|

Do, 15 april 1993

We verlaten Brooklyn via de
fameuze Brooklyn Bridge. Het is nog een hele tippel, alleen al naar de toegang
van de brug een kleine kilometer. Echt druk is het er dan ook niet. We bereiken
de overkant, af en toe gepasseerd door een fietser. De krabbers van
Zuid‑Manhattan zijn in nevelen gehuld. De afrit van de brug komt uit bij City
Hall. De brug heeft ons 40 minuten gekost, maar is alleszins de moeite waard. Ze
is nu meer dan 100 jaar oud maar nog steeds een technisch hoogstandje. Het Woolworth Building
(1911) is nu wel open, het is 20 jaar lang het hoogste gebouw ter wereld
geweest. Van binnen is alles in grootse stijl uitgevoerd, prachtige mozaïeken, praalziek marmer. Het
ding wordt goed bewaakt, tal van gerenommeerde bedrijven (vooral advocaten en
makelaars) hebben er een kantoor of soms zelfs een hele verdieping gehuurd. Aan de
buitenmuren heeft men zelfs getracht er een gotisch tintje aan te geven.
Brooklyn Bridge
Boegbeeld
van New York en symbool van architectonische zeggingskracht
In 1886 werd
besloten een brug over de East River aan te leggen om Manhattan en
Brooklyn met elkaar te verbinden. De bevolkingsgroei in de twee
stadsdelen lag aan dat besluit ten grondslag. Ingenieur John
Roebling had in 1841 een zeer sterke staalkabel uitgevonden die het
belangrijkste element zou worden van de door hem ontworpen bruggen.
Hij bouwde diverse hangbruggen, waaronder de Cincinnati - Covington
Bridge, die later de John A. Roebling Suspension Bridge werd
genoemd.
De Brooklyn
Bridge overspant 486 meter en was ten tijde van de opening in 1883
's werelds langste hangbrug. De hoge stenen torens in gotische stijl
geven de brug zijn kenmerkende silhouet en waren vele jaren de
hoogste bouwwerken op het westelijk halfrond. Roeblings ontwerp was
zesmaal sterker dan destijds noodzakelijk was, waardoor de brug ook
de grote 21e-eeuwse verkeersstromen aankan. Het bouwproces verliep
echter verre van probleemloos. Kort na de toewijzing van de opdracht
overleed Roebling en nam zijn zoon het werk over. Deze kreeg echter
de duikersziekte doordat hij diep onder water (in een speciaal
daarvoor ontworpen compartiment) toezicht hield op de aanleg van de
fundering. Hij raakte half verlamd en was aan huis gekluisterd, maar
hield met zijn vrouw als boodschapper de vinger toch aan de pols.
Veel arbeiders leden aan dezelfde aandoening en bovendien vonden er
talloze ongelukken plaats, waardoor de bouw 27 levens eiste.
De Brooklyn
Bridge werd het symbool van de vooruitstrevendheid van het eind
19e-eeuwse New York. De brug is ook vandaag de dag een belangrijk
monument - een grote architectonische prestatie die wereldwijd nog
steeds bewondering oogst en die het icoon is van een machtige,
veerkrachtige en dynamische stad. |
|
 |
We kopen Frankfurters aan
een stalletje, bij een Koreaan nemen we koff ie en gebak. Even na twee6 lopen we
de New York Stock Exchange (NYSE), de effectenbeurs binnen. Er is een uiterst
strenge bewaking (fouilleren, tassen open) in verband met angst voor
terroristische aanslagen, uiteindelijk is dit het financiële centrum van de hele
wereld. De toegang is gratis. Er is een kleine expositie die we achteloos
bekijken. Vanachter glas op het Observation Deck kunnen we een blik werpen op de
nu minder levendige beursvloer. Opvallend detail: de overheersende bekabeling
voor al die elektronica. Het stikt er natuurlijk van de computers en monitors.
De grond ligt bezaaid met papier. De handel is niet langer voor 100% in handen
van WASP's (White Anglo Saxon Protestant), hier en daar zien we ook gele, bruine
en zelfs zwarte gezichten opduiken . En vrouwen, die lopen er ook in steeds
grotere getale rond.
Aan Wall Street zelf ligt ook Memorial Hall met een beeld
van Georg Washington ervoor. Ook daar wippen we binnen. Er worden net prijzen
uitgereikt aan een stel muzikale kinderen. De grote hal binnenin is
cirkelvormig. Snel bekijken we de expositie over de stad, veel foto's, kaarten
en tekeningen van historisch Manhattan.
|
Een bezoek aan
Trinity
Church staat als volgende op ons programma. Het is gewoon een oude, aardige kerk
met een kerkhof erlangs. In de banken liggen tientallen haveloze figuren hun
roes uit te slapen. Ze worden met rust gelaten. Achter in de sacristie is, ja
alweer, een tentoonstelling. Deze gaat over de kerk zelf. De kerk heeft wel een
bijzonder fraaie bronzen hoofddeur van enkele eeuwen oud. We besluiten terug te gaan
naar Midtown. Een handig vervoermiddel, die metro. In een mum van tijd zijn we
op Seventh Avenue bij het grootste warenhuis van de wereld: Macy's. We kuieren
er rond, hier ziet men vooral New York's middenklasse. We belanden uiteindelijk
bij de herenconfectie, waar we na lang dubben allebei enkele riemen kopen, naar
achteraf blijkt eigenlijk veel te duur. We lopen alle 8 de verdiepingen af. We
zijn niet echt onder de indruk, zo'n fanatieke consumenten zijn we niet.
 |
 |
| Warenhuis
Macy's |
New
Yorkers zijn erg direct |
|
 |
Vijf straten verderop ligt
Times Square met zijn enorme neonreclames. Hier in de buurt liggen de eerste
theaters en schouwburgen van Broadway. Het schijnt hier niet erg pluis te zijn,
vooral het metrostation is berucht vanwege steekpartijen en berovingen. We
merken er niets van. Op 42th Street liggen de pornotheaters en seksshops. Die
zijn hetzelfde als in Nederland. Men wil die onderwereldtoestanden en
prostitutie daar weg hebben. In Bryant Park, een oud en rustig park omgeven door
oude wolkenkrabbers en een monumentale National Library, is dat gelukt door
voortdurende surveillance van particuliere beveiligingsagenten. We rusten er op
een bank uit. Schuin tegenover ons zien we een lichtreclame flikkeren: de
nationale schuld van de Verenigde Staten staat er op geprojecteerd. Een korte
berekening leert ons dat de schuld per hoofd van de bevolking om en nabij de $
50.000 bedraagt.
|
Over de Avenue of the
Americas, een straat als een canyon, keren we terug naar het hotel. Via het
Diamond District, waar we de orthodoxe Joden na een lucratieve werkdag in de
bus naar New Jersey zien stappen, en nog wat wolkenkrabbers, waar we binnen de
openbare atriums bewonderen, bereiken we het Lexington Hotel. De rest van de
avond brengen we op de ons vertrouwde manier door.


|