KROON VAN GROOT – BRITTANNIË
Kaart van Schotland
Hoewel volgens de Grondwet sinds de 18e eeuw
met Engeland verbonden, blijft
Schotland zelfbewust
en de droom van onafhankelijkheid is nog lang niet vervlogen.
De lochs in de valleien
Schotland beslaat het noordelijke derde deel van het Verenigd Koninkrijk en
volgens de Schotten vormt dit ongerepte natuurgebied de kroon van
Groot-Brittannië.
 Het
reliëf van Schotland wordt gekenmerkt door twee van het zuidwesten tot het
noordoosten lopende berggebieden met talrijke meren uit de ijstijd en gescheiden
door een diepe slenk. De noordelijke Highlands doorsneden met nauwe en diepe
dalen, lopen uit op de Glen More, waar het beroemde Loch Ness en het
Caledonische kanaal te vinden zijn. Ten zuiden van deze weidse slenk vormen de
Grampians een groot bergmassief, met in het westen de Ben Nevis van 1343 m hoog.
De centrale Lowlands hebben als grote inhammen de Firth of Forth en de Firth of
Clyde. Deze fjorden bevorderen het kustverkeer en daar vindt men dan ook de
voornaamste Schotse steden, Edinburgh en Glasgow.
Het zuiden wordt ingenomen door de Uplands tot een hoogte van 800 m, met
uitgestrekte veengebieden. Dankzij de Tweed en zijn zijrivieren is het
oostelijke deel een goed landbouwgebied. De afgeronde toppen van het
Cheviotgebergte vormen de natuurlijke grens met Engeland en domineren de ruïnes
van de muur van Hadrianus (127 na Chr.), die vroeger de grens bepaalde tussen de
twee koninkrijken. Aan de westkust wisselen steile rotsen of met uitgestrekte
stranden en daarvoor liggen ongeveer de 800 eilanden van de binnenste en
buitenste Hebriden. Ten noorden van Kaap Duncansby strekken de Orkney- en
daarboven de Shetland - eilanden zich uit.
CIJFERS
Oppervlakte: 78.789 km2
Bevolking: 5,1 miljoen inwoners
Bevolkingsdichtheid: 138,8 inw./km²
Hoogste punt Ben Nevis: (1343 m) tevens hoogste berg van het Verenigd Koninkrijk
WETENSWAARDIGHEDEN
Sinds 1707 regio van het Verenigd Koninkrijk
Hoofdstad: Edinburgh
Talen; Engels (officieel), Gaelic (2%), Schots
Godsdiensten: protestant (presbyteriaans), anglicaans, katholiek
Voornaamste steden: Aberdeen, Dundee, Glasgow, Livingston
Massieven: Zuidelijke Uplands (Cheviot bergen), Highlands (Grampians, Ben Nevis)
Havens: Aberdeen, Glasgow, Ullapool
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Veeteelt (schapen), visvangst, traditionele industrie (whisky), scheepsbouw,
steen-kool, aardolie, aardgas.
 Vanaf 1371 werd Schotland geregeerd door de Stuarts, die na de dood van
Elisabeth I in 1603 ook de Britse kroon verwierven, toen Jacobus VI van
Schotland koning Jacobus I van Engeland werd. Een eeuw later, in 1707, werd
Schotland met Engeland verbonden in een "personele unie". Maar het Schotse
nationalisme versaagde niet en de highland clans verenigden zich met de Stuarts
om de kroon te herwinnen. De opstand van 1745-1746 werd bij Culloden bloedig
neergeslagen, wat tot in lengte van dagen een vertroebeling van de verhouding
met Engeland ten gevolge had. De Engelse vergeldingspolitiek van dreef de kleine
boeren van hun land, ten behoeve van een grootscheepse schapenteelt.
Tegenwoordig leeft nog maar 4% van de Schotse bevolking in dit gebied. Het
Schotse nationalisme werd hierdoor nog versterkt en bij een opinie - onderzoek
in 1991 spraken 40% van de Schotten zich uit voor zelfbestuur en 20% voor
volledige onafhankelijkheid.
KLIMAAT
Fris en vochtig zeeklimaat. Gemiddelde temperaturen: januari 4° C, juli 12° C
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Edinburgh, Glasgow, Culross (16e-17e-eeuwse stad), vallei van de Tweed.
Hebriden (Skye, monolieten; Staffa). Trossachs. Inverness. Orkney- en Shetland -
eilanden.
BEN NEVIS
HET DAK VAN GROOT – BRITTANNIË
In harmonie met de natuur! Schotland is een lustoord voor liefhebbers van
ongerepte natuur.
 Met
een top van 1344 m is de Ben Nevis het hoogste punt van de Highlands, een sterk
geërodeerde primaire bergketen, die nu hoofdzakelijk uit hooggelegen plateaus
bestaat. Tektonische aardverschuivingen in het Tertiair veroorzaakten in deze
noordoost - zuidwest lopende keten grote breukgebieden, zoals de Glen More, die
het massief in twee gelijke delen scheidt. Ten noorden van de Glen More bereiken
de Highlands hun maximale hoogten, 1214 m voor de Ben Lawers, 1309 m in de
Cairngorms en de Ben Nevis met 1344 m. De Schotse bergen bestaan uit harde
rotsformaties, zoals gneis, graniet en kwarts. De massieve gletsjers uit het
Quartair hebben hier keteldalen gevormd, alsmede trogvormige valleien (de glens)
en komvormige meren (de lochs). Het landschap kreeg daardoor een alpachtig
aanzien met fraai natuurschoon. Het roemruchte Schotse zeeklimaat zorgt voor
overmatige regenval. Op grotere hoogten is het minder winderig en vochtig, maar
wel aanmerkelijk kouder. Het in mysterieuze nevelen gehulde Schotse landschap
heeft weinig natuurlijke rijkdommen en de vaak moeilijke levensomstandigheden
hebben door de eeuwen heen de emigratie van Schotten over de hele wereld in de
hand gewerkt, met name Canada, de Verenigde Staten en Australia, alsook de
zuidelijker gebieden van Groot - Brittannië.
Hoewel de schapenteelt en sommige handwerkindustrieën nog stand houden, is de
plaatselijke economie hoe langer hoe meer aangewezen op toerisme en
sportactiviteiten. Sportvisserij en jacht op korhoenders, op de domeinen van
grootgrondbezitters (zoals de koninklijke familie) brengen nog steeds geld in
het laatje. Fort William is het voorbeeld van een stad die zich wist aan te
passen en in het toerisme een nieuwe bestaansmogelijkheid vond. Er wordt ook
aluminium, houtpulp en papier geproduceerd en de whiskydistilleerderijen in de
omgeving doen het nog steeds goed. Op de hellingen van de Ben Nevis is
kortgeleden een wintersportstation geopend, met een kabelbaan tot vlakbij de
top. Het is praktisch het enige nationale skioord voor Schotse en Engelse
wintersportliefhebbers. In de zomer trekt de kabelbaan wandelaars, die bij
helder weer kunnen genieten van een adembenemend panorama, dat zich uitstrekt
tot het eiland Skye in het noordwesten.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
De meren in de vallei (lochs), het unieke landschap, het uitzicht op de Ben Nevis vanuit het hotel Inverlochy Castle.
CIJFERS
Hoogte: 1343 m /
Afstand tot de zee: 6,5 km /
Bevolking: 180.000 inwoners
Een woeste landstreek
De ontwikkeling van het toerisme was voor de bevolking van levensbelang.
Zoals overal in de Highlands wordt de bevolking van de regio Ben Nevis door
armoede, gebrek aan natuurlijke rijkdommen en moeilijke levensomstandigheden
gedwongen tot emigratie naar meer herbergzamere
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Bergtoerisme, zowel 's zomers als 's winters: ski, alpinisme, voettochten,
visserij, watersporten, korhoen- en damhertjacht. Intensieve schapenteelt;
bosexploitatie; distillatie van gerst voor whisky. Semi- ambachtelijke,
hoogwaardige textielindustrie, waterkrachtenergie.
KLIMAAT
Kil en vochtig zeeklimaat, met dominerende westelijke winden.
Jaarlijkse neerslag omstreeks 2.500 mm.
Gemiddelde temperaturen in Fort William: warmste maand, 14° C; koudste maand,
10° C.
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoogste punt van de Highlands: Ben Nevis (1343 m)
Andere toppen van het massief: Aonach Beag (1234 m), Aonach Mor (1221 m), Carn
Mor Dearg (1220 m), Stob an Cut Choice (1068 m), Cam Dearg (1020 m)
Belangrijkste steden in de omgeving: Fort William, Fort Augustus (in het
noorden)
Belangrijkste meren: Loch Ness, Linnhe, Lochy
 
|
