ARICA - TACNA - AREQUIPA

Fotogalerijen	Hoogtepunten	Klooster San Francisco	Eeuwige lente
Aardbeving	Handige Hector	Klooster Santa Catalina

Decennia oude Chevrolet

Vandaag reizen we vanuit de stad Arica naar Peru en laten we Chili definitief achter ons. Om 07.00 uur staan we al een tijdje klaar voor het hotel op de bestelde taxi te wachten. Na een kwartier is hij nog steeds niet op komen dagen. De receptionist, die zich eerst gapend stond te vervelen, komt nu in actie en belt de busonderneming. Die belooft onmiddellijk iemand te sturen. En inderdaad, een tijdje later stopt er een imposante Amerikaanse Chevvy met staartvinnen uit de jaren vijftig voor ons. Chauffeur Hector put zich uit in verontschuldigingen voor dat halfuur vertraging. Voorin zit een zwijgzaam echtpaar dat ook naar Peru moet. Al gauw staan we voor de volkomen verlaten grens die in een desolaat landschap is gelegen. Bekwaam loodst Hector, een uiterst gewiekst type die blijkbaar iedereen kent, ons door een achttal controleposten / checkpoints (4 aan iedere kant). Een half uur later bereiken we Tacna, de zuidelijkste stad van Peru.

Behendige sjacheraar Hector

Handige Hector, zo hebben we onze chauffeur inmiddels gedoopt, voert ons naar een pinautomaat voor het nu onontbeerlijke Peruaans geld en brengt ons daarna naar een kantoortje. Daar zitten 20 net geklede personen kaarsrecht achter een soort lessenaartje te wachten op klanten die geld willen wisselen. We raken hier het Chileense geld dat we over hebben kwijt.

Op het busstation dringt Hector met een brede grijns onbeschaamd voor, zowel bij het kaartjesloket als bij de bagageafgifte. Wij schamen ons een beetje, maar hij vindt dat allemaal “no problem” (de enige woorden Engels die hij moeiteloos kan uitspreken). De bus vertrekt om 08.30 uur en dat is het al lang geweest, zijn we nog te laat gekomen ook! Gelukkig komen we er al gauw achter dat het in Peru een uur later is dan in Chili, zodat we toch ruim op tijd zijn.

De lege woestenij rondom Tacna aan de kust van de Stille Oceaan

Littekens van de aardbeving

Urenlang rijden we door een wel erg dorre streek in de richting van de stad Arequipa, die 350 kilometer verderop in het hoogland ligt. De bus moet vaak stapvoets rijden om de scheuren in het wegdek die de recente aardbeving heeft veroorzaakt te ontwijken. Een keer moet iedereen de bus uit om te voet een half vernielde brug over te lopen. Onze bus volgt heel voorzichtig. De laatste 50 kilometer worden gelukkig de moeite waard. We zitten dan een stuk hoger, de omgeving wordt groen, de bergen worden steiler en grimmiger en hebben mooie kleuren. In de diepe en brede valleien kan dankzij irrigatie landbouw bedreven worden.

Om half drie komen we in Arequipa aan. Na koffie en soep in een restaurant nemen we voor een luttel bedrag een taxi naar een door ons uitgezocht koloniaal hotel El Conquistador. Dat is helaas volgeboekt, maar we worden verwezen naar het gelijkwaardig hotel Maison Plaza aan de Plaza de Armas. Daar kunnen we wel terecht voor vijftig gulden per persoon, een fors bedrag naar Peruaanse maatstaven. De ligging is echter perfect, de kamers zijn uitmuntend en “seismo proof” (veilig voor aardbevingen). Ook hebben we 24 uur per dag heet water: in de goedkope hotels schort het meestal daaraan. We poeieren de taxichauffeur af (hij wil 2 dagen voor ons als privé-chauffeur spelen) en tevreden installeren we ons.

AREQUIPA 1

Stad van "eeuwige lente"

Arequipa is de tweede stad van Peru. De stad, die al in 1540 werd gesticht, heeft bijna een miljoen inwoners en ligt in het zuiden van het land op een hoogte van 2300 meter. Een echt koud seizoen is er niet: 300 dagen per jaar schijnt er de zon. Het is een stad van de “eeuwige lente”. Een groot deel van de stad is gebouwd uit witte lavasteen, niet vreemd als je je realiseert dat de stad gesitueerd is aan de voet van 3 vulkanen, waarvan de Misti met zijn besneeuwde top de hoogste is ( ±5700 meter). Het is ook een schone stad, er ligt weinig rotzooi op de grond. De geschiedenis van de stad wordt getekend door een reeks van aardbevingen. De laatste vond plaats 2 weken voor ons vertrek naar Zuid-Amerika. In de westerse pers werd gemeld dat de hele koloniale stad in puin zou liggen. We vreesden het ergste en hielden er serieus rekening mee dat we onze geplande route moesten veranderen. Het tegendeel bleek waar: alleen de fraaie kathedraal had aanzienlijke schade opgelopen. De 47 doden waren in de buitenwijken en de omliggende dorpjes te betreuren. De openbare en koloniale gebouwen hebben allemaal enorm dikke muren als bescherming tegen mogelijke “terremotos”.

HOOGTEPUNTEN VAN AREQUIPA

De toeristische hoogtepunten van de stad zijn:

Het klooster van Santa Catalina. Het werd in 1580 gesticht door een adellijke weduwe. Het is een stad op zich met straten, pleinen en patio’s. Het zeer uitgebreide complex heeft een stevige architectuur, zodat het er op een fort lijkt. De straatjes zijn genoemd naar Spaanse steden. De muren zijn oranje of blauw geschilderd. Interessant zijn de refter, de kloostergang, de pleintjes met fonteinen, de privé keukens en de oude infirmerie (ziekenzaal).

Gevolgen van de aardbeving

Tegen de avond verkennen we de omgeving. De schade door de “terremoto” (aardbeving) valt mee in de stad: er zijn hier en daar wat gebouwen ontwricht en enkele gevels staan op instorten, maar ruines hebben we niet gezien. Alleen een van de twee fraaie torens van de kathedraal is naar beneden gekomen; daar hebben de kranten in het westen veel ophef over gemaakt. Het begin van de avond is traditioneel de drukste tijd in Peru en ook in deze grote stad van bijna een miljoen inwoners is het een drukte van belang. De steegjes stromen vol voetgangers en de straten raken verstopt met toeterende auto’s, waaronder enorm veel taxi’s. De mensen zijn hier niet rijk genoeg voor een eigen auto.

Jos weer ziek

Jos is inmiddels genezen van zijn pijn in de borstkas, maar nu dient een nieuwe kwaal zich aan: bronchitis. We kopen dure tabletten hiertegen in een van de ontelbare apotheken. We ontdekken een ijssalon met haast perfecte “café cortados”, de ultra kortgerokte dienstertjes zorgen niet alleen voor de koffie, maar ook voor heel wat kijkgenot. We zullen hier vaker komen, dat spreekt vanzelf.

Plattegrond van Arequippa

AREQUIPA

In de witte stad
Arequipa ligt in een groenstrook tussen de bergreuzen van de Andes en
is een juweel van koloniale architectuur.

Arequipa is mooi gelegen aan de voet van de Misti, een enorme uitgedoofde vulkaan. In de stad vindt men vele historische gebouwen uit de Spaanse koloniale tijd. De kerken, kloosters en huizen zijn opgetrokken uit witgepleisterde vulkanische steen, waaraan Arequipa de bijnaam "witte stad" te danken heeft. De geïsoleerde ligging heeft waarschijnlijk bijgedragen tot het behoud van het historische karakter van deze stad, die als een snort oase te midden van een vulkanisch massief ligt. Het in een ruitpatroon aangelegde historische centrum concentreert zich rond de Plaza de Armes, het in de 19e eeuw gereconstrueerde plein. Met de hoge pieken van de vulkanen Nevado Chachani (6075 m) en Misti (5822 m) op de achtergrond wordt dit centrale plein als een van de mooiste plaza's van Peru beschouwd. Het plein wordt beheerst door de Compañia, een fraaie 16e-eeuwse kerk. Via de straat San Francisco bereikt men de gelijknamige kerk, een niet minder fraai bedehuis, op een met jacaranda's omgeven pleintje. De kerk, die evenals andere bouwwerken in Arequipa nogal te lijden heeft gehad van aardbevingen, is niet lang geleden gerestaureerd. Het nabijgelegen Convento de Santa Catalina, een kloostercomplex met het aspect van een "religieuze stadswijk", werd in de jaren zeventig voor het publiek opengesteld. In het stadscentrum vindt men ook talrijke statige herenhuizen uit de 17e en 18e eeuw. De omgeving van Arequipa is niet minder aantrekkelijk dan de stad zelf. In het decor van machtige vulkanen ligt een vriendelijke groene landstreek met pittoreske dorpjes.

CIJFERS
Bevolking: 620.500 inwoners Bevolking departement: 720.000 inwoners
Oppervlakte departement: 63 528 k m2
Bevolkingsdichtheid: 113 inw./km2 / Hoogte: 2363 m

WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad van het gelijknamige departement
Talen: Spaans en Quechua (officieel)
Munteenheid: nuevo sol
Stad ligt in een vulkanisch gebied met periodieke aardbevingen
Rivier: Rio Chili

Hoofdstad van het zuiden
Het charmante, zuidelijk gelegen Arequipa is de tweede stad van Peru.

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw (veel irrigatie). Commercieel centrum. Universiteit. Koperwinning.

Voor de komst van de Spaanse kolonisten was deze vruchtbare oase al bewoond door autochtone indianenvolken als de Aymaras en de Quechuas. De attractieve streek trok de opmerkzaamheid van de conquistadores, die besloten er een stad to bouwen. Francisco Pizarro tekende zelf in 1540 voor het project en de stad werd gebouwd door kolonisten onder leiding van Manuel de Carvajal. Dankzij het milde klimaat en de vruchtbare bodem kon de stad zich snel ontwikkelen en al in 1541 verleende Karel V aan Arequipa stadsrechten. De ontdekking van de zilvermijnen van Potosi stimuleerde de economische ontwikkeling, want het ruwe metaal werd in Arequipa bewerkt voor de verscheping naar Spanje. Arequipa was in die tijd praktisch een Spaanse stad en bleef door de eeuwen heen opmerkelijk trouw aan het Spaanse koninkrijk.

Maar toen Peru in de 19e eeuw een soevereine staat werd, ontkwam ook Arequipa niet aan de burgeroorlogen die het land teisterden. Daarnaast moest de stad herhaalde aardbevingen doorstaan, die nogal war schade aanrichtten. Arequipa is nu de hoofdstad van Zuid - Peru en tevens de tweede agglomeratie van het land na Lima.

KLIMAAT
Zacht en droog. Gemiddelde temperaturen: januari, 10° C; juli, 25° C. / Jaarlijks meer dan 300 dagen zon.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
Plaza de Armas. Compañia (Jezuïetenkerk), Convento de Santa Catalina, de kathedraal, San Francisco-kerk, Casa Ricketts, San Augustin-kerk.

AREQUIPA 2

Op zoek naar pinautomaat

Het hotel heeft niet veel klanten. Bij het ontbijt zitten we steeds moederziel alleen. Men serveert er op ons verzoek gebakken eieren, dat is bij de prijs inbegrepen. De ochtend besteden we, behalve aan het bekijken van kloosters en kerken, aan het zoeken naar een bank waar we kunnen pinnen. Pinmogelijkheden zat, maar alleen met VISA. Pas de volgende dag, als we er echt werk van maken en gericht gaan rondvragen, vinden we een bank die onze europassen accepteert. Overigens, de meeste banken in het centrum zijn gevestigd in oude koloniale gebouwen die van binnen van een geheel nieuw, modern interieur zijn voorzien. Een vorm van monumentenzorg die ons ook al in Mexico was opgevallen. De laatste tijd krijgt men in Nederland ook steeds meer oog voor dergelijke zaken. Maar goed ook, want er is al veel te veel moois uit het verleden moedwillig vernield.

Monumentale bouwwerken bezichtigen

Niet alle kerken zijn toegankelijk, de kathedraal bijvoorbeeld is uiteraard vanwege instortingsgevaar dicht. De bekende La Compania-kerk is echter wel open. Van buiten heeft ze een bijzonder uitbundig gebeeldhouwde voorgevel, ook de deuromlijstingen zijn fraai vormgegeven. Van binnen is de kerk echter weinig indrukwekkend. Bij sommige kerken is het juist andersom: van buiten onaantrekkelijk en van binnen schitterend en weelderig ingericht met veel beelden en schilderijen en imposante altaarstukken en preekstoelen.

Advocaten op jacht naar klanten

Interessant is het Paleis van Justitie, een modern gebouw waar we ongehinderd mogen rondzwerven. Het heeft een prachtig gebrandschilderd raam. Drommen advocaten zijn er op jacht naar potentiële klandizie. Ernaast ligt de gesloten kerk van Santa Marta, waarachter de met sneeuw bedekte vulkaan de Misti opdoemt. Een mooi plaatje om te zien, maar de foto valt jammer genoeg tegen. Rond de stad liggen nog twee andere vulkanen, maar die kun je vanuit het centrum niet zien liggen, daarvoor moet je naar de hoger gelegen buitenwijken.


Jos rust uit op het dakterras	Daken van Santa Catalina - klooster

Klooster van San Francisco We lunchen op een mooi dakterras, waar alleen toeristen zoals ons blijken te komen. We wachten tot het klooster van San Francisco open gaat. Daar krijgen we een rondleiding in het Spaans. Later sluit zich een groep Amerikanen bij ons aan, een oudere heer vertaalt daarna alles in het Engels. Toch wel handig, want Spaans verstaan is niet ons sterkste punt. Het fortachtige klooster (met kerk en kapellen uiteraard) ruikt nog naar voorbije eeuwen. Er is nog maar één monnik over, maar, zo stelt de gids ons gerust, er zijn wel 3 novices die mettertijd de geestelijke fakkel willen overnemen. Na dit bezoek zwerven we nog wat rond door de stad. ’s Avonds eten we bij een Chinees restaurantje, die worden hier ‘Chifas” genoemd. Het blijkt een linke maaltijd te worden, want de hygiëne is er onder de maat. We gaan het risico aan: wie a zegt moet ook b zeggen. Jos laat bijna al het voedsel staan. Hij heeft nog steeds hoge koorts en heeft meer behoefte aan drinken dan aan eten. Clim koopt op straat voor enkele sols een handvol snoepjes bij een jong straatventertje. Vervolgens deelt hij die heel genereus uit aan voorbijgangers. Iedereen grijpt toe, ook volwassenen houden begerig hun hand op. Vóór negen uur zijn we weer terug in ons hotel om van de televisie en de minibar te genieten.

AREQUIPA 3

Vroege vlucht boeken

Vroeg in de ochtend staan we al in een reisbureau waar we bij vliegmaatschappij Lan Peru tickets voor een vlucht naar Cusco kopen. We besluiten niet met de bus naar deze vroegere Incastad te gaan, want dat duurt naar onze smaak te lang en de wegen zijn er berucht slecht. We betalen met de credit card, dus we moeten weer eens onze paspoorten te voorschijn toveren.

Kloosterlabyrint Santa Catalina

Een groot gedeelte van de dag besteden we verder met recht toe, recht aan sight seeing, met name het enorm grote kloostercomplex van Santa Catalina kan ons wel bekoren. Het is een stadje op zichzelf, onder meer bestemd voor kloosterzusters uit adellijke en welgestelde families, die er hun eigen onderkomens mochten bouwen. We zwerven er enkele uren rond in een doolhof van roze, oker en blauw geschilderde gebouwtjes. Soms zijn de cellen er uiterst comfortabel ingericht, inclusief onderdak voor bedienden. In de slaapzaal voor de armere nonnetjes is nu een slecht verlicht schilderijenmuseum gevestigd. We komen er alleen maar toeristen uit andere landen dan Peru tegen; de entree van 12 gulden is voor de autochtone cultuurminnaar blijkbaar te hoog. Hier en daar is nog enige aardbevingsschade bespeurbaar, maar die heeft men handig weggemoffeld.


Santa Catalina: een enorm kloostercomplex als een labyrint

Convento de Santa Catalina

Groot klooster waar de nonnen een luxeleven leidden

Het prachtige Arequipa, de tweede stad van Peru, was in de koloniale tijd een belangrijke plaats. De gebouwen weerspiegelen deze rijke geschiedenis. Het Convento de Santa Catalina is niet alleen het grootse religieuze gebouw van Arequipa, maar ook een van de grootste van Peru. De dikke muren omsluiten een kleine stad op zichzelf. Het duurde enkele tientallen jaren voordat het klooster was voltooid, maar rond 1600 woonden er zo'n 500 nonnen met hun huishoudelijk personeel. Hoewel het een gesloten klooster was, was het leven van de nonnen er verre van sober. Veel jonge vrouwen uit aristocratische families zagen het klooster als de enige uitweg om te ontkomen aan een gearrangeerd huwelijk; dit was vaker de drijfveer dan een goddelijke roeping. Het klooster werd heel toepasselijk genoemd naar Catherine van Siena
(1347– 1380), die de pogingen van haar ouders om haar uit te huwelijken trotseerde en een toegewijd non werd.

Rijke jonge novices brachten veel geld naar het klooster en in de 17e eeuw leken de slaapvertrekken van het Santa Catalina-klooster eerder op de weelderige slaapkamers van prinsessen – gedecoreerd met kostbare draperieën en dure bezittingen – dan op sobere nonnencellen. De nonnen werden verzorgd door een leger bedienden, die hun eigen, minder exclusieve woonruimten hadden.

Vier eeuwen lang was het Santa Catalina-klooster een gesloten religieuze orde. In 1970 werd het opengesteld voor publiek en was het al snel een toeristische trekpleister. De paar nonnen die er nog wonen, verblijven in een afgescheiden gedeelte, een rustig toevluchtsoord zonder nieuwsgierige bezoekers. Een van de populairste opengestelde ruimten is de voormalige cel van zuster Ana de los Angeles; deze 17e-eeuwse moederoverste was beroemd vanwege haar voorspellende gave.

“De nonnen konden feestvieren en muzikanten uitnodigen voor een optreden." Charlotte Beech, journaliste

Geen mirador voor ons

We vragen een taxichauffeur om ons naar de hooggelegen “mirador” te brengen, maar bij aankomst blijkt hij dit als de ‘Calle Mirador’ (een straatnaam) opgevat te hebben. Wij willen juist naar het Balkon van Arequipa, ofwel een mirador (uitzichtpunt) van waaruit we een formidabel panorama van de hele stad met de drie vulkanen hebben. In plaats daarvan zitten we nu in een voorstadje, van oorsprong een dorp met een heel authentiek kerkje en een aardig plein ervoor. Ook al is het opgeslokt door de stad, de sfeer is er ontspannen en rustig. We blijven er een tijdje voor we naar de stad terugkeren. De rest van de dag lummelen we wat doelloos rond in het drukke centrum. We vinden de juiste bank voor onze pinpassen en trekken geld uit de muur. Jammer eigenlijk dat het op het zuidelijk halfrond in de winter zo vroeg donker is. In elke stad waar we komen vindt de zonsondergang plaats op een ander tijdstip; dat komt omdat we zo’n grote afstanden zowel naar het noorden als het westen toe afleggen. Meestal wordt het tussen half zes en half zeven donker. Gezien de veiligheidssituatie ben je dan ’s avonds gedoemd om in of bij je hotel te blijven of alleen maar goed verlichte pleinen of straten op te zoeken. Straatverlichting kost geld, dus buiten de topattracties van een stad (Plaza de Armas, Catedral) is bijna alles in aardedonker gehuld.

COLCA-RAVIJN / AREQUIPA

Peruaanse naam Cañon Colca / Spanwijdte andescondor 3 m

Honderden duizenden jaren geleden sneed de Colcarivier door de hoge Peruaanse Andes om het diepste ravijn ter wereld te vormen. Slechts weinigen hebben het ravijn ooit gezien of er zelfs maar van gehoord. De zijden zijn zo steil dat het eruitziet alsof er een gigantisch mes in de bergen heeft gesneden. Bovendien is de afstand van de rivier tot de rand van het ravijn maar liefst 2 km.

Het ravijn werd eens bewoond door het oude Colcavolk. Dit volk van voor de tijd van de Inca's bewaarde graan in ronde potten van gedroogde klei en stro die colca's heten en bouwde terrassen in het ravijn, waarbij ze opmerkelijke technische en hydrologische vaardigheden aan de dag legden. Het ravijn is tegenwoordig de beste plek om de reusachtige andescondor te zien, die met de albatros wedijvert om de grootste spanwijdte, en die zweeft op de thermiek en nauwelijks met zijn vleugels slaat. De condors zijn constant op zoek naar aas. Als ze een groot karkas vinden, eten ze soms zo veel dat ze bijna niet meer kunnen opstijgen. Rondreizen en dagtochten vertrekken vanuit de dichtstbijzijnde stad, Arequipo.

AREQUIPA – CUZCO

Ochtendvlucht vervroegd!

Onze vlucht vertrekt vroeg, zodat we al voor zessen in de weer zijn. Om half zeven staat de door ons bestelde taxi klaar, eigenlijk is hij te vroeg, dat maak je niet vaak mee hier. Op de luchthaven spoeden we ons direct naar het restaurant. We hebben de koffie en de sandwich nauwelijks de keel af of we moeten inchecken, net voor een gigantische toergroep, dat bespaart tijd. Bij de security gate worden we beiden gefouilleerd, omdat het bij ons heeft gepiept. Clim heeft zijn shag nog in zijn broekzak, terwijl bij Jos de medicijnen in zijn borstzak de oorzaak van het alarmsignaal zijn. De machine stijgt stipt om 08.00 uur op, ze zit vol westerse toeristen die zich de 70 dollar kunnen veroorloven om de rugbrekende busrit naar Cusco te vermijden. We zitten ongunstig, zodat we geen uitzicht op de besneeuwde Andes-toppen onder ons hebben.