Concentratiekamp Buchenwald (Weimar)

Bijna 250.000 gevangenen kwamen in dit kamp terecht,
minstens 56.000 van hen stierven hier

"We konden het nauwelijks geloven toen we de Amerikanen zagen.
Ze lachten en maakten het V-teken."
Dr. N. Alhadeff, over de bevrijding uit Buchenwald

In 1937 gaven de nazi's opdracht tot de bouw van een concentratiekamp nabij Weimar. Het kreeg de eufemistische benaming Buchenwald (beukenwoud). In dit concentratiekamp werden politieke tegenstanders van het regime, joden en zigeuners opgesloten, plus een groep Noorse studenten, en in de loop van 1944 een groep Engelse en Amerikaanse piloten.

Hoewel Buchenwald geen vernietigingskamp was, zoals de kampen in Polen, was het een berucht gevangenenkamp. De eerste kampcommandant, Karl Koch, en zijn vrouw Ilse stonden bekend om hun wreedheid; vaak lieten ze in een opwelling gevangenen ombrengen. Ilse liet haar slachtoffers soms villen en gebruikte hun huid voor het maken van lampenkappen en boekomslagen. Ook vonden in Buchenwald gruwelijke medische experimenten plaats. Russische gevangenen kregen tyfusinjecties opdat er verschillende vaccins op hen konden worden uitgeprobeerd. De gevangenen kregen amper te eten en werkten zich dood in de nabijgelegen steengroeven, of werden op transport gesteld naar de vernietigingskampen in het oosten.

In april 1945 trokken de geallieerde legers op richting Buchenwald. De bewakers namen de vlucht en lieten de gevangenen achter. Op 11 april nam het Amerikaanse leger het beheer van het kamp over; korte tijd daarna werd het kamp overgedragen aan het Rode Leger, aangezien het zich bevond in de zone die door de Russen werd bezet. Het kreeg als nieuwe naam Kamp 2 en diende tussen 1945 en 1950 als kamp voor Duitse krijgsgevangenen; zevenduizend zouden hier omkomen.

Toen het kamp in 1950 werd gesloten, werden de gebouwen vernietigd. Enkele bouwwerken, waaronder betonnen wachttorens, bleven staan. In 1958 werd het herdenkingsteken opgericht.

Stad van dichters en musici

De stad die zo'n grote aantrekkingskracht had op dichters en musici, zoals Goethe, Schiller en Bach, trekt reizigers uit de hele wereld. En terecht. De gezellige binnenstad van Weimar is de moeite waard voor een dagbezoek, maar ook voor een weekeinde, zeker als u een van de vele klassieke concerten bezoekt. Verwacht geen grootse bezienswaardigheden, maar wie de sporen van Weimars illustere bewoners volgt, krijgt een prima indruk van dit middeleeuwse De autovrije straten in het oude centrum, de laagbouw in lichte kleuren, de bonte parasols van de vele terrassen en de afwisselend ruime straten en smalle steegjes geven de stad een vriendelijk gezicht. Niet alleen de omgeving is vriendelijk, ook de inwoners, Wie verdwaald is, of even de stadsplattegrond bestudeert, wordt al snel te hulp geschoten door een voorbijganger.

De Markt: een goed startpunt
De drie belangrijkste pleinen, de Markt, de Theaterplatz en de Goetheplatz zijn met elkaar verbonden door gezellige, autovrije winkelstraten. De Markt - met het mooie stadhuis, de VVV en het Cranachhuis - is een goed startpunt voor een wandeling. Het huis waarde schilder Lucas Cranach woonde, valt op door de bijzondere beschilderingen in renaissance – stijl. Op het terras van het historische hotel Elephant, waar Goethe graag een glaasje madeira dronk, is het geen straf om een 'plan de campagne' te maken. Alle bezienswaardigheden liggen op loopafstand van elkaar.

Beroemde woonhuizen
Een eerste stop moet u wijden aan de bekendste inwoner van Weirnar: Goethe. In zijn huis aan het Frauenplan is ook het Goethe National Museum gevestigd. Zorg ervoor op tijd te zijn, want er is al snel een wachttijd van twintig minuten. Het Goethe - Haus is statig, met vele kamers vol schilderijen en beelden. Het geeft een goed beeld van het leven en werken van de beroemde dichter. Het kleine en sobere tuinhuis van Goethe in het Park an der Ilm is niet toegankelijk, wel een replica iets verderop.
Het huis van Goethes collega Schiller ligt naast het moderne Schillermuseum, met vooral informatie over zijn werk. Via een doorgang komt u in het echte Schillerhaus. Het huis is iets minder statig en veel minder druk bezocht dan het Goethehaus, zodat er een intiemere sfeer heerst. Iets verder, op de Theaterplatz, staat een standbeeld van beide heren.

Tussen kunst en kitsch
In de tijd van Goethe organiseerde de hertogin Anna Amalia vaak debatten in het Wittumspaleis, het zogenaamde weduwenpaleis. Ook hier is goed te zien hoe rijk de vooraanstaande lieden van Weimar leefden. Vooral de feestzaal met haar ingelegde houten vloer is prachtig. Leuk om even langs te gaan, is ook het Albert Schweitzerhuis aan de Kegelplatz, een zonnig geel herenhuis met een klein museum over het leven en het werk van Albert Schweitzer.

Het Bauhaus, genoemd naar de bouwstijl van de nieuwe zakelijkheid, is een opvallend museum in deze stad. Het gebouw is strak en licht ingericht en de collectie voorwerpen, schilderijen en architectuur, die toch al in de eerste helft van de vorige eeuw ontworpen werd, doet modern aan.

Ook het Slotmuseum, met een grote binnenplaats is een kijkje waard, vanwege de enorme verzameling zestiende en zeventiende-eeuwse schilderkunst.

Pracht en praal in de omgeving
De dames en heren uit vroegere tijden hielden er ook al van om af en toe de drukte van de stad te ontvluchten. Ze gingen naar hun buitenverblijven in de omgeving. Bijvoorbeeld naar slot Ettersburg, slot Tiefurth of slot Belvedère. Ettersburg raakte begin vorige eeuw in verval, maar nu wordt hard gewerkt om het landgoed weer in goede staat te brengen. Tiefurt is qua geschiedenis het meest interessant; het was eind 1700 een ontmoetingsplaats voor politici en kunstenaars.

Wie niet alle sloten kan bezoeken, doet een goede keuze met slot Belvedère. Het heeft een prachtig landschap, mooi uitzicht, schitterende architectuur en een oranjerie, tuinen, een koetsenverzameling en een begraafplaatsje van Russische militairen. Het slot toont van binnen dezelfde rijkdom als ze uiterlijk tentoonspreidt. Vooral de twee koepels aan weerszijden van het gebouw zijn bijzonder. Deze zijn aan de binnenkant beschilderd als een avondhemel.

Het jaar van Bach
Ook Johann Sebastian Bach woonde eens in Weimar. In het jaar 2000 herdenkt heel Thüringen de 250ste sterfdag van deze componist. Zo vond in Weimar op 9 en 10 september de Brandenburgische Konzerte, 1. Symfoniekonzert plaats in de Staatskapelle en hield de Hochschule für Musik van 31 oktober tot 6 november Bach-week.
 

STADSKERK PETER EN PAUL

De Stadskerk St. Peter en St. Paul is een laatgotische hallenkerk. In de eerste helft van de achttiende eeuw heeft de kerk een facelift ondergaan. De slechte staat waarin het godshuis verkeerde gaf daartoe de aanleiding. Het interieur is grotendeels uitgerust met barok meubilair. De Stadskerk St. Peter en St. Paul biedt onderdak aan een meesterlijk drieluik van Cranach
Veel kunstliefhebbers bezoeken deze kerk vanwege het altaarstuk van Cranach. Het adembenemende drieluik is voltooid door zijn zoon. Op het centrale paneel, rechts op de voorgrond, zijn Martin Luther en Cranach zelf afgebeeld.
De kerk wordt ook Herderkirche genoemd omdat het Johann Gottfried Herder’s werkplaats is geweest en het zijn laatste rustplaats vormt. Gedurende de eeuwen zijn vooraanstaande lieden in het interieur begraven, waaronder hertogen en hertoginnen. Meerdere beeldhouwwerken, vooral grafstenen, herdenken hun leven.