|

Di, 13 april
1993

We zijn nog geen drie hele
dagen onderweg of Clim heeft al vuile was die hij zo nodig aan de laundry service
van het hotel moet geven. Als eerste activiteit staat een helikoptervlucht over
Manhattan gepland. Het is lekker wandelweertje, dus we lopen naar de 34e Str.
waar de helihaven is, pal naast East River. Om half elf gaan we met een oude
Sikorwsky het luchtruim in. We zijn met zijn tienen. De vlucht duurt ongeveer
een kwartier; die vliegen letterlijk en figuurlijk om terwijl wij ademloos naar het stadslandschap
kijken. Jos schiet een compleet fotorolletje vol. We vliegen over Central Park,
langs de randen van Manhattan en over Ellis Island en het Statue of Liberty De
vlucht kost 70 dollar per persoon, die hebben we via Jan Doets (Mr. America Nr.
1) geregeld, evenals het hotel en de excursies van de vorige dagen.
Te voet gaan we vervolgens
naar het Hoofdkwartier van de Verenigde Naties, dat enkele straten verderop
ligt. (Headquarters of the U.N.O.)We drinken koffie
aan een karretje bij een geëmigreerde Joodse Rus; hij heet David Yacubov en is afkomstig uit Oezbekistan. Bij de VN moeten we onze tassen
afgeven, de vrouwen met hun hand‑ en schoudertassen wordt echter niets in de weg
gelegd, wat ons nogal ergert. We moeten even wachten voor een internationale
rondleiding door een pittige, blonde Finse die perfect Amerikaans spreekt. In
een razend tempo leidt zij ons door het gebouw. Clim vraagt af en toe iets,
waarop zij geroutineerd antwoord geeft. We bezichtigen ook de zalen van de
Veiligheidsraad en van de Algemene Vergadering. Het is best wel interessant. Ook
de internationale kunst die er aan de muren hangt en in de gangen staat is zeer
de moeite waard, onder andere een werk van
Zanetti.
Na
de tour verorberen we een steakplatter in het zwaar gesubsidieerde (dus
goedkope) restaurant. Stel je voor dat de Derde Wereld ‑ diplomaten New Yorkse
prijzen zouden moeten betalen….. In een souvenirshop maakt een Chinese uit
Hongkong theater, in de drukte heeft een zakkenroller toegeslagen en haar van
haar beurs afgeholpen, tenminste, dat beweert ze. In het restaurant horen we naast tientallen andere talen
en dialecten ook Limburgs plat. Niet alleen de diplomaten, maar ook de toeristen
zijn waarlijk internationaal vertegenwoordigd.

Vrijheidsbeeld
Iconisch
baken dat alle bezoekers van de haven van New York begroet
Het
Vrijheidsbeeld wordt wereldwijd herkend als symbool van vrijheid en
is niet meer weg te denken uit de VS. De enorme sculptuur op Liberty
Island staat op een imposante sokkel bij de ingang van New York
Harbor.
De koperen
constructie was een geschenk van de Fransen voor het eeuwfeest van
de Amerikaanse onafhankelijkheid in 1876, maar ook een gebaar van
vriendschap tussen de twee landen. De schenking was bovendien een
politieke zet van de Fransen, die maar al te graag banden aangingen
met republikeinse naties om hun eigen zwakke politieke positie te
verstevigen.
De Franse
beeldhouwer Frederic Auguste Bartholdi kreeg opdracht het beeld te
ontwerpen. Het werd in 350 delen van Frankrijk naar New York
verscheept en in vier maanden tijd in elkaar gezet. De sculptuur
bestaat uit een met koper bekleed stalen geraamte; de vlam in de
fakkel is van bladgoud.
Gustave Eiffel,
de ingenieur die de Eiffeltoren bouwde, en zijn assistent werden
ingeschakeld om te helpen bij de constructie. De Amerikaan Richard
Morris Hunt ontwierp de tien verdiepingen tellende sokkel, die nu
een museum huisvest. Het beeld staat bol van symboliek: de gebroken
voetboei symboliseert bevrijding van onderdrukking; de fakkel staat
voor verlichting; de plaquette vermeldt de datum van de Amerikaanse
onafhankelijkheid en de zeven punten van de kroon vertegenwoordigen
de zeven zeeën.
Sinds 11
september 2001 is het beeld gesloten voor publiek. De sokkel en het
museum zijn wel toegankelijk en door het glazen dak daarvan kunt u
het binnenwerk van de sculptuur bewonderen. |

| Op Second Avenue stappen we op de bus. Die brengt ons in
drie kwartier tijd via de Lower East Side naar Battery Park. We betalen de fare
met tokens van de subway. Als we uitstappen op onze bestemming is het bijna
drie uur, de tijd waarop de laatste boot naar Ellis Island afvaart. We rennen
naar Castle Clinton om kaartjes te kopen. Direct nadat we aan boord springen
steekt de boot van wal.. Het weer is in tegenstelling tot gisteren schitterend te
noemen, weinig wind en een lekker zonnetje.
Bij
Liberty Island gaan we niet aan
land, we varen verder naar Ellis Island. Daar blijven we tot half zes, als de
laatste boot naar Manhattan vertrekt. Zeventien miljoen immigranten zetten tot
1917 hier hun eerste voet op Amerikaanse bodem. Het is nu een prachtig museum.
Zeer geïnteresseerd bekijken we de uitgebreide exposities en tentoonstellingen
van authentiek materiaal. Iemand die echt in historie belang stelt kan hier zijn
hart ophalen. We gaan ieder onze eigen weg. Eigenlijk willen we hier veel langer
ronddwalen, maar dat gaat dus niet. Vanaf het eiland heb je trouwens ook nog
eens een fantastisch panorama op de zuidwestpunt van Manhattan, met name de
Twin
Towers komen er tot hun recht. |
 |
Ellis Island
Toegangspoort
voor immigranten die zich in de VS wilden vestigen
Ellis Island
ligt in de haven van New York, onder het wakend oog van het
Vrijheidsbeeld. Het eiland, dat ook 'de poort naar de Nieuwe Wereld'
wordt genoemd, mat aanvankelijk slechts 1.2 ha, maar had na
grootschalige landontginning uiteindelijk een oppervlakte van 11 ha.
Van 1855 tot
1890 - voordat Ellis Island een officiële toegangspoort voor
immigranten werd - kwamen landverhuizers New York binnen via het
Castle Garden Immigration Depot in Manhattan. Het kleine kantoor kon
de groeiende stroom immigranten echter niet aan, waarna op Ellis
Island houten gebouwen verrezen waarin de werkzaamheden voortaan
plaatsvonden. Ze openden in 1892 hun deuren, maar werden vijf jaar
later door brand verwoest, waarbij alle documenten verloren gingen.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën gaf opdracht tot herbouw
met onbrandbare materialen en in 1900 werd het nieuwe hoofdgebouw
geopend.
Opmerkelijk was
dat de eerste- en tweedeklas passagiers alleen aan boord van hun
schip kort werden gecontroleerd en zonder veel omhaal tot de stad
werden toegelaten, in de veronderstelling dat ze voldoende middelen
hadden om zichzelf te bedruipen. Passagiers van de derde klasse
werden daarentegen medisch en juridisch doorgelicht. De inspectie
duurde drie tot vijf uur en vond plaats in de Great Hall. Op het
eiland was ook een detentiecentrum.
Na 1924 werd
het eiland nog slechts sporadisch gebruikt voor immigratie- en
detentiedoeleinden en in 1954 werd het officieel gesloten. In 1976
werd het opengesteld voor publiek. Sinds 1990, na een grootscheepse
renovatie die in 1984 begon, is ook het hoofdgebouw toegankelijk
voor bezoekers.
Bijna twaalf
miljoen landverhuizers passeerden Ellis Island op weg naar een nieuw
levers in de VS. |

Om zes uur zijn we weer in
datzelfde Manhattan. We bekijken alle beelden en monumenten in Battery Park.
Daarna lopen we het bos van wolkenkrabbers in. Tot onze niet geringe verbazing
ligt er nog genoeg laagbouw tussen de kolossen, kleine parkjes, kromme straatjes
met negentiende-eeuwse huizen. Veel van die oude huisjes zijn omgetoverd tot
trendy restaurants en dure deli's. We verkennen de hele zuidpunt, onder andere
Wall Street, Hanover Square, Bowling Green, Broad Street. Oude (dat wil zeggen
uit de jaren dertig) en nieuwe skyscrapers staan hier broederlijk naast elkaar.
In de canyons tussen de gebouwen komt werkelijk geen streepje zonlicht, zeker
niet op het einde van de dag als het licht schuin invalt. Hier en daar staat een
eenzaam monument of sculptuur, scheppingen van wereldberoemde kunstenaars. We
kopen een blikje bier en duiken de ondergrondse in.
Om half acht
zijn we terug in het hotel, net op tijd om een gitzwarte poetsvrouw te zien
verdwijnen uit onze kamer. We kunnen haar in de lift nog net een dollar fooi
geven. Op
de kamer ligt een pakket, als een verjaardagscadeau verpakt. Het blijkt de laundry van Clim te bevatten, er hangt een schandalig hoog prijskaartje aan.
Voor dat geld kun je eigenlijk nieuw ondergoed, sokken en overhemden uit de
reclame kopen... We gaan nog even de deur uit om te eten en een avondwandeling
te maken (niet te ver en alleen door goedverlichte straten, dit is uiteindelijk
de criminele Big Apple!)

 |