EERSTE KERSTDAG    -    MUSEUMDAG I

Ik vertrek wat eerder en verken de Alexanderplatz, een grote open ruimte waar de gure oostenwind vrij spel heeft. Men bouwt er net de zoveelste Weihnachtsmarkt op. Achter het station ligt de Fernsehturm met aan de voet een merkwaardige fontein die uit betonnen kubussen bestaat. Een beter herkenbaar (en veel mooier) fontein vormt de Neptunbrunnen uit 1891, honderd meter verderop, een soort eigen versie van Bernini’s vierstromenfontein op de Piazza Navona in Rome. Omringd door fotograferende Japanners ben ik hier de enige westerling. Verder aan dit plein ligt het Rote Rathaus (geheel opgeknapt, van baksteen) en een van de oudste gotische kerken van de stad, de Marien Kirche. Er is net een dienst aan de gang, wat me gezien de heiligheid van deze dag niet verbaast. Ik zet mijn capuchon op, want de snijdende wind doet mijn ogen tranen en mijn oren tintelen.

Neptun Brunnen	Das Rote Rathaus

Het Nikolai Viertel is een klein wijkje met oorspronkelijke 17^e en 18^e – eeuwse bebouwing in de smalle, met keitjes geplaveide straatjes. Enkele kleinere musea (o.a. het Knoblauch Museum, heeft niets met dat gewas te maken) en standbeelden (St. Joris met de draak, 1849). Fraai rustiek pleintje met oude kerk.

Sint Joris en de Draak	Pleintje Nicolai Viertel

Langs de Spree naar de Berliner Dom met zijn talrijke torentjes en erkers en beelden op de gevels. Het wordt drukker, er wordt entree geheven (€ 8, Führung verplicht) en grote groepen toeristen drommen voor de ingang samen. Daar hou ik niet zo van, wegwezen dus.

Berliner Dom	Dom en beeldhouwwerk museum

Ik begin aan een tocht door het Museum Insel, met als eerste het Altes Museum. Imposante ingang, hoge, brede trappen met gladiatoren ernaast. Voorportaal met Ionische zuilen en een rode achtergrond. Stamt uit 1831 en was toen Berlijns eerste Museum. Direct achter de ingang beland je in een rotonde met koepel, omzoomd door klassieke beelden. Ik begin met de Egyptische afdeling: enorm veel beelden, iets minder mummies. Hoofdattractie: de mysterieuze kop van koningin Nefertite, achter glas uiteraard. In de afdeling Antieken ook veel beeldhouwwerk, maar nog meer aardewerk, onder andere Griekse vazen en kraters met mooie, expliciete scènes erop gebrand. Ik bekijk nog een juist uitgebalanceerde (objectief dus) film van 30 minuten over de Duitse geschiedenis, geen zweem van nationalisme (trots op het Vaterland) te bekennen. Voor het museum op een grasvlakte staat nog een enorme schaal van porfier, en binnen een nog grotere van graniet met naar schatting een diameter van 2,50 meter. Koffie in het museumcafé, tussen de verveelde Amerikanen.

Altes Museum Rotunda	Ales Museum facade en portico

Het is halverwege de middag als ik aan het begin van Unter den Linden de Neue Wache binnenloop. Een onaantrekkelijk klassiek bouwwerkje, nauwelijks versierd. In de lege donkere ruimte binnen slechts één beeld, een replica van de Pieta van Käthe Kollwitz, Mutter mit gestorbenen Sohn, door de Berlijners ietwat spottend Dicke Mutter genoemd. Dit is een officiële nationale Gedenkstätte; er staan twee verveelde wachtposten buiten in de kou te roken.

Altes Museum	Egyptische afdeling

Ernaast ligt het barokke Zeughaus, dat omgevormd is tot het Duits Historisch Museum, waar ik heel wat langer verwijl. Het bestaat uit twee gedeelten: een oud (aan de straatkant) en een nieuw modern gedeelte door de Chinees- Amerikaanse architect Pei (geboren in Suzhou bij Sjanghai, bezocht in 1994) gebouwd, met veel staal en glas en schuine lijnen. Een architectonisch hoogstandje naar men beweert, iets wat ik niet echt kan beamen. In de ontvangsthal tref ik een standbeeld van Lenin aan, weliswaar ietwat weggemoffeld, maar toch leuk dat ze hem bewaard hebben. Naast hem staat even onopvallend een standbeeld van Kaiser Wilhelm II.  In de geschiedenis – afdeling die ik als eerste bezichtig wordt ook aandacht besteed aan DDR – tijden en aan het Nazi – regime.
In een tijdelijke expositie wordt aan de hand van tekeningen, landkaarten, manuscripten en voorwerpen de koloniale expansie en ontdekkingsreizen van Portugese zeevaarders uit de doeken gedaan, interessant voor mij als historisch geïnteresseerde.
Tenslotte is er nog een tentoonstelling over de schrijver Karl May (Winnetou en Old Shatterhand, Kara Ben Nemsis) met boekuitgaven, filmposters en zo. Niet zo interessant vind ik. Tot mijn verbazing is dit juist de drukst bezochte afdeling….

Museum Zeughaus / Geschichte	Creatie architect Pei

Ik kuier Unter den Linden af als de schemering invalt, het loopt dan tegen half vijf. Ik maak veel foto’s van opvallende etalages en drink koffie (Kaffe op zijn goed Berlijns, ze zeggen ook niet ‘Ich’ maar ‘ik’) in een yuppentent  aan de Friedrichstrasse. Ik neem een bord döner kebab met frites en salade mee naar mijn hotelkamer; de meeste restaurants zijn namelijk op eerste kerstdag gesloten.

MEER INFO MUSEUMINSEL (DUITS)

Berliner Museumsinsel, Preußens Schatzkammer Die Berliner Museumsinsel mit ihren fünf großen Sammlungsgebäuden, dem Alten und dem Neuen Museum, der Alten Nationalgalerie, dem Pergamon- und dem Bodemuseum bildet mitten in Berlin ein historisch gewachsenes Ensemble. Im Verlauf von 100 Jahren vollendet, spiegelt sie die architektonischen und museumspolitischen Vorstellungen mehrerer Generationen wider. Die Museumsinsel war und ist auch Manifest deutscher Kulturpolitik. Im Krieg stark zerstört, wird sie denkmalgerecht wieder aufgebaut und restauriert. Dabei gilt es die Rekonstruktion mit den Kriterien des Denkmalschutzes zu vereinen. Abweichend von originalen Plänen, aber nicht vom Geist der Anlage, wird eine archäologische Promenade die Museumsgebäude verbinden. Die Sammlungen werden miteinander in Beziehung treten. Übergänge und Verzweigungen geben neue Einblicke in die Kulturen der Völker. Die Museumsinsel, über 100 Jahre gebaut, Spielwiese von Monarchen und Ideologien, zerschnitten von Eisenbahn, Eitelkeit und Museumsstreit, die Prachtbauten, die sich einander gram den Rücken zuwenden, sie werden bald eine Einheit. Die Berliner Museumsinsel wird endlich zum Gesamtkunstwerk, zur Schatzinsel. Daten & Fakten Kulturdenkmal: Museumsinsel zwischen Spree und Kupfergraben mit dem Alten Museum, der Alten Nationalgalerie, dem Bodemuseum, dem Neuen Museum und dem Pergamonmuseum u. a. mit dem Pergamonaltar sowie dem Ischtar-Tor von Babylon UNESCO-Ernennung: 1999 1824-29 Bau des Alten Museums nach Plänen von Karl Friedrich Schinkel (1781-1841) 1843-55 Bau des Neuen Museums 1861 Gründung der Alten Nationalgalerie durch Stiftung von 262 Gemälden 1862-64 und 1866-76 Bau der Alten Nationalgalerie 1904 Gründung der Abteilung Islamische Kunst; Eröffnung des Kaiser-Friedrich-Museums, des heutigen Bodemuseums 1930 Eröffnung des Pergamonmuseums 1987 Aufstellung von antiken Skulpturen in den Nischen der Rotunde (Altes Museum) 1998 Beginn Sanierung Alten Nationalgalerie / 2001 Abschluss Sanierung Alten Nationalgalerie 2005 Abschluss der Sanierung und des Umbaus des Neuen Museums