De bus vertrekt vijftien minuten te laat, dat
ben ik hier niet zo gewend. Naast me komt een vitale oudere man
zitten. Hij spreekt Engels, wat niet verwonderlijk is, want hij is
een “retired teacher English language and literature”.
Tegenwoordig geeft deze Ahmet enkel en alleen privélessen. Ik trek
de effectiviteit van die lessen sterk in twijfel, want zijn Engelse
uitspraak is gruwelijk. Maar hij is erg aardig en tijdens
tussenstops drinken we gezamenlijk thee. Hij staat erop die te mogen
afrekenen. Hij is op weg naar zijn dochters die in Antalya wonen.
Kurban Bayrami (het islamitische Slachtfeest) staat met al zijn
vrije dagen voor de deur en dan heeft de familie gelegenheid om bij
elkaar te komen. Zijn vrouw is een beetje ziekelijk en kon daarom niet
meekomen.
Aantrekkelijke kuststreek
De busreis voert ons door een prachtige kuststreek met fenomenale uitzichten,
maar ook met gevaarlijke bochten en over slecht wegdek. Als de rotsen een beetje
terugwijken, bieden ze plaats aan een strandje, een dorp of stadje en veel
bananenplantages, zeker in de buurt van het plaatsje Bozyazi. Op sommige plekken
is men overgegaan tot kassenbouw, wat mij tegenover Ahmet Bey de opmerking
ontlokt dat al die kassen lijken op een “cam sehir” ofwel een “glazen
stad”. (Dankjewel Willy van Hemert en P. Risseeuw)) Dat vindt de beste Ahmet een geweldig creatieve
beschrijving die hij beslist door moet geven aan de reisgenoten in de bus.
Onderweg ronden we ook nog het zuidelijkste puntje van de Turkse Middellandse
Zeekust.
MARMEREN KASTEEL
Twee kilometer ten oosten van de
stad ligt het Marmeren Kasteel (Mamure Kalesi) pal aan de
kustweg. Het is bovenop een Byzantijnse vesting gebouwd en werd
door de kruisvaarders gebruikt als tussenstation om naar Het
Beloofde Land te varen. Het is een van de best bewaarde
kruisvaardersburchten op Turkse bodem. De Osmanen breidden het
uit en gebruikten het tot 1921. Tegenwoordig wordt het vaak
gebruikt als filmlocatie.
In de buurt ligt ook, 200 m in
zee, Kiz Kalesi, het zgn. Meisjeskasteel dat nog bijna volledig
intact is. Oorspronkelijk lag dit 12e-eeuwse kasteel op een
eiland.
Goedkoopste hotel van de reis
Vlak voor Anamur ligt een enorm groot kasteel aan zee, het lijkt als twee
druppels water op sommige kastelen die ik in Engeland heb gezien. Na het
passeren van die machtige burcht is de stad niet ver meer. Ik kies weer voor een
hotel in de buurt van de weinig indrukwekkende otogar, dat scheelt morgen weer een taxirit en bespaart
tijd.
Het wordt Hotel Dedehan, zeer positief beschreven in de reisgidsen, maar
in feite een verlopen onderkomen. De receptie is onbemand, ik moet wachten tot
er uiteindelijk iemand de slaap uit zijn ogen wrijvend te voorschijn komt. Maar
de ligging is prima, lekker centraal en erg goedkoop: € 15. Naast het hotel ligt
een mooie moskee die pas vier jaar oud is.
Iskele, aan de promenade en het strand
Ik neem de stadsbus naar Iskele 4 kilometer verderop, daar ligt het strand. Daar
is nou echt niets te doen, bijna alle hotels, lokanta’s en kiosken zijn dicht.
Er ligt een soort Dragon Park met wat dino’s en ander Jurassic gedierte. De bus
terug maakt allerlei omzwervingen door de stad, zodat ik toch nog iets van de
omgeving kan zien. Ik vertel desgevraagd een jongeman waar ik vandaan kom. Hij
roept 'Holanda' door de bus. Even later worden er zwart-witte koeien de straat
opgedreven. Luidkeels roep ik in het Turks door de bus: "Kijk, daar zijn onze
Hollandse koeien die jullie melk en ayran geven!" Dat vindt iedereen leuk.
Een stapel infomateriaal
Bij het busstation bevindt zich ook nog een tourist office. Dat blijkt tot mijn
verrassing open. De kantoorhouder is een uiterst gesoigneerde, bebrilde heer die
helaas geen Engels of Duits spreekt, dus moet ik me weer met Turks behelpen. Hij
stopt me vol met glanzende brochures van heel Turkije. Ik neem ze allemaal mee.
Op mijn hotelkamer neem ik ze door en gooi weg wat niet van mijn gading is. ’s
Avonds drink ik çay in een kiraathane (kaartcafé), de armoedige mannen daar
komen aan hun kleding te zien van het platteland en zijn
beslist geen vreemdelingen gewend. Ze staren me allemaal zwijgend met hun
donkere ogen aan, net zo lang tot ik besluit maar mijn biezen te pakken. Hier
voel ik me echt niet op mijn gemak, ook al zal het niet vijandig bedoeld zijn.
Ernaast ligt een internetcafé waar ik juist een tegenovergestelde ervaring heb.
De jeugd aldaar reageert nauwelijks op mijn verschijning en speelt, scrolt en
surft rustig door.
ANAMURIUM
Ten westen van de stad ligt op een
landtong Anamurium, ofwel de Plaats der Winden. De stad werd het
eerst vermeld door de klassieke geograaf Strabo en men neemt aan dat
ze in de 1e eeuw na Christus gesticht is. Ze kwam tot bloei onder de
heerschappij van de Byzantijnen, maar in 580 werd de stad door een
aardbeving getroffen. Toen in 649 de oprukkende moslim-Arabieren de
Turkse kusten bedreigden, verlieten de overgebleven bewoners de stad
definitief. Sindsdien is de stad verlaten, maar veel Byzantijnse
woonhuizen en graftombes verkeren nog in prima staat, inclusief
mozaïeken en fresco's.
HET TAURUS - GEBERGTE
Evenwijdig aan de Middellandse Zee
Van de Egeïsche Zee tot de Golf van Iskenderun bestaat het Taurus -
gebergte uit een aantal verschillende onderdelen.
De Westelijke Taurus beschrijft een boog rondom de Golf van Antalya
en bevindt zich voor het grootste deel in de provincies Isparta en
Burdur. De ketens vormen natuurlijke barrières die aan de westkust
van de Golf steil omhoog rijzen. Bij het plaatsje Kemer bevindt
zich, op nog geen 15 km van de kust, een bergtop van 2375 m. Aan de
overkant van een diep dal ligt het Bey - gebergte met een top van
3086 m. Vergelijkbare hoogten komen voor in de buurt van Elmali.
Deze indrukwekkende bergketens omsluiten ronde bekkens waarin zich
op een hoogte van rond de 1000 m meren en moerassen hebben gevormd.
De Anti -Taurus, verder naar het oosten, verheft zich op, het
Syrisch - Arabisch plat. Deze bergketen heeft een andere structuur.
Oude gesteenten zijn hier bedekt met recente vulkanische materialen.
Het middendeel strekt zich uit in noordoostelijke richting en komt
uit bij het Pontisch Gebergte. Vulkanische vormen komen steeds meer
voor tot aan de berg Ararat, aan de rand van de twee bergstelsels.
Het hele gebied is seismisch zeer actief, vooral langs de grote
Noord - Anatolische breuklijn. Bij de aardbeving van 1983 in Erzurum
kwamen meer dan duizend mensen om het leven. Door de ligging van het
Taurusgebergte heersen er aan de kant van de zee totaal andere
natuurlijke omstandigheden dan aan de kant van het binnenland.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Tarwe, gerst, veeteelt, rozen, abrikozen, suikerbieten;
textielindustrie. Zomer- en wintertoerisme.
De zeezijde van het Taurus - gebergte is zeer bosrijk. De
natuurlijke vegetatie bestaat op de lage hellingen uit rode en
zwarte dennen, sparren, cederbomen en eiken. De binnenlandzijde is
met amper 600 mm neerslag per jaar veel droger. Hier vindt men geen
bossen maar enkel jeneverbesstruiken en steppe. Veehoudende nomaden
trachten ondanks het harde beleid van de Turkse overheid en
gedwongen verhuizingen zich in het Taurus - gebergte te handhaven.
Van west tot oost leven verspreid door het hele gebergte duizenden
nomadengezinnen. In het westen zijn de Yüriks en Turkmenen in de
meerderheid, in het oosten de Koerden, terwijl de Tahtaci, een volk
van houthakkers, zich in het centrale deel van het Taurus - gebergte
ophouden. 's Winters leven ze in de dalen en op de lagere
berghellingen, maar 's zomers trekken ze met hun kudden naar de
toppen, waar ze hun zwarte tenten van geitenhaar opbouwen. Mede om
ongeregeldheden met Koerden te voorkomen zijn in het oostelijk deel
van het Taurus - gebergte grote ontwikkelingsprojecten uitgevoerd.
Het ambitieuze GAP - project voor Zuidoost - Anatolië heeft als doel
de arme plattelandsbevolking aan een vaste woonplaats te binden,
energie op te wekken en meer landbouwgrond te bevloeien.
