STER VAN DE WOESTIJN

Omdat we laat in de middag aankwamen zagen we niet veel meer van de stad. Het was ook te bewolkt om aardige foto's te kunnen maken. Ik besloot daarmee te wachten tot de volgende dag. Wel kreeg ik al een goede indruk van de stad. Alle gebouwen hier hadden een geelbruine kleur, in tegenstelling met Samarkand, waar de overheersende kleuren blauw, turkoois en wit zijn. Naar mijn smaak is de stad veel te nauwgezet gerenoveerd, het is net alsof er een plastisch chirurg aan het werk is geweest. In feite zijn al die medresses, karavaanserails, hamams (Turks stoombadhuis), moskeeën, sarays, bazaars die hier rij in rij staan ordinaire nieuwbouw. Volgens architect Charles hadden ze het hart uit de ooit levendige stad gerestaureerd. En inderdaad, alles maakte een doodse indruk, er waren nauwelijks mensen op straat en de enige handel die er gedreven werd was gericht op een handvol toeristen zoals ons. Ook de Ark, de imposante citadel waar de laatste emir van Boechara resideerde totdat hij in 1920 voor de bolsjewieken de vlag moest strijken, was tot op de laatste steen herbouwd.  

Het was al duister toen ik terugkeerde naar het hotel. Overmoedig geworden door het gemak waarmee ik hier mijn weg vond, dook ik het labyrint van kronkelige steegjes van de oude stad in, hopend een authentiek eettentje te ontdekken. Ik vond echter niets van dien aard, alles wat er maar ook op leek was gesloten, soms al jaren. In arren moede kocht ik maar water, kaas, knoflookworst en brood om op mijn kamer op te peuzelen. Op een gegeven moment wist ik niet meer waar ik me bevond. In de spaarzame straatverlichting kon ik me niet oriënteren en aan de schimmen die langs de muren voortschuifelden durfde ik niet de weg te vragen. Uiteindelijk hoorde ik in de verte snelverkeer, daar moest ik zijn. Ik belandde op een moderne ringweg, bijna een uur lopen vanaf mijn hotel.

Nadat ik me tegoed had gedaan aan mijn inkopen , nam ik nog enkele glaasjes van mijn Teacher's whisky. "Het merk whisky is heel goed van toepassing op jou," voegde Peter me toe. Dat was een van de weinig grapjes waarop ik hem heb kunnen betrappen. Kort en goed, om elf uur ging ik slapen. Nog geen uur later stond ik die whisky er alweer uit te kotsen. Dat bleef de hele nacht aan de gang. 's Morgens voelde ik me na een gloeiendhete douche weer opgeknapt, maar bij het ontbijt nam ik een glaasje kefir  (soort dikke karnemelk, ofwel dunne yoghurt)en een boterham met chocopasta. (De jonge boys hadden voorraden pindakaas, hazelnootpasta, aardbeienjam en hagelslag bij zich! Een concessie van pa en ma.) Toen ging het weer mis en bleef ik de rest van de dag maar op de kamer. Ik werd goed verzorgd door mijn rondborstige Ludinilla en Helena, die me regelmatig potten groene thee kwamen brengen. Godzijdank waren ze niet meer zo Russisch dat ze me wodka kwamen opdringen, dat goedje werkt volgens het volksgeloof immers tegen alle kwaaltjes.

De hele dag gaf ik over en dutte ik. Toen ik diep in de namiddag de hik kreeg, wist ik dat het einde van mijn kwelling nabij was. Uit ervaring weet ik dat de hik een voorbode van herstel is van die '24 uurs nausea": zo heb ik die geheimzinnige aandoening gedoopt. Overdag kwam Peter nog twee keer binnenwippen om te kijken hoe het ging met de patiënt.

‘s Avonds ging de groep weer eten bij een particulier, een vrouwelijke kennis van Rens uiteraard. Die vent had letterlijk in ieder stadje een ander schatje. Voorafgaand zou men naar een folkloristische uitvoering gaan, maar ik heb begrepen dat die op het laatste moment werd afgeblazen. Natuurlijk kreeg Rens hiervan de schuld. Maar ieder verstandig mens kan op zijn klompen aanvoelen dat zo'n dansgroep niet voor 6 personen een voorstelling gaat geven, tenzij per persoon 100 dollar entreegeld wordt geheven. En meer dan 5 dollar wilden de zuinige Hollanders er niet aan spenderen.  

Meer info Duits

Overigens, bij het kopen van tapijten keek men niet op een dollar of vijftig meer of minder. Engelsen noemen dit soort gedrag: "Penny wise, pounds fool". Ikzelf vind dat overdreven afdingen op toch al lage prijzen ietwat minderwaardig. Desondanks betrap ik er me zelf ook soms op; ik maak mezelf dan maar wijs dat dit nu eenmaal bij de lokale cultuur hoort. Hoe het etentje is afgelopen heb ik niet meer meegekregen.

We zouden 's morgens vroeg uit Boechara vertrekken, maar Rens kwam met het voorstel om nog een excursie naar een emirpaleis en een soefiheiligdom buiten de stad te maken. Dat voorstel viel in goede aarde, ook bij mij. Dat bood me de gelegenheid om alsnog wat foto's te maken in de stad, tenminste als ik de excursie liet schieten. In een snelle rush ging ik langs de meest memorabele monumenten. In de zomer moet het hier, zeker in de koele avondschemering, goed toeven zijn. Vooral de vijver met zijn oeroude geknakte bomen bij de Lhabi i Khaus  en het standbeeld van de Turkse volksheld Nasreddin Hoca moet dan erg in trek zijn bij de reizenden. Dat weten de autoriteiten ook, want de oude sfeervolle theehuisjes die het water omzoomden zijn bijna allemaal weggesaneerd en vervangen door moderne kiosken die westerse merken frisdrank serveren. Coca Cola, 7-Up en Mars zijn al diep in het hart van Azië doorgedrongen. De Marlboro-man volgt in hun spoor. Op cola na liggen de prijzen voor die westerse producten op ons prijsniveau. Ze worden dan ook doorgaans gekocht uit statusoverwegingen.

Meer info Duits

Om twaalf uur moest de excursie terug zijn, maar dat werd later. Oorzaak: de familie was nog niet klaar met pingelen. Toen moest er nog uitgebreid geluncht worden. Ook dat liep behoorlijk uit de klauw. Oorzaak: de familie had extra noten op hun zang. Geen gekookte eitjes, nee, roereieren moesten ze hebben en ga zo maar door. Ook het afrekenen verliep stroef. Oorzaak: de familie wilde alles op één rekening laten zetten, maar daar staken de matige eters toch een stokje voor. Zelfs de oerbescheiden Peter reageerde hier verontwaardigd op. Ikzelf at niet mee en had dus part noch deel aan de discussies die hierover ontstonden. En toen we dan eindelijk in het busje zaten, ontbrak een van de jonge familieleden op het appel, hij bleef vijf minuten spoorloos. Aisje stond het huilen nader dan het lachen. Uiteraard kreeg Rens de schuld van al die vertragingen. Dik een half uur later dan gepland konden we vertrekken, alweer in een nieuw busje. Hopelijk zou dit geen vertragende mankementen vertonen.