Harlem

Zo, 11 april 1993

HARLEM

Om zeven uur op. Het is eerste paasdag. Om de hoek voor negen dollar ontbijten op zijn Amerikaans: gebakken eieren met bacon, aardappelen, toast met marmelade en koppen koffie. Pronte bediening, beleefd en efficiënt. Bij de prijs van $ 9 per ontbijt hebben ze de fooi al doorberekend, dat bevalt ons niet. Later blijkt dit zaakje bij het hotel te horen, vandaar die relatief hoge prijs.

We houden een taxi aan en laten ons naar de 53e Straat en Broadway rijden, waar het opstappunt van de Gospeltour naar Harlem ligt. We zitten in een bus met Nederlanders en Fransen. Onze gids heet Georg, is zwart en draagt een baret. In zijn informatie en commentaren proeven we steeds verontwaardiging van wat wij blanken hun zwarten hebben aangedaan. Gelukkig kan hij boeiend vertellen. Het motregent nog steeds, maar later breekt een waterig zonnetje door. Harlem is eigenlijk gebouwd op heuvels, dat wisten we nog niet. Vroeger, rond 1900 moet het een van de duurdere woonwijken zijn geweest. Doordat er de klad in de vastgoed ‑ business kwam, zo rond 1910, hebben de zwarten het binnen tien jaar bijna helemaal overgenomen. We zien niet alleen verloedering, maar ook hele woonblokken en straten die netjes opgeknapt zijn of nog worden. De zwarten op straat zien er letterlijk op hun paasbest uit.

Ineens realiseren we ons echt dat het Pasen is en dat iedereen naar kerk gaat. Het ruige gedeelte van de bevolking ligt nog zijn roes uit te slapen, thuis of achter de tralies. We voelen ons er niet in het minst bedreigd. We maken een wandeling door de Hamilton Heights, een nette woonbuurt, Grange Mansion en een koloniaal straatje. Ook rijden we langs de steile oever van de Hudson waar generaal Grant's Tombe zich bevindt. Aan de overkant ligt de staat New Jersey. We maken een stop in de hoofdstraat van Harlem, 125th Street, ook wel Maarten Luther King Boulevard genoemd. We bekijken er de schilderingen op de rolluiken van Franco, een befaamde zwarte kunstenaar uit de wijk. We worden gewezen op de moskee van Malcolm X en Cassius Clay (sorry, Mohamed Ali natuurlijk) zetten iemand af voor de Cotton Club en lopen langs het beroemde Apollo ‑ theater.

GOSPELS TIJDENS PAASDIENST

Om elf uur worden we ontvangen bij de kerk van een Baptistengemeente. We zijn er gast bij een gospeldienst, die ons enigszins tegenvalt. Net als het echt begint te swingen vertrekken we weer. Veel vrouwen in de kerk, in veelkleurige kledij gestoken, de kindertjes opgedoft. Er zijn ook jongere vrouwen, met veel gouden sieraden, en jongemannen in modieus gesneden kostuums. Van armoede bespeuren we niks. Er wordt royaal geofferd, volgens ons geven de toeristen het minst. Wij gooien een dollar in het mandje. Als we weer op straat staan worden we geconfronteerd met de harde werkelijkheid. Waar de bussen geparkeerd staan ligt de stoep bezaaid met stukgetrapte drugsspuiten. Even verderop zien we de ruïnes van een afbraakpand.

CENTRAL PARK

Ter hoogte van de 80e Straat verlaten we de toergroep en de bus. Te voet lopen we naar het Central Park. Onderweg eten we kippenbouten en goulash bij een Joodse deli. Het is inmiddels lekker weertje geworden. Tevreden kuieren we het park door. Het is er druk, velen zijn op hetzelfde idee als ons gekomen, ook andere toeristen. We zien er mensen van alle rassen; naast Engels wordt er ook veel Spaans gesproken. Het schijnt ook de tijd te zijn om honden uit te laten. Kleintjes hebben ze hier niet, het zijn allemaal enorme beesten, meestal met stamboom schatten we zo in. De hond met drie poten vinden we het leukst, wat een levenslust heeft het beest. Levenslustig zijn de New ‑ Yorkers zelf ook: er wordt heel wat af getrimd, gecitybiked, gerollerskated en gejogd. Op kleding let men hier niet, de meest vreemde combinaties kom je hier tegen. Ook op leeftijd wordt geen onderscheid gemaakt, bejaarde rolschaatsers vormen er geen uitzondering.

We bekijken een en ander met plezier, met een fles mineraalwater en een pretzel in de hand. De lekker ontspannen sfeer bevalt ons. Hier en daar treden muziekgroepjes op. We laten ons door het zonnetje koesteren. Het schijnt voor het eerst goed weer te zijn na een zware periode van maanden slecht, koud en guur weer. We treffen het dus. In het park bezoeken we het Belvedere, een soort hoog gelegen kasteeltje, de Wolman Skate Rink, de Egyptische obelisk (Cleopatra's Needle), Swedish Cottage, Shakespeare Garden, The Sheep Meadow, de Boathouse, verschillende "lakes ans ponds", de Dairy en Bethesda Fountain. Bij Columbus Circle verlaten we het park. We hebben de nodige foto's gemaakt, ook van de skyline van de stad die het gigantische park omringt.

Meer foto's van Central Park

JOEY'S IRISH PUB

Blindelings vinden we vervolgens onze weg naar Joey's, onze favoriete pub drie jaar geleden met de dorstlustige Piet de Bekker. Joey zelf is er niet. In fors tempo laten we ons de Bud van de tap smaken, in pullen dus dat drinkt gemakkelijker. Voor we naar het hotel terugkeren zwerven we rond door Midtown en bekijken de enorme wolkenkrabbers en de etalages op Fifth en Madison Avenue. We lopen Trump's Tower binnen en werpen een blik op de overdaad en pracht. Er is een waterval van 60 meter in het atrium. Je ziet er alleen beautiful people en het is er belachelijk duur. In de etalage van diamantair Tiffany's staat een eenzaam Fabergé ‑ ei te pronken. In deze buurt ligt ook de Ierse Saint Patrick's Cathedral, die er tussen de kantoorkolossen nietig uitziet. Als we er binnen zijn echter worden we geïmponeerd door de enorme ruimte die de kerk biedt. Het is er druk, er is net een dienst afgelopen. Pasen, weet je wel. Buiten maakt Jos nog wat foto's van reflecties in de spiegelende wanden van de moderne wolkenkrabbers.

Om 7 uur zijn we terug in het hotel. De kamer blijkt niet te zijn gepoetst, daar moeten we dus gauw werk van maken. Voor die prijs eisen we wel enige service. We eten bij de Koreaan, slaan daar een six pack bier in en brengen de rest van de avond door op onze kamer. En wat doen we daar? Televisiekijken natuurlijk! De USA is uiteindelijk het geboorteland en het Mekka van dit medium. We ergeren ons op de veelvuldige onderbrekingen door reclames, je wordt hier als het ware gebombardeerd door reclameboodschappen. Soms zie je binnen één uur vijf, zes maal dezelfde reclamespot terug. De consument wordt hier als een onmondig kind met poen beschouwd. Vroeg voor ons doen, al voor elf uur, liggen we allebei te slapen. Waarschijnlijk hebben we nog te kampen met enige jet lag - verschijnselen.