|
Uit ons reisverslag van 2003 (reis naar Tsjechië):
In Duitsland kiezen we aanvankelijk niet voor de autobaan, maar geven we de
voorkeur aan de kleinere wegen die meer natuurschoon bieden. En inderdaad,
landschappelijk heeft dit deel van Duitsland ook veel te bieden. Het nadeel is
dat we heel lang achter een vrachtwagen zitten die we op de kronkelige en
heuvelachtige wegen niet durven te passeren. Ons autootje heeft daarvoor
waarschijnlijk te weinig power, waardoor Clim het risico niet aandurft. Via de
stadjes Regen, Cham en Weiden belanden we uiteindelijk toch op de autobaan naar
Bayreuth en Bamberg, maar dan is het ook wel scheuren geblazen. We halen 'op een
gegeven moment' (met dank aan Mart Pijpers) bijna 180 km/u! Even voor Bamberg
slaan we willekeurig een afrit in en vinden we na een diepe afdaling een Fremdenzimmer in het plaatsje Würgau.
|
FRANKENLAND
Wie heeft niet van Bamberg, Würzburg en Nürnberg gehoord,
historische steden in een aantrekkelijk landschap. Het
schilderachtige Bamberg, met vakwerkhuizen en felrode daken is
gelegen aan de oevers van de rivier de Regnitz. Nürnberg strekt zich
uit langs beide oevers van de rivier de Pegnitz. Würzburg was eens
een bisdom van allure. De vele historische bouwwerken doen hier de
geschiedenis van de machtige bisschoppen herleven. Wijnliefhebbers
zijn op hun plaats in Franken, waar een overvloed aan glooiende
wijnvelden op de bezoeker ligt te wachten. Fraai is het natuurpark
Fränkische Schweiz, maar ook het Rhöngebirge en het in het uiterste
oosten gelegen Fichtelgebirge bieden ongerept natuurschoon. Bayreuth
is de geschiedenis ingegaan als de plaats van Richard Wagner. Elk
jaar worden er opera's van deze componist ten gehore gebracht.
|
WÜRGAU, HOTEL IN FRÄNKISCHE SCHWEIZ
 We
zijn uiterst tevreden in dit goedkope (€ 50), landelijke en dus per definitie
rustige hotel (zie foto). We hebben er wel geen televisie op de kamer,
dus dat wordt weer luisteren naar het radiootje. De eerste avond zijn we de
enige gasten, maar de tweede avond krijgen we gezelschap van een jong Frans
stel, waarvan het vrouwtje voorzichtig Duits praat. Het is er ook goed van eten
en drinken. Het avonddiner gebruiken we tweemaal op het terras onder de bomen.
De porties die opgediend worden zijn niet mis. Jos moet zelfs een keer de helft
van zijn vleeswaar laten staan, hoogst ongebruikelijk! Het restaurant blijkt in Servische handen te
zijn, maar de bediening is zuiver autochtoon Frankisch – Duits. Een oude bes
komt regelmatig naar buiten om in ouderwets Duits te informeren of alles naar
wens is. En dat is het, reken maar!
We zitten hier in het Noord- Beierse Frankenland, meer precies de Fränkische
Schweiz. Het is een beetje een toeristenstreek, hoewel ons gat Würgau (400
inwoners) dat predikaat zeker niet verdient. Wel enkele dorpen verderop kan men
duidelijk de invloed van het Fremdenverkehr bespeuren door het aantal hotels en
restaurants. De nabijheid van de grote, aantrekkelijke stad Bamberg zal daar ook
wel debet aan zijn. Vlakbij Würgau liggen rotsformaties en klippen die erg in
trek zijn bij bergbeklimmers.
BAMBERG,
CULTURELE PAREL IN NOORD – BEIEREN
De oude stad Bamberg (88.000 inwoners) die net als Rome gebouwd is op zeven
heuvels, geldt als een van de mooiste steden van Europa. De stad werd in 902
voor het eerst vermeld. In die periode was hier de residentie van het grafelijke
geslacht der Babenbergers. Een mijlpaal in de geschiedenis van Bamberg wordt de
regering van keizer Hendrik II de Heilige (1002-1024 ).
 Hij en zijn gemalin Kunigunde stichtten het bisdom Bamberg, laten er een Dom
bouwen en begunstigen het rijkelijk met grondbezit. Al in hun tijd verrijzen er
op de heuvels van Bamberg kerken en kloosters en geraakt de stad tot bloei.
Bamberg bleef in de loop der eeuwen bespaard voor oorlogsverwoestingen en
belegeringen, zodat veel van het oude stadsbeeld bewaard is gebleven. Eind 17e
eeuw begin 18e eeuw vooral in de tijd dat de bouwlustige bisschoppen uit het
geslacht Schönborn er de scepter zwaaien, wordt de stad welvarend. De
geschiedenis van Bamberg heeft haar stempel gedrukt op het stadsbeeld: beneden
aan weerszijden van de rivier de Regnitz strekt zich de burgerstad uit, met van
oudsher de Grünermarkt als druk en levendig centrum. De hooggelegen delen worden
alle bekroond door kerken of kloosters met als centrum de Bisschopsstad op de
Domberg.
De Dom ligt uiteraard aan de Domplatz en is gesticht door keizer Hendrik II in
1012. Zij heeft na enkele malen verwoest te zijn, haar huidige vorm gekregen in
1237. In de kerk zijn Gotische en Romaanse stijlen verwerkt. Beroemd zijn de
plastische kunstwerken uit de bloeitijd en de late middeleeuwen. Vooral de
graftombe van Hendrik II door Tilman Riemerschneider en het door Veit Stoss in
1523 ontworpen Maria - altaar. In de kerk bevindt zich het enige pausengraf
benoorden de Alpen (graf van Clemens II). De ruiter van Bamberg (ca 1240) is
wel het bekendste beeld in de Dom. Het wordt beschouwd als het ideale beeld van
de Christelijke vorst.
BAMBERG
II
De fraaie en gezellige universiteitsplaats Bamberg (240 m; 72.000
inw.) ligt in het keteldal van de Regnitz. Deze rivier mondt hier
dichtbij uit in de Main. De glooiende heuvels rondom de stad dragen
bij aan de schitterende ligging van Bamberg, te midden van een
aantal afwisselende natuurgebieden.
Bamberg is gebouwd op zeven heuvels, waaronder de Domberg,
Stephansberg, Jakobsberg en Michaelsberg. Door de plaats stroomt de
Regnitz, waarlangs sfeervolle oude huizen staan. Ook het Main‑Donau Kanal
slingert zich door de stad. Het centrum is vrij ruim en heeft de
bezoeker veel moois te bieden. Tijdens uw wandeling vindt u overal
sfeervolle gelegenheden om de tocht te onderbreken. Restaurants,
Wein‑ en Bierstuben en gezellige terrassen en Biergärten zijn in
ruime mate aanwezig. Een beetje verdekt opgesteld liggen de
wijnkelders, waar u voor een goed glas wijn aan het juiste adres
bent. De stad beschikt over diverse brouwerijen, waar voor de
fijnproevers speciale biersoorten vervaardigd worden, en bezit
voorts een aantal interessante musea. Ook op muzikaal gebied heeft
Bamberg het nodige in huis. In de zomer worden er openluchtconcerten
gegeven en in de dom vinden geregeld muziekuitvoeringen plaats, Voor
muziek kunt u ook terecht in het concertgebouw aan de oever van de
Regnitz. In de buitenwijken zijn enkele internationale bedrijven
gevestigd, zoals Bosch en Lindner. Voor een groot deel is de
bevolking in de agrarische sector actief.
Al in de Romeinse tijd was de vruchtbare streek rondom Bamberg
bewoond. De heuvels langs de Regnitz waren uitermate geschikt als
uitkijkpost en boden de bewoners de nodige bescherming. De Romeinen
vestigden er het Castrum Babenberg, waar in de 9e eeuw een stevige
burcht verscheen. Aan het begin van de 11e eeuw werd het bisdom
Bamberg gesticht en werden een kathedraal en een bisschoppelijke
woning gebouwd. In de loop van diezelfde eeuw werd een begin gemaakt
met de bouw van het benedictijnse klooster St. Michael op de
Michaelsberg en verschenen er nog twee kerkgebouwen, de St. Jakobskirche en de St. Stephanskirche op respectievelijk de
Jakobsberg en de Stephansberg.
Rondom de dom en de Regnitz ontstond een nederzetting, waar meer en
meer kooplieden zich vestigden en de handel floreerde. In de loop
van de eeuwen breidde Bamberg zich steeds meer uit en ontstonden er
aan beide zijden van de Regnitz twee welvarende stadsdelen.
Middeleeuwse architectuur is nog volop in Barnberg aanwezig en de
schilderachtige huizen met vakwerk en felrode daken kleuren het
centrum van de stad.
De bevolking van Bamberg heeft het niet altijd zo gemakkelijk gehad
onder het stadsbestuur van de bisschoppen. De invloed van het bisdom
was bijzonder groot en de geestelijken kenden zich allerlei rechten
toe die de inwoners van de stad een doorn in het oog waren. In de
15e eeuw werden vergeefse pogingen ondernomen om aan de absolute
macht van de bisschoppen een einde te maken. In de volgende eeuw
werden protestantse invloeden uitgebannen en verschenen er een
katholiek seminarium en diverse kloosterscholen. Aan het begin van
de 17e eeuw deden de jezuïeten in Bamberg hun intrede, waarna de
Academia Ottoniana gesticht werd met een theologische en
filosofische faculteit. Nu is Bamberg een belangrijke
universiteitsstad met een groot aantal faculteiten.
Bamberg raakte in de 17e eeuw betrokken in de Dertigjarige Oorlog
die van 1618 tot 1648 plaatsvond. In 1632 werd de stad door de
Zweden veroverd. Na de oorlog volgde een lange bloeiperiode, waaraan
de plaats veel fraaie bouwwerken te danken heeft. De macht en de
rijkdom van de katholieke kerk kwamen tot uitdrukking in de bouw van
pompeuze, luxueuze gebouwen. Door de bisschoppen Lothar Franz en
Friedrich Karl werden de beste barokke bouwmeesters aangetrokken.
Balthasar Neumann en de beide broers Dientzenhofer hebben voor een
belangrijk deel hun barokke stempel op het stadsbeeld van Bamberg
gedrukt. De secularisatie in 1803 maakte aan dit alles een einde. In
1817 werd het bisdom opgeheven en kwamen de meeste kerkelijke
bezittingen in handen van de staat. De stad ontwikkelde zich tot een
belangrijk centrum voor intellectuelen, de medische wetenschap
maakte er een bloeiperiode door en op literair gebied had Bamberg
onder meer de schrijver E.TA. Hoffmann in huis. Het vruchtbare
achterland trok boeren en tuinders aan. Ook nu speelt de agrarische
sector nog een zeer belangrijke rol in de economie van Bamberg en
omgeving. Pas in de loop van de 20e eeuw hebben zich rondom de stad
enkele belangrijke bedrijven gevestigd die bijdragen aan de
werkgelegenheid.
Klein Venedig
Tot slot kunt u een ommetje maken naar de schilderachtige
visserswijk langs de Regnitz. Dit wijkje wordt door de inwoners van
Bamberg 'Klein Venedig' genoemd. Mooi zijn de huizen met felrode,
steile daken en houten gevelversieringen. Ook de houten
arcadebalkons mogen er zijn. Dichtbij vindt u de kade voor de
rondvaartboten, waarmee u een tochtje op de rivier kunt ken.
Omgeving
De heuvelachtige streek rondom Bamberg laat zich bijzonder goed
te voet en per fiets verkennen. Het uitgestrekte Naturpark
Steigerwald bevindt zich ten zuidwesten van de stad en heeft de
bezoeker veel moois te bieden. Onderweg passeert u schilderachtige
dorpjes met barokkerken, kloosters en kastelen. De tijd heeft hier
stil gestaan! Met de auto kunt u het gebied via de Steigerwald ‑ Hochstrasse
goed verkennen. Dorpjes als Eitmann, Neustadt en Bad Windsheim zijn
een kort uitstapje waard.
Natuurpark
Ten noordwesten van Bamberg ligt een rustig natuurpark, dat bekend
is onder de naam Naturpark Hassberge. De hoogste toppen bereiken een
hoogte van 500 meter. Nergens is het sterk stijgend of dalend, zodat u
er aangenaam kunt fietsen en wandelen zonder al te veel inspanning.
Het bosrijke gebied bezit een grote variatie aan planten. Op uw
route naar het natuurpark passeert 14 kleine dorpen met huizen met
traditioneel vakwerk. Onderweg kunt u uitstappen voor een bezoekje
aan een Weinkeller, waar de heerlijke Frankenwein op u ligt te
wachten.
|
 |
 |
Bamberg: Seehof
Locatie: 3 km ten oosten
van Bamberg
Het indrukwekkende paleis Seehof werd
tussen 1683 en 1693 gebouwd door Marquard von Stauffenberg,
prins-bisschop van Bamberg, maar vooral zijn opvolgers
besteedden dermate veel aandacht aan de tuin dat die kon
rivaliseren met Veitshochheim. Dat is niet de enige
overeenkomst: de eigenaars van Seehof huurden dezelfde
beeldhouwer in, Ferdinand Dietz, die voor de tuinen van
beide paleizen fraaie beelden ontwierp. Seehof had er ooit
400, maar die zijn bijna allemaal verloren gegaan.
De tuinen waren op hun mooist onder
prins-bisschop Adam Friedrich von Seinsheim (t757-1779).
Toen was het geheel, een aaneenschakeling van formele tuinen
in een onregelmatig patroon, 600 m lang en 350 m breed. Ze
vormden het mooiste voorbeeld van rococoraffinement, lang
nadat Duitsland zich had bekeerd tot de landschapstuinen. De
tuinen raakten in verval na de napoleontische oorlogen, maar
kregen nooit de Engelse landschapsstijl. Alleen de structuur
van toen is behouden gebleven, en dat is te danken aan de
deelstaar Beieren, die de tuin in 1976 verwierf en
restaureerde. De belangrijkste lanen en heggen zijn hersteld
en het centrale gedeelte van de fraaie fontein is
gerestaureerd. Enige beelden werden opgeknapt of gekopieerd
en zijn geschilderd in de originele kleuren wit en goud. En
men is nog lang niet klaar. |
Uit ons verslag
We trekken een volle dag uit voor een bezoek aan Bamberg. We vertrekken om half
elf naar de 20 km verderop gelegen Unesco -stad. We parkeren de Ka in een
Tiefgarage. Daarna bezoeken we achtereenvolgens de oude binnenstad met heel veel
kerken: o.a. de Sankt Martin kerk en de Obere und Untere Pfarr Kirche. In de
Stephanskirche - een protestantse of ook wel evangelische kerk - kunnen we
genieten van een orgelconcert door een jongedame. Het oude gotische raadhuis
(met later toegevoegde rococo kenmerken en beschilderde zijgevels) dat op een
eilandje in de rivier gebouwd is bekijken we even, alsmede het Bottinger Haus,
een burgerlijk stadspaleis van allure.
Zo langzamerhand raken we op de Domplatz. De Dom is een van de oudste van
Duitsland. Hij is Romaans van oorsprong en lijkt erg op die van Worms en Speyer.
In de catacomben is het lekker duister en heerlijk koel (vandaag zal het kwik
oplopen tot 37 graden). Ernaast ligt de Alte Hofhaltung, een authentiek gebouw
uit de middeleeuwen. Ook de Neue Residenz ligt aan de Domplatz; daar koopt Jos
een poster van Beierse kastelen en drinken we fris (met Kuchen voor Clim) op het
terras dat over de stad uitkijkt. We lopen terug langs de oever van de Regnitz
waaraan prachtige vakwerkhuizen liggen. Voor we de auto gaan ophalen strijken we
nog even neer bij een Eiscafé. In de parkeergarage kunnen we de auto niet meer
terugvinden. We vrezen het ergste, maar hij kan hier toch niet gestolen zijn!?
We komen er bijtijds achter dat we op de verkeerde etage aan het zoeken zijn.
Het is een pak van ons hart als we ons dierbare Fordje onaangeroerd terugvinden.
De volgende dag vertrekken we om 10.15 uur na de hotelrekening contant te hebben
afgerekend. Binnen 5 minuten zitten we op de autobaan. We stoppen onderweg maar
twee keer om uit te puffen; het is weer bloedheet. Via Giessen, Siegen, Gummersbach (verrassend fraaie
omgeving!) en Keulen rijden we terug naar Roermond, waar we om 16.00 uur
aankomen.
Bamberg
Altstadt, Christliche Stadt auf sieben Hügeln
Auch heute noch findet man
sich in Bamberg mit einem mittelalterlichen Stadtplan mühelos
zurecht. Die Altstadt hat sich das Aussehen aus vergangenen
Jahrhunderten erhalten. Es blieb immer deutsch und katholisch, was
die für die Stadt typische Aura ausmacht.
Heinrich II erklärte im Jahre
1007 die Stadt zum Bistum und errichtete fortan ein Machtzentrum,
welches ihm, dem König und späteren Kaiser, absolut loyal sein
sollte. Es entstand eine christliche Stadt auf sieben Hügeln - wie
Rom und wie das himmlische Jerusalem.
Der Film führt uns durch die
verwinkelten Gassen und in den Dom mit dem berühmten Standbild, dem
Bamberger Reiter. Und wir erleben das Bamberg des 18. Jahrhundert,
als neben Repräsentation auch Bequemlichkeit wichtig wurde und viele
Häuser und Kirchen ein neues Erscheinungsbild erhielten.
Daten &
Kasten
Kulturdenkmal: der weitgehend
unzerstörte Stadtkern mit über 2000 denkmalgeschützten Gebäuden
/ UNESCO-Ernennung: 1993
902 erstmals urkundliche
Erwähnung in der Chronik des Regino von Prüm
973 Schenkung von Kaiser Otto
II. an Heinrich den Zänker
1002-24 Bau des ersten Domes
1007 Gründung eines Bistums
1015 Gründung des Klosters St.
Michael
1046 Wahl des Bamberger
Bischofs Suidger zum Papst Clemens II.
1234 Verleihung des
Marktrechtes
1237 Weihe des heutigen Domes
1261-1300 Hugo von Trimberg
schreibt in der Stiftsschule St. Gangolf ein moralisches Lehrgedicht
mit 24000 Versen
1693-1746 unter den Bischöfen
aus dem Hause Schönborn Umbau der Stadt
1807/08 Aufenthalt des
Philosophen G.F.W. Hegel und Publikation der "Phänomenologie des
Geistes"
1808-13 Aufenthalt des Dichters
E.T.A. Hoffmann, Verfasser u. a. von "Undine" und der
"Fantasiestücke in Callots MANIER"
|
  
|
