STRUIKWOESTIJN  

Tussen Samarkand en haar tweelingstad Boechara ligt het begin van de Kizilkoem-woestijn. Eigenlijk is dit hier meer een steppe dan een echte rots- of zandwoestijn. De eerste etappe was maar 250 kilometer en onderweg was er niet veel meer te zien dan een grote, witte verblindende vlakte met hier en daar de dorre uitsteeksels van struiken. We stopten bij een totaal onverwachte plattelandsmarkt. Het betrof hier een verzameling half-nomadische Turkmenen die onbekommerd op dekens en strooien matten midden in de modder hun waardeloze spullen geduldig zaten te verkopen. Het was één groot modderballet. Aisje kocht direct laarzen zodra ze die opmerkte. Johan zoemde onverstoorbaar in op woeste mannenkoppen en verweerde oude vrouwtjes.

Honderd kilometer verder stopten we opnieuw, nu bij een nederzetting van lemen hutjes. Daar was armoe troef.  De ondervoede kinderen staarden ons met doffe ogen aan; ze lieten ons een gammel sleetje zien dat ze met gevonden waardeloos materiaal in elkaar hadden geknutseld. Pas als ik zoiets zie krijg ik tranen in de ogen en een brok in de keel van medelijden. We mochten ook binnen in een van de hutten een kijkje nemen; daar zat een oude vrouw in dekens gehuld een zuigeling te wiegen. Ik moest mijn natuurlijk terughoudendheid overwinnen om toch een foto te nemen. Achteraf bleek die mislukt te zijn, en terecht. Het was de straf voor een te grove inbreuk op de intimiteit van de havelozen op deze wereld.  

We hadden een rustige chauffeur, alweer een nieuwe. Na aankomst bij elk hotel verdween de bus terug naar het vertrekpunt en kregen we een bus van het nieuwe hotel. Ook de bemanning werd dan steeds vernieuwd. Dit druiste in tegen ons westerse gevoel van efficiency, maar volgens Rens was dit hier de norm. Alle hotels moesten een beetje aan ons kunnen verdienen, vandaar. Tijdens de hele reis hebben we dus 6 verschillende busjes met evenzoveel verschillende chauffeurs gehad. Meestal spraken die wel een woordje Russisch of Turks, zodat we er enigszins mee konden communiceren. Een van hen vertelde me trots dat hij meegereden had in het gevolg van Hillary Clinton. Die had in de zomer een promotiereis door Oezbekistan gemaakt ter gelegenheid van het 2500-jarig bestaan van de Zijderoute.