan hertog Eberhard Ludwig von
Württemberg die hier in 1704 een kasteel liet bouwen, waaromheen
zich de plaats (vanaf 1709 stad) snel ontwikkelde. In 1717 werd
Ludwigsburg hertogelijke residentie en in 1758 richtte hertog Karl
Eugen de beroemde porseleinfabricage op.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Het tussen 1704 en 1733 door verschillende architecten gebouwde
Schloss is het grootste van de vorstelijke paleizen die in Duitsland
naar het voorbeeld van Versailles werden gebouwd. Het is een
reusachtig barok gebouw waarvan de 452 vertrekken met veel pracht en
praal zijn ingericht (barok, rococo en empire). Het paleis is te
bezichtigen; 's zomers vinden er uitvoeringen plaats. Ook het park
is in barokstijl aangelegd. In een van de vleugels van het paleis is
de afdeling 'Höfische Kunst des Barock', van het Württembergische
Landesmuseum ondergebracht. Noordelijk van het paleis het
Favoritepark (natuurreservaat en wildpark) met het kleine
barokpaleisje Favorite (1718 / 23); verder noorwestelijk het Schloss
Mon Repos dat hertog Karl Eugen in sierlijke rococostijl liet bouwen
(1760 / 64).
Zuidwestelijk van het Schloss aan de Marktplatz fontein met
standbeeld van hertog Eberhard Ludwig) staan de Stadtkirche en de
Dreieinigkeitskirche, beide uit de baroktijd, al is de laatste zeer
eenvoudig gehouden. Ook aan dit plein het geboortehuis van de
dichter Justinus Kerner (1786-1862; nr. 8). Op de Schillerplatz een
standbeeld van Schiller die verscheidende jaren in Ludwigsburg
woonde. Ook de dichter Eduard Mörike (1804-75) zag het levenslicht
in Ludwigsburg, en wel in de Kirchstrasse 2.
|
Hotel bij slagerij
In het stadje Vaihingen willen we een hotel zoeken, maar we worden er vakkundig
om de bebouwde kom heen geleidt. In Illingen, het volgende dorp, is het wel
raak. We vinden een goed geoutilleerde en ruime kamer bij een slager die er met
zijn hele familie een hotel bij drijft. We zitten in het Gästehaus, prijs € 70.
Iets duurder dan die andere hotels, maar we zitten dan ook nog in de buurt van
de grote stad. Het is nog geen zes uur, wat betekent dat de winkels nog open
zijn. We vinden echter geen supermarkt waar we onze biervoorraad kunnen
aanvullen. Een kiosk bij het station biedt uitkomst. We eten in ons Hotel Lamm,
dat goed aangeschreven schijnt te zijn, want de gelagkamer zit vol eters. Na een
avondwandeling door het dorp (hier en daar nog vakwerkhuizen en een boerderij
midden in het centrum) willen we naar het voetballen op de tv gaan kijken: het
is Europa Cup – tijd. Feijenoord moet tegen Borussia Dortmund. We krijgen
echter niet de juiste zenders door en behelpen ons met documentaires en zo.
 |
Ons hotel annex slagerij nabij
...
 |
   |
