|
|
KIEV ( KYIV)
XIIVoormalig Intouristhotel TyristOm half acht rijden mooi op tijd Kiev binnen. Ons torenhoge hotel Tyrist ligt aan de andere kant van de Dnjepr. Voor het luttele bedrag van 50 grivna kunnen we voortijdig onze kamers betrekken. Daarna worden we op een wel heel karig ontbijt getrakteerd: wel sneetjes roggebrood met beleg en een omelet. Elke etage heeft nog een beheerster met een eigen stekkie, een erfenis uit het Sovjettijdperk. Die van ons zwaait ook nog de scepter over een fitness centre, althans daar moet het op lijken. Het is bloedheet op de kamer en we hebben geen airco, pech gehad. Andere kamers hebben dat namelijk wel.
Rondleiding vanaf MaidanOm tien uur krijgen we van Nataliya les in het gebruik van de metro. Het lukt ons in alle drukte toch om als groep bij elkaar te blijven en komen op de Maidan weer boven de grond. Dit Onafhankelijkheidsplein is in de hele wereld bekend door de Oranje Revolutie die met name hier plaatsvond. Daar begint onze rondleiding die door Nataliya zelf verzorgd wordt, zij is in de stad geboren en getogen. Vanaf het plein lopen we een stukje de hoofdstraat Khreschatyk af, waarna we de Gouden Poort op een heuvel bekijken. Die 12e-eeuwse stadsversterking van bakstenen lijkt te worden ondersteund door houten stellages, we vinden het geen gezicht. Onder het gebouw liggen de resten van de echte poort.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sint-Sofiakathedraal (Kiev, Oekraïne)
Byzantijnse kathedraal, Kievs antwoord op
Constantinopels Hagia Sophia, Eind 10e eeuw besloot Vladimir, de vorst van Kiev, vanwege de dreiging van de Vikingen in het westen en de andere Russische territoria in het oosten, zijn banden met het Byzantijnse rijk aan te halen door zich te laten dopen en de zus van de gevreesde heerser van Constantinopel, Basilius II, te huwen. Vladimirs zoon Jaroslav de Wijze bevestigde de nieuwe alliantie met de stichting van Kievs Sint-Sofia - kathedraal in 1017, die bedoeld was om de Hagia Sophia in Constantinopel te imiteren en de loef of te steken. De kroon op de Sint-Sofia is een centrale koepel omringd door twaalf andere, die Christus met zijn apostelen voorstellen. Het even fraaie interieur is versierd met 260 m2 aan mozaïek en 3000 m2 aan muurschilderingen. Zo zijn er schitterende versies van de Aankondiging, de Maagd Maria in Gebed en de Communie van de Apostelen, evenals wereldlijke taferelen, zoals berenjachten en feestmalen. De Sint-Sofia werd al snel een van de belangrijkste gebouwen in de Oosters-orthodoxe kerk, terwijl de handwerkslieden de decoratieve stijlkenmerken van de kathedraal door de omliggende gebieden verspreidden. Hoewel het exterieur van Sint-Sofia leed onder verschillende invasies van de stad, heeft het restauratiewerk tijdens de 17e en 18e eeuw het interieur gelukkig vrijwel onberoerd gelaten. In de jaren 20 van de 20e eeuw confisqueerden de Sovjetautoriteiten de kathedraal met het plan om hem te slopen, maar uiteindelijk maakten ze er een architectonisch en historisch monument van. Hoewel erover wordt gesproken om het gebouw terug te geven aan de Russisch-orthodoxe kerk, is de kathedraal nog steeds meer een historisch monument dan dat het in gebruik is als godshuis. Sinds 1990 staat de kathedraal op de Werelderfgoed I ijst van Unesco. |
|
|
 |
 |
 |
| Sophia - kathedraal | Michaels - klooster |
Slide show van Kiev
Op de lage oevers van de benedenstad Podil is het weer stinkend druk. We steken over naar de kade via een brug die door haveloze vrouwen schandalig slordig beschilderd wordt, waarschijnlijk een werkgelegenheidsproject. We kunnen de ingang van de funicular (kabelbaan) bij de Poshtova Ploscha niet zo gauw vinden en besluiten daarom maar te voet de oever naar het zuiden te volgen. Dat is een misrekening; een uur lang lopen we langs een soort autobaan met het razend verkeer. Rechtsboven ons ligt op de beboste helling de bovenstad, die we niet kunnen zien. We passeren een voetgangersbrug naar een eilandje waar strandjes liggen. Uiteindelijk kunnen we ons laven bij een spotgoedkope markt waar je alles op het gebied van hengelsport kunt kopen. Vlakbij is het metrostation Dnipro dat een directe verbinding met het metrostation Livoberezhna (betekent “linkeroever”) bij ons hotel heeft.
 |
 |
 |
| Kerken in Kiev |
Avondeten doen we in het hotel. Het is een soort buffet, een vorm van dineren die ons wel bevalt. Jos beperkt zich vooral tot vis. Het personeel spreekt een woordje Engels, wat ons nog meevalt. Hoewel er een absoluut rookverbod geldt ziet het lokaal blauw van de rook; er wordt gewoon lustig op los gepaft, niemand die er zich aan stoort. Als voortdurend opgejaagde rokers doet ons dit weldadig aan. Om de hoek van het hotel treffen we een aardig cafeetje met modern design aan: Café de Paris. We worden vriendjes met het behulpzame dienstertje , hoewel die geen Engels spreekt. Een kelnerin op een ander terras gaf vanmiddag aan wel wat Engels te spreken: “Only 50%!” We krijgen de rekening in een klein aardewerk potje. Onze dagen in Kiev sluiten we steeds hier af. Weer voetbal op tv, Oekraïne krijgt klop van de Turken: 1-3.
 |
 |
| Waterkerk | Klokkenspel |
Jos verslaapt zich. Die nacht is hij misselijk geworden en heeft hij herhaaldelijk langdurig de badkamer moeten frequenteren. Na het mini-ontbijtje geconsumeerd te hebben duiken we de metro in. We moeten een keer overstappen op de lijn waaraan Babi Jar (ook wel Babyn Yar) ligt. Aan de rand van het park ontdekken we al spoedig het bescheiden herdenkingsmonument dat Joodse kinderen gedenkt. De drie kinderen met een speelgoedbeer zien er treurig uit, van één kleutermeisje is het hoofdje bijna van de romp gescheiden. We kunnen de plek waar letterlijk tienduizenden Joden en Oekraïners door de Nazi’s werden geëxecuteerd niet gemakkelijk vinden. Uiteindelijk lukt het ons toch, het schromelijk verwaarloosde monument met een menora op een afbrokkelend piramidetje blijkt bereikbaar via een pad tussen de huizen door; het maakt weinig indruk op ons. Op de plaquettes is alleen Oekraïens en Hebreeuws te lezen. (Meer info)
 |
 |
| Monument Babi Jar | Koepel kapel |
We rusten uit op een bankje, als een oudere man op een mountainbike bij ons stopt. Hij spreekt wat Duits, dat hij als jongetje op het eind van de oorlog in Duitsland geleerd heeft. Ons gesprek in gebrabbeld Duits en Russisch doet denken aan de Babylonische spraakverwarring, maar we komen er uit. Zijn zoon doet iets in de bouw (is hij nou metselaar of architect, dat is niet duidelijk) en zijn zus woont al dertig jaar in Australië, maar hij weet niet in welke stad. Hij wijst ons de echte plek waar veel “Juden” in een kloof afgeslacht zijn (ten overvloede maakt hij een snijdende beweging langs zijn keel). Deze 73-jarige Viktor bezweert ons dat de naam Clim (Klim) ook een Russische voornaam is. Hij is niet tevreden over de kwaliteit van zijn rijwiel van Chinese makelij: “Ist Scheisse!” Maar ja, hij moet fietsen om zijn hart kloppend en zijn bloed stromend te houden.
 |
 |
| Om aalmoes bedelende baboesjka | Bloemenverkoopster Michaelsklooster |
Weer terug in de stad verlaten we de ondergrondse bij de Gouden Poort (Zolota Vorota) . We lopen de heuvel af om een ander gedeelte van de stad te verkennen, te beginnen bij de Opera en een stel mooi opgeknapte overheidsgebouwen. Vlak ernaast ligt een oerlelijke huurkazerne, wat een veelzeggend contrast oplevert. De herenhuizen in de aangrenzende straten zijn indrukwekkend en zien er als nieuw uit. We gaan de Sint Volodymyr’s Kathedraal binnen, de kerk die door de gelovigen van Kiev het meest gebruikt wordt. We blijven de orthodoxe kerken, zeker ook van binnen, heel speciaal vinden, vooral de muurschilderingen kunnen waarderen. Deze is eind negentiende eeuw in pseudo-Byzantijnse stijl gebouwd, wat dat ook zijn moge.
 Het metrosysteem is niet uitgebreid, maar functioneert prima. |
 |
Er tegenover liggen de Botanische Tuinen, waar het metrostation Universytet uit 1960 een architectonisch hoogstandje is. Het park kent veel reliëf, vooral de paadjes omhoog vallen ons tegenwoordig zwaar. We puffen uit in een bijzonder levendige Shevchenko Park met veel bankjes en zitjes. Daar zitten grote groepen mannen te kaarten, te triktrakken of te schaken. Hun kinderen spelen op het gras onder de bomen. We genieten van dit vredige tafereeltje. Tussen de struiken door vangen we een blik op van de universiteit, de gebouwen zijn bloedrood geverfd en bladderen al behoorlijk af. Aan de andere kant van het pleintje bevinden zich drie musea in opvallende gevels, waarachter minder fraaie binnenhofjes schuil gaan. In een hoek van het park bevindt zich een roze openbaar toilet in Jugendstil; het is echter gesloten, op de trappen naar beneden liggen enkele zwervers te dagdromen.
 |
 |
| Kunstenaarsmarkt | Metrostation Universiteit |
We zijn dan al weer dicht bij de hoofdstraat aangeland. Tot onze verrassing worden we ineens omringd door rode vlaggen en kunnen we een socialistisch strijdlied beluisteren. We bevinden ons op een platform waar het enig overgebleven standbeeld van Lenin toe is aan reparatie. Om dat te bekostigen wordt er gecollecteerd door partijleden. We worden vriendelijk in het Duits aangesproken, van enige opdringerigheid is geen sprake. Hebben ze dan toch hun lesje geleerd? We doneren een klein bedrag, dat met onze naam, adres en handtekening op een lijst genoteerd wordt. Zo kan er geen grivna gefraudeerd worden. Heeft de communistische partij eigenlijk nog wel bestaansrecht in dit moderne Oekraïne? Zo te zien wel, want op het platteland (waar we tot ons verdriet niets van te zien krijgen) schijnt nog bittere armoede te heersen en zijn de oude vermolmde structuren nog intact.
 |
 |
| Sv Sophia - Plein | Mariinsky - Paleis |
Parkeren op de stoep
In de gloednieuwe shopping mall bij de Bessarabische Markt drinken we koffie, we nemen er een tegenvallend taartje bij. Daarna lopen we de met voetgangers dichtgeslibde hoofdstraat Khreschatyk vol stalinistische architectuur af. Bij gebrek aan legale parkeermogelijkheden parkeert men hier de auto’s maar op het trottoir, blijkbaar is dat toegestaan. Gelukkig is de stoep hier breed genoeg. We maken nog een rondje over de erg modern overkomende Maidan, ook wel Onafhankelijkheidsplein genoemd, waarna we ons hotel weer opzoeken. De rest van onze reisgroep is inmiddels afgereisd naar het centrum waar ze bij een Oekraïense familie een etentje hebben.
XIVUitzicht over de Dnjepr - rivierOnze laatste dag in Kiev. Die besteden we aan het bezoeken van kerken en kloosters. We beginnen onze voettocht bij metrostation Arsenalna, bekijken het Mariinsky Paleis, vertoeven enige tijd rondom het kosmopolitische Saljoet Hotel, genieten van een panoramische blik over de Dnjepr op de andere oever met de onafzienbare woonblokken, komen voorbij het Graf van de Onbekende Soldaat en nog enkele andere monumenten die ons niets zeggen. We bevinden ons dan in het Park van de Eeuwige Roem. Het oude ArsenaalWe stuiten op een enorm gebouw zonder ramen dat de voormalige wapenopslagplaats van de tsaren blijkt te zijn geweest. President Joesjenko heeft kort na zijn aantreden in 2005 verordonneerd dat in dit Arsenaal een Centrum van de Kunsten gesticht dient te worden. Het is nu 2009, maar er is in onze ogen nog niet veel tot stand gekomen. Hier en daar is al een galerie geopend, overal ligt hopen cement, hout en ander bouwmateriaal. Gezegd dient te worden dat we het complex niet uitgebreid onderzocht hebben, want even verder ligt een niet te missen bezienswaardigheid op ons te wachten. |
 |
Wit
voert de boventoonOm half elf lopen we het terrein van de Kyiv Pecherska Lavra op, we bevinden ons dan in de bovenste Lavra. Het hele kloostercomplex wordt ook wel Holenklooster genoemd en is helemaal ommuurd. Wit is de overheersende kleur, wat mooi contrasteert met het heldere blauw, groen en geel van de koepels van al die kerken en kapellen die het terrein sieren. Opvallend zijn de St. Nicolaaskerk en de Drievuldigheidskerk, die door Oekraïense partisanen of Duitse soldaten (daar zijn de historici het nog niet over eens) verwoest werd en in 2000 weer in oude luister hersteld was. In een paviljoentje liggen nog brokstenen van de ruïne. De kerk is vanwege “remont” (verbouwing, hier dus onderhoudswerkzaamheden) gesloten. In de bijgebouwen kan men bescheiden exposities bekijken.
HOLENKLOOSTER |
|
 |
 |
 |
 |
De juffrouw aan de entree heeft geen wisselgeld. Blijkbaar beginnen ze hier de dag met een lege kassa. We hebben de zij-ingang gekozen, daar zitten we ongestoord onder de parasols koffie te drinken. Als we dieper in het klooster doordringen wordt het allengs drukker. Op een enkel tuintje na is alles tot in de puntjes verzorgd. De muren zijn fris gesaust, de daken gerepareerd, de grond schoongeveegd. Een lange gang voert ons naar het onderste Lavra waar zich de grotten, spelonken, catacomben en holen bevinden. We hebben moeite met het beklimmen van de vele trappen. We worden niet zozeer omringd door toeristen, maar het zijn vooral doodgewone burgers die vol ontzag en eerbied het klooster bezoeken. Nog steeds is het een pelgrimsoord, het kloppende hart van orthodox gelovig Oekraïne. Massaal worden kaarsen ingeslagen om zichzelf in de holen bij te lichten. Vanwege onze slecht lichamelijke conditie dringen we niet door tot de holen. We verlaten het klooster dat vanuit het zuiden als een versterkte vesting uitziet.
Holenklooster (Kiev, Oekraïne)
Ondergronds centrum van orthodox Christendom, met
later Het Holenklooster in Kiev is een kloostercomplex met twee door de mens gemaakte grottenstelsels en werd in 1051 gesticht door de heilige Antonius uit Kiev, die zijn vroege jaren in een klooster op de Griekse berg Athos doorbracht en naar zijn vaderland terugkeerde om het kloosterleven te introduceren. Hij vestigde zich in een grot op een heuvel net buiten Kiev. Zijn voorbeeld trok vele navolgers aan, die tunnels en kloostercellen creëerden die nu bekendstaan als de Verre Holen en de Nabije Holen. Het ondergrondse deel van het complex bevatte naast woonvertrekken ook verschillende kerken. Boven de grond verrees in de tweede helft van de 11e eeuw de Maria Hemelvaart - Kathedraal, die gezelschap kreeg van verschillende kleinere kerken, diverse theologische academies, een rondlopende verdedigingsmuur en de indrukwekkende Grote Lavra Klokkentoren. Dit was de hoogste vrijstaande klokkentoren ter wereld toen hij werd voltooid in 1745, en het is nog steeds een van de markantste bouwwerken van het complex en van heel Kiev. Rond 1900 herbergde het klooster zo'n duizend monniken en gold het als een van de belangrijkste religieuze centra binnen de Oosters - orthodoxe kerk. In de jaren 20 van de vorige eeuw probeerde het fel atheïstische Sovjetregime de instelling te ontdoen van haar religieuze betekenis door te stellen dat het complex louter van historisch - cultureel belang was. In de Tweede Wereldoorlog ondermijnde het Sovjetleger de Maria - Hernelvaart - Kathedraal met het oog op de verwachte bezetting van Kiev door de nazi's. De ontploffing verwoestte bijna de hele kerk. Het gebouw is inmiddels herbouwd in zijn 18e-eeuwse vorm, en hoewel het complex deels onder staatsbeheer blijft, heeft de Oekraïense orthodoxe kerk er nu ook het een en ander te zeggen. "Dit is de enige heilige plaats van deze orde in Oekraïne. Men noemt het het 'tweede Jeruzalem" ' Pavel, hoofdpriester van het klooster |
|
 |
| Entreebiljetten | Rodina Mat |
Pal naast de Lavra ligt, waarschijnlijk niet geheel toevallig, het uitgestrekt terrein (20 hectaren) waar de communisten hun nationale herdenkingsbouwwerken neergezet hebben. Het wordt gedomineerd door het reusachtig metalen standbeeld van Rodina Mat, ofwel Moeder van het Vaderland, strijdbaar met helm en geheven zwaard, het is 108 meter hoog en pas in 1981 ingewijd. Eronder ligt het Museum van de Grote Patriottische Oorlog (bedoeld wordt: Wereldoorlog II), dat echter wegens “remont” gesloten is. Vanaf het platform kijk je over twee beschilderde tanks heen naar de andere rivieroever, een prachtig panorama. In een kunstmatige grot bevinden zich kolossale, ruw uitgehouwen figuren (soldaten, matrozen, vrouwen, boeren en boerinnen, arbeiders) in allerlei krijgshaftige situaties.
FOTOCOLLAGE RODINA MAT
(Klik voor een vergroting)
We bezoeken er tegen betaling van een habbekrats nog een openluchttentoonstelling van allerlei sovjetoorlogstuig, zoals raketwerpers (stalinorgels), tanks, pantservoertuigen, vliegtuigen, mobiele raketlanceerinstallatie en afweergeschut. Schuin tegenover het klooster ligt nog een Afghanistan – monument, drie Sovjetmilitairen die verslagen het hoofd laten hangen. Natuurlijk ontbreken de namen van een groot aantal gesneuvelden niet, netjes geordend naar “oblast” (provincie). Niemand toont enige belangstelling voor dit gedenkteken dat tussen twee drukke straten weggedrukt ligt.
 |
 |
 |
| Afghanistan Monument | Michaels - klooster | Straatmuzikante |
Door enkele woonwijken wandelen we naar het dichtstbijzijnde metrostation, waar we blijven rondhangen. Er liggen oudere kantoorgebouwen van ministeries, maar ook prachtige, moderne appartementscomplexen met eigen parkeerplaatsen en bewaking. We drinken er uitstekende koffie in een КОФЄ ΧΑЎϹ, ofwel Koffie Huis (Kaffee Haus). Precies op tijd komen we aan op metrostation Tolstoi, waar een hergroepering plaats vindt. Nataliya leidt ons naar een sfeervol restaurant, en passant passeren we nog een synagoge. Na het gezellige afscheidsdiner maken we nog gezamenlijk een wandeling naar de Maidan, waar we met de ondergrondse terugkeren naar ons hotel.
 |
 |
| Legermuseum | Modern appartementencomplex |
Bekijk onze video van de hoofdstad Kiev
Bekijk onze video van de kerken van Kiev
