Servie

Dit is een aflevering uit de reissite van Jos en Clim Schmitz.

Dit web behoort bij een serie landen die Jos tijdens een Balkanreis in 2009 bezocht.

Ga ook naar onze andere websites:
tientallen landen, honderden verhalen, duizenden foto's!

Reissite Jos en Clim

Werelderfgoed Unesco

Eigen reisfotoserie

MEER INFO SERVIË

De Servische staat beslaat iets meer dan de helft van het resterende Joegoslavië.

Het Servische landschap is zeer afwisselend, met in het noorden een laaggelegen, zachtglooiend terrein, waarvan de hellingen naar het zuiden steiler worden en een bergachtig karakter krijgen. In het oosten verrijzen de hellingen van de Stara Planing, het grensgebergte tussen Servië en Bulgarije. Lage bergruggen vormen in het zuiden een soort natuurlijke grens met Kosovo en Macedonië. Het Servische landschap is gestructureerd door een stelsel van rivieren, zoals de Donau en de Sava in het noorden, de Morava in het midden en zuiden en het dal van de Drina in het westen. De dalen zijn vaak ingesloten en bieden dus geen natuurlijke toegang tot omliggende streken. De doorgangen naar het zuiden en het oosten zijn over het algemeen nauwe en moeizame passages. Het vernauwde Servië, oftewel het centrale landsgedeelte, vormt een soort enclave en de enige toegang tot de zee is via de buurstaat Montenegro. In etnisch opzicht is de Servische bevolking vrij homogeen, behalve in de randgebieden. In de regio van Sandjak overheersen de moslims, ten zuidwesten van Vranje etnische Albanezen en in het zuidoosten Bulgaren.

Behalve onder het bewind van Tito zijn de relaties tussen Servië en de omliggende landen meestal vijandig geweest.

CIJFERS
Bevolking: 5,8 miljoen inwoners (9,8 miljoen met de autonome provincies Kosovo en de Vojvodina).
Oppervlakte: 55.968 km2 (88.361 km2 met de autonome provincies)

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Maïs, graan, suikerbiet. Antimoon, bruinkool, chroom, koper, ligniet, bitumen. Waterkrachtcentrale. Industrie: textiel, metaal, voedingsmiddelen, chemie.

De Donau - vallei was al in de vroege oudheid bewoond en er zijn sporen van menselijke nederzettingen die 12000 jaar in het verleden liggen. Onder de Romeinse en later de Byzantijnse overheersing trokken Zuid - Slaven het gebied binnen. Die kwamen achtereenvolgens onder het gezag van Bulgaren, Macedoniërs en daarna opnieuw Byzantijnen. Het gebied werd in de 9e eeuw door Cyrillus gekerstend als deel van Byzantium. Allengs ontstond het cyrillische schrift en een eigen taal en in 1169 verenigde Stefan Nemanja de plaatselijke vorstendommetjes in een Servische eenheidsstaat, zij het ook onder heerschappij van de Byzantijnse keizer. In de 14e eeuw was Servië onder koning Stefan Dusjan de machtigste Balkanstaat geworden, die zich uitstrekte van de Donau tot aan de Golf van Korinthe. Maar de Turken profiteerden van onderlinge tweespalt en het land kwam onder invloed van het Ottomaanse Rijk. Dankzij hun eigen taal en vooral de orthodoxe Kerk, wisten de Serviërs hun nationale identiteit te bewaren. In de 19e eeuw uitte het nationalisme zich in talrijke opstanden en in 1830 erkenden de Turken de zelfstandigheid van het Servisch vorstendom, dat in 1876 volledig onafhankelijk werd.

Na de ineenstorting van het Oostenrijks - Hongaarse keizerrijk proclameerde de regent Alexander Karadjordjevic het koninkrijk van Serviërs, Kroaten en Slovenen. Dit was een voorloper van het latere Zuid - Slavië of Joegoslavië, dat in 1929 tot stand kwam. De tegenstellingen tussen die verschillende volken leidden tot een permanente conflictsituatie, met name tussen Kroaten en Serviërs, wegens een vermeende voorkeursbehandeling van de Serviërs door Belgrado. Die onderlinge vijandschap nam tijdens de Tweede Wereldoorlog toe en de haat tussen de partizanen van Tito, de tsjetniks (cetniks) van Milhajlovic en de oestadzji's (ustascis) van Pavelic, duurde ook na de bevrijding van Joegoslavië en de oprichting van de socialistische federale republiek onder Tito onverminderd voort. De Servische nationalisten waren fel gekant tegen de beslissing van maarschalk Tito om in 1974 aan Kosovo en Vojvodina de status van zelfstandige provincies te verlenen. Na de ineenstorting van de Joegoslavische Federatie stak het Servische nationalisme onder Slobodan Milosevic nog meer de kop op met het streven naar een "Groot- Servië ". De akkoorden van Dayton maakten in 1995 een einde aan de bloedige burgeroorlog in het naburige Bosnië, maar de vrede hangt aan een zijden draad.

(NB Tekst uit 1996, inmiddels heeft Montenegro zich in 2006 losgemaakt en gaat verder als een zelfstandige republiek.)

INFO SERVIË

Servië is een republiek in het zuidoosten van Europa en heeft een oppervlakte van 88.361 vierkante kilometer (ruim 2 keer Nederland). Het land ligt op het kruispunt van Centraal-Europa, Zuid-Europa en Oost-Europa. Een aantal belangrijkste steden in Servië zijn: Belgrado, Novi Sad, Nis, Kragujevac, Subotica. Servië heeft een bevolking van ongeveer 7,5 miljoen (exclusief Kosovo). De officiële taal is Servisch, die in zowel Cyrillisch als Latijn geschreven wordt. Daarnaast wordt in Vojvodina Hongaars gesproken en in Kosovo Albanees.

Servië heeft een afwisselende topografie. Het noorden van het land is vlak, terwijl het centrale deel en het zuiden bergachtig zijn. Er zijn 15 bergen van meer dan 2.000 meter hoog. De belangrijkste bevaarbare rivieren in Servië zijn de Donau, de Sava en de Tisa. De Donau stroomt over een lengte van 588 km door Servië. Servië heeft een gematigd landklimaat met warme zomers. De gemiddelde jaartemperatuur is 11 graden. De wintertemperaturen schommelen tussen de -5°C en +10°C. De zomertemperatuur ligt rond de 30°C.

Belgrado, de hoofdstad van Servië, heeft verschillende monumenten en musea. De belangrijkste toeristische attracties van de stad zijn het Kalemegdan Fort, het historische district Skadarlija, de tempel van Saint Sava, het oude Paleis, het Nationale Museum, het Nationale Theater, het Parlement en het historische stadje Zemun. Daarnaast heeft de stad veel cafés, restaurants, winkels en parken. Belgrado staat vooral bekend om haar bruisende nachtleven, vele evenementen en festivals, en haar gastvrije bevolking.
Novi Sad is de tweede stad van Servië en de hoofdstad van de autonome regio Vojvodina. De stad ontwikkelde zich in de 19e eeuw tot belangrijk cultureel centrum van Servië en hoorde in die tijd bij Hongarije, terwijl de rest van Servië grotendeels Turks was. De belangrijkste bezienswaardigheden zijn het Fort Petrovaradin en de binnenstad met het stadhuis, de rooms-katholieke kathedraal en een aantal prominente gebouwen uit het fin in de siècle.

Cultureel erfgoed
Servië heeft talrijke prehistorische opgravingen, Romeinse nederzettingen en middeleeuwse kloosters. De kloosters Studenica, Sopočani, Stari Ras, Dečani en Gracanica en het Romeinse Fort Felix Romuliana – Gamzigrad staan op de werelderfgoedlisjt van UNESCO. De prehistorische nederzetting Lepenski Vir dateert terug tot 7000 jaar voor Christus en is Europa’s oudste nederzetting op de banken van de Donau. Tot de belangrijkste Romeinse opgravingen behoren naast Felix Romuliana, Sirmium (bij Sremska Mitrovica), Kastro Margum (bij Kostolac) Naissus (Niš) en Viminacium (bij Požerevac). De belangrijkste historische vestingwerken in Servië zijn Kalemegdan (Belgrado), Petrovaradin (Novi Sad), de forten van Smederevo en Golubac, Fetislam (Kladovo).

Nationale parken en beschermde natuurgebieden
Servië staat bekend om haar ongerepte natuur. Het land telt vijf nationale parken:
Djerdap, Šara (Kosovo), Fruška Gora, Kopaonik, en Tara. Daarnaast zijn er de beschermde natuurgebieden Djavolja Varoš, Vlasinsko jezero, Deliblatska Peščara, Ludaško jezero, Carska Bara, Karadjordjevo, Vrelo Mlave. Het Golija-gebergte is het eerste erkende biosfeer reservaat in Servië.
Het land telt tevens een groot aantal canyons en grotten. De Djerdap canyon is de grootste kloof van de rivier de Donau. Ander canyons zijn Uvac, Gradac en de Sičevo-kloof aan de Nišava. De belangrijkste grotten zijn Resavska, Zlotska, Rajkova, Ceremošnja, Risovača, Mermerna (Kosovo), Potpečka, Prekonoska, Petnička en Bogovinska. Dankzij de afwisselende natuur heeft Servië verschillende mogelijkheden voor activiteiten waaronder skiëen, mountainbiken, wandelen, bergbeklimmen en raften.

Evenementen
Naast theater en muziekvoorstellingen kunnen toeristen in Servië ook veel openluchtfestivals en evenementen bezoeken, waaronder het trompettenfestival in Guča, het Beer Fest en Jazz Festival in Belgrado en het Exit popfestival in Novi Sad. Daarnaast vinden in Servië vele traditionele en folkloristische festivals plaats. Traditie hebben ook internationale evenementen zoals het Mefest filmfestival, Bitef (Festival van Avantgarde theatergroepen uit de hele wereld) en het Belgrade Music Festival.

Paspoort en visum
Toeristen dienen over een geldig paspoort te beschikken. Aanbevolen wordt dat het paspoort nog een geldigheid heeft van 3 maanden bij inreis in Servië. Reizigers uit EU-landen hebben geen visum nodig. Een nationale of Europese identiteitskaart wordt door Servië niet erkend.

Geld
De nationale munteenheid is se Servische Dinar (RSD). 1 Dinar zijn 100 Para. Voor één Euro ontvangt men momenteel ca 95 Dinar (januari 2009). Buitenlanders kunnen vreemde valuta onbeperkt invoeren. Bij de invoer van grotere bedragen dient echter aan de grens een verklaring ingevuld te worden, om de deviezen ook weer te kunnen uitvoeren. Er mag maximaal 30.000 Dinar uit Servië uitgevoerd worden.
In de meeste steden kunt u met een internationale bankpas (maestro) geld opnemen bij geld geldautomaten. Als kredietkaarten worden over het algemeen Diners, Mastercard en Visa geaccepteerd. In de dorpen of op het platteland is het vaak niet mogelijk om met een bankpas geld op te nemen.

SERVIË 2009

MEER INFO SERVIË

ONZE ANDERE REISVERSLAGEN