BAMBERG

FRANKENLAND

Wie heeft niet van Bamberg, Würzburg en Nürnberg gehoord, historische steden in een aantrekkelijk landschap. Het schilderachtige Bam­berg, met vakwerkhuizen en felrode daken is gelegen aan de oevers van de rivier de Regnitz. Nürnberg strekt zich uit langs beide oevers van de rivier de Pegnitz. Würzburg was eens een bisdom van allure. De vele his­torische bouwwerken doen hier de geschiedenis van de machtige bis­schoppen herleven. Wijnliefhebbers zijn op hun plaats in Franken, waar een overvloed aan glooiende wijnvelden op de bezoeker ligt te wachten. Fraai is het natuurpark Fränkische Schweiz, maar ook het Rhöngebirge en het in het uiterste oosten gelegen Fichtelgebirge bieden ongerept natuurschoon. Bayreuth is de geschiedenis ingegaan als de plaats van Richard Wagner. Elk jaar worden er opera's van deze componist ten gehore gebracht.
 

BAMBERG,
CULTURELE PAREL IN NOORD – BEIEREN

De oude stad Bamberg (88.000 inwoners) die net als Rome gebouwd is op zeven heuvels, geldt als een van de mooiste steden van Europa. De stad werd in 902 voor het eerst vermeld. In die periode was hier de residentie van het grafelijke geslacht der Babenbergers. Een mijlpaal in de geschiedenis van Bamberg wordt de regering van keizer Hendrik II de Heilige (1002-1024 ).

Hij en zijn gemalin Kunigunde stichtten het bisdom Bamberg, laten er een Dom bouwen en begunstigen het rijkelijk met grondbezit. Al in hun tijd verrijzen er op de heuvels van Bamberg kerken en kloosters en geraakt de stad tot bloei. Bamberg bleef in de loop der eeuwen bespaard voor oorlogsverwoestingen en belegeringen, zodat veel van het oude stadsbeeld bewaard is gebleven. Eind 17e eeuw begin 18e eeuw vooral in de tijd dat de bouwlustige bisschoppen uit het geslacht Schönborn er de scepter zwaaien, wordt de stad welvarend. De geschiedenis van Bamberg heeft haar stempel gedrukt op het stadsbeeld: beneden aan weerszijden van de rivier de Regnitz strekt zich de burgerstad uit, met van oudsher de Grünermarkt als druk en levendig centrum. De hooggelegen delen worden alle bekroond door kerken of kloosters met als centrum de Bisschopsstad op de Domberg.

De Dom ligt uiteraard aan de Domplatz en is gesticht door keizer Hendrik II in 1012. Zij heeft na enkele malen verwoest te zijn, haar huidige vorm gekregen in 1237. In de kerk zijn Gotische en Romaanse stijlen verwerkt. Beroemd zijn de plastische kunstwerken uit de bloeitijd en de late middeleeuwen. Vooral de graftombe van Hendrik II door Tilman Riemerschneider en het door Veit Stoss in 1523 ontworpen Maria - altaar. In de kerk bevindt zich het enige pausengraf benoorden de Alpen (graf van Clemens II). De ruiter van Bamberg (ca 1240) is wel het bekendste beeld in de Dom. Het wordt beschouwd als het ideale beeld van de Christelijke vorst.

BAMBERG II

De fraaie en gezellige universiteitsplaats Bamberg (240 m; 72.000 inw.) ligt in het keteldal van de Regnitz. Deze rivier mondt hier dichtbij uit in de Main. De glooiende heuvels rondom de stad dragen bij aan de schitterende ligging van Bamberg, te midden van een aantal afwisselende natuurgebieden.

Bamberg is gebouwd op zeven heuvels, waaronder de Domberg, Stephansberg, Jakobsberg en Michaelsberg. Door de plaats stroomt de Regnitz, waarlangs sfeervolle oude huizen staan. Ook het Main‑Donau Kanal slingert zich door de stad. Het centrum is vrij ruim en heeft de bezoeker veel moois te bieden. Tijdens uw wandeling vindt u overal sfeervolle gelegenheden om de tocht te onderbreken. Restaurants, Wein‑ en Bierstuben en gezellige terrassen en Biergärten zijn in ruime mate aanwezig. Een beetje verdekt opgesteld liggen de wijnkelders, waar u voor een goed glas wijn aan het juiste adres bent. De stad beschikt over diverse brouwerijen, waar voor de fijnproevers speciale biersoorten vervaardigd worden, en bezit voorts een aantal interessante musea. Ook op muzikaal gebied heeft Bamberg het nodige in huis. In de zomer worden er openluchtconcerten gegeven en in de dom vinden geregeld muziekuitvoeringen plaats, Voor muziek kunt u ook terecht in het concertgebouw aan de oever van de Regnitz. In de buitenwijken zijn enkele internationale bedrijven gevestigd, zoals Bosch en Lindner. Voor een groot deel is de bevolking in de agrarische sector actief.

Al in de Romeinse tijd was de vruchtbare streek rondom Bamberg bewoond. De heuvels langs de Regnitz waren uitermate geschikt als uitkijkpost en boden de bewoners de nodige bescherming. De Romeinen vestigden er het Castrum Babenberg, waar in de 9e eeuw een stevige burcht verscheen. Aan het begin van de 11e eeuw werd het bisdom Bamberg gesticht en werden een kathedraal en een bisschoppelijke woning gebouwd. In de loop van diezelfde eeuw werd een begin gemaakt met de bouw van het benedictijnse klooster St. Michael op de Michaelsberg en verschenen er nog twee kerkgebouwen, de St. Jakobskirche en de St. Stephanskirche op respectievelijk de Jakobsberg en de Stephansberg.

Rondom de dom en de Regnitz ontstond een nederzetting, waar meer en meer kooplieden zich vestigden en de handel floreerde. In de loop van de eeuwen breidde Bamberg zich steeds meer uit en ontstonden er aan beide zijden van de Regnitz twee welvarende stadsdelen. Middeleeuwse architectuur is nog volop in Barnberg aanwezig en de schilderachtige huizen met vakwerk en felrode daken kleuren het centrum van de stad.

De bevolking van Bamberg heeft het niet altijd zo gemakkelijk gehad onder het stadsbestuur van de bisschoppen. De invloed van het bisdom was bijzonder groot en de geestelijken kenden zich allerlei rechten toe die de inwoners van de stad een doorn in het oog waren. In de 15e eeuw werden vergeefse pogingen ondernomen om aan de absolute macht van de bisschoppen een einde te maken. In de volgende eeuw werden protestantse invloeden uitgebannen en verschenen er een katholiek seminarium en diverse kloosterscholen. Aan het begin van de 17e eeuw deden de jezuïeten in Bamberg hun intrede, waarna de Academia Ottoniana gesticht werd met een theologische en filosofische faculteit. Nu is Bamberg een belangrijke universiteitsstad met een groot aantal faculteiten.

Bamberg raakte in de 17e eeuw betrokken in de Dertigjarige Oorlog die van 1618 tot 1648 plaatsvond. In 1632 werd de stad door de Zweden veroverd. Na de oorlog volgde een lange bloeiperiode, waaraan de plaats veel fraaie bouwwerken te danken heeft. De macht en de rijkdom van de katholieke kerk kwamen tot uitdrukking in de bouw van pompeuze, luxueuze gebouwen. Door de bisschoppen Lothar Franz en Friedrich Karl werden de beste barokke bouwmeesters aangetrokken. Balthasar Neumann en de beide broers Dientzenhofer hebben voor een belangrijk deel hun barokke stempel op het stadsbeeld van Bamberg gedrukt. De secularisatie in 1803 maakte aan dit alles een einde. In 1817 werd het bisdom opgeheven en kwamen de meeste kerkelijke bezittingen in handen van de staat. De stad ontwikkelde zich tot een belangrijk centrum voor intellectuelen, de medische wetenschap maakte er een bloeiperiode door en op literair gebied had Bamberg onder meer de schrijver E.TA. Hoffmann in huis. Het vruchtbare achterland trok boeren en tuinders aan. Ook nu speelt de agrarische sector nog een zeer belangrijke rol in de economie van Bamberg en omgeving. Pas in de loop van de 20e eeuw hebben zich rondom de stad enkele belangrijke bedrijven gevestigd die bijdragen aan de werkgelegenheid.

Klein Venedig
Tot slot kunt u een ommetje maken naar de schilderachtige visserswijk langs de Regnitz. Dit wijkje wordt door de inwoners van Bamberg 'Klein Venedig' genoemd. Mooi zijn de huizen met felrode, steile daken en houten gevelversieringen. Ook de houten arcadebalkons mogen er zijn. Dichtbij vindt u de kade voor de rondvaartboten, waarmee u een tochtje op de rivier kunt ken.

Omgeving
De heuvelachtige streek rondom Bamberg laat zich bijzonder goed te voet en per fiets verkennen. Het uitgestrekte Naturpark Steigerwald bevindt zich ten zuidwesten van de stad en heeft de bezoeker veel moois te bieden. Onderweg passeert u schilderachtige dorpjes met barokkerken, kloosters en kastelen. De tijd heeft hier stil gestaan! Met de auto kunt u het gebied via de Steigerwald ‑ Hochstrasse goed verkennen. Dorpjes als Eitmann, Neustadt en Bad Windsheim zijn een kort uitstapje waard.

Natuurpark
Ten noordwesten van Bamberg ligt een rustig natuurpark, dat bekend is onder de naam Naturpark Hassberge. De hoogste toppen bereiken een hoogte van 500 meter. Nergens is het sterk stijgend of dalend, zodat u er aangenaam kunt fietsen en wandelen zonder al te veel inspanning. Het bosrijke gebied bezit een grote variatie aan planten. Op uw route naar het natuurpark passeert 14 kleine dorpen met huizen met traditioneel vakwerk. Onderweg kunt u uitstappen voor een bezoekje aan een Weinkeller, waar de heerlijke Frankenwein op u ligt te wachten.