MERIDA - PALENQUE

Ga ook naar onze FOTOCOLLAGES! / Meer info over PALENQUE

Bekijk ons filmpje:

Bustocht via Campeche

Om kwart over acht zitten we in de luxe lijndienstbus (video aan boord) die ons eerst naar Campeche en van daaruit naar Palenque voert. Luc blijkt de vorige dag alleen naar het archeologische Uxmal te zijn geweest. De taxi's naar het busstation moeten we zelf overigens betalen. We vinden dat een van de minpunten van Cross Country; zoiets kost gewoon extra tijd en moeite. Tijdens een van de drie stops ontdekt Clim een verstekeling in het bagageruim; het blijkt de kofferjongen te zijn die de reis tussen de wielen moet doorbrengen! Onderweg eten we grote borden soep met kippenmagen en -levertjes, echt iets aparts, vindt Jos. Het busvervoer in Mexico is prima geregeld, op de Amerikaanse Greyhound - manier. Smetteloze stations en veiligheid boven alles. Geen zorgen over de bagage bijvoorbeeld. Het gaat er gedisciplineerd aan toe, ook de Mexen gedragen zich. Ze komen uit de bovenste laag van de bevolking, ze reizen niet voor niets eerste klas.


Palenque	Schitterende Maya-opgravingen

Hotel Maya Tulipanas

Rond vijf uur komen we in het dorp Palenque aan. Alles is hier volledig op het toerisme gericht, maar het is er niet druk. We hebben driesterrenhotel Maya Tulipanas aan de rand van het dorp. De airco doet het volgens ons niet, maar we blunderen, want we hebben het knopje van het elektrische circuit niet ingedrukt. Een uur later zitten we in het dorp dat aan de voet van de bergen ligt. Onweer dreigt. We eten steriel in een goedkoop restaurant dat bedoeld is voor zuinige back packers. Later is Clim nog steeds hongerig en neemt hij nog wat taco's bij het stalletje van een moederlijke vrouw. IJskoude biertjes in buurt van hotel. Voor tien uur weer op kamer, morgen om half zeven op! Jos leest het boek 'Iris' uit, waarna Clim er aan begint.


Onderaardse gang	Grafdeksel van koningstombe	Jos bekijkt El Palacio

PALENQUE - AQUA AZUL - MISOL HA - PALENQUE

Hanny heeft een ruim, 'eigen' busje gehuurd, waarmee we deze dag rondtrekken. Om half negen staan we al op het archeologische terrein van Palenque. In tegenstelling tot de rest van de groep nemen wij geen gids (die bleek trouwens een aanfluiting te zijn). We zijn erg onder de indruk. Het hele complex is erg fraai gelegen aan de rand van de jungle. We maken er een praatje met twee Nederlandse meiden die zelfstandig rondtrekken. Later zullen we die we in Cristobal, Atitlan en Antigua weer tegenkomen. Mooie vergezichten vanaf de piramides en tempels. We verdwalen een beetje in het oerwoud. We moeten halsbrekende toeren verrichten om een bergbeek over te steken, waarna we op een pad uitkomen. Stel je voor, je breekt hier je botten. Onder elk heuveltje ligt hier nog wel een voormalige tempel of gebouw begraven, slechts 10% van de hele stad is opgegraven. We dalen de graftombe van een beroemde Maya-koning af, het graf is pas in 1960 ontdekt. Het is erg benauwd daar beneden. Zweterig weer, we zitten aan de rand van de broeierige laagvlakte. We vinden het compactere Palenque veel indrukwekkender dan het eerder bezocht complex bij Chichen Itza. Om 12 uur vertrekken we, nadat Jos twee lappen leer met kleurige figuren heeft gekocht.

Palenque (Santo Domingo del Palenque)

Eeuwenoude Maya - stad, in de 9e eeuw verlaten

"Palenque is een toonbeeld van Maya-kunst dat zijn gelijke niet kent.”
Unesco

Palenque wordt alom beschouwd als een van de best bewaarde voorbeelden van een klassiek Maya heiligdom. Zowel architectonisch als artistiek is het overvloedig en van hoge kwaliteit. Hoewel Palenque klein is in vergelijking met plaatsen als Copan en Tikal was het de hoofdstad van het omringende gebied.

Archeologen onderzoeken de plek nog steeds. De stad is minstens 1600 jaar oud, zo blijkt uit inscripties over de heerschappij van een koning aan het begin van de 5e eeuw. De stad maakte in de 5e en 6e eeuw een groeiperiode door voordat hij aan het begin van de 7e eeuw werd geplunderd door bewoners van nabijgelegen steden. Hierna werd Palenque herbouwd in opdracht van een nieuwe vorst, Pacal de Grote. Waarschijnlijk dateren de tempels en andere gebouwen die er nu nog staan uit deze periode. Nadat de stad wederom was aangevallen door bewoners van een rivaliserende stad zette na 711 het verval in. Toen de stad rond 1560 door Spaanse verkenners werd ontdekt, was hij al enkele eeuwen volkomen verlaten.

Het centrale plein van de stad is een bouwkundig meesterwerk; het is aangelegd boven de rivier de Otulum, waarvan de loop werd aangepast met een 50 meter lang overdekt kanaal. Rondom deze openbare ruimte staat het paleis – een complex van onderling verbonden tempels en gebouwen, die elk boven op een traditionele, getrapte piramide staan en alle rijkelijk zijn voorzien van religieuze reliëfs. De Tempel van de Inscripties is waarschijnlijk het belangrijkste gebouw. Deze bevat een van de langste Maya - inscripties van Midden-Amerika, waarin 180 jaar van de historie van Palenque wordt weergegeven.

De tempel is niet alleen een bron van historische informatie, maar huisvest ook complexe reliëfs van goden en koningen en de tombe met de gedecoreerde stenen doodskist van Pacal de Grote.


Jos bij de watervallen van Aqua Azul	Clim op een dichtgegroeide tempel

Aqua Azul ligt 30 min. verderop. Het is een brede, cascade-achtige waterval. Ze is bruin en niet azuurblauw zoals de naam suggereert. Nogal toeristisch, alle tourbussen komen hier langs. We hebben spontane contakten met de lokale kindertjes, die heel open zijn. Misol Ha is ook een waterval (weer 30 minuten verder), maar van heel ander karakter dan Aqua Azul; deze is smal en hoog. Rondom het meertje waarin zij zich stort tiert uitbundig oerwoud. Het is aangenaam toeven hier, maar eveneens toeristisch. We eten hier kip en vis. Als we om vijf uur terug willen rijden, blijkt ons busje vol vrijpostige en arrogante Fransen te zitten. Zij willen een gratis rit. Onze chauffeur heeft niet durven of willen ingrijpen. Het kost ons heel wat moeite om hen te overtuigen dat ze niet met ons mee kunnen rijden, we zitten gewoon vol. De Fransozen redeneren volgens het principe "Opgestaan is plaats vergaan" en hebben nota bene al onze plaatsen bezet, de eikels!

‘s Avonds dineren we op een dakterras, heel uitgebreid want er is niets anders te doen hier. Daar kopen we stoffen poppetjes en armbandjes van aanhankelijke Maya -meisjes, die tussen de tafeltjes door met hun koopwaar leuren. De kindertjes hebben het koud, vertrouwelijk schurken ze zich tegen ons aan. Nee, schuw voor vreemden zijn ze hier bepaald niet.

Klik hier voor meer foto's van PALENQUE en andere archeologische sites.

MEER INFO PALENQUE

De Maya - beschaving duurde opmerkelijk lang: vanaf de 4e eeuw tot minimaal de 9e eeuw toen het verval inzette. Het enorme territorium van de Maya's strekte zich uit over (delen van) vijf landen: Honduras, El Salvador, Guatemala, Belize en Mexico. Het rijk werd niet centraal geleid maar was opgebouwd uit talloze verspreid liggende religieus - politieke centra. Dat levert een wonderbaarlijke verscheidenheid op in een fascinerende monumentale kunststijl. De uiterst originele vormen waren zowel krachtig als verfijnd en maakten grote indruk op de Spaanse veroveraars.

De ruïnes van Palenque liggen midden in de tropische jungle. Ze vertegenwoordigen slechts het centrum van de enorme stad die een oppervlakte van ongeveer acht vierkante kilometer moet hebben bestreken. De natuurlijke omgeving is aangepast met kunstmatige heuvels en terrassen. Daarmee vormen podia en gebouwen een harmonieus evenwicht.

De Otulum, een zijrivier van de Usumacinta, is geleid door een vernuftig 50 meter lang aquaduct met een gewelfd dak, dwars door de stad tot onder de vloer van het centrale plein. In Maya - taal betekent Otulum ‘versterkte huizen', later door de Spanjaarden vertaald in Palenque: ‘versterking'.

Palenque is gesticht tussen de 3e en 5e eeuw. De belangrijkste monumenten dateren uit de bloeitijd, de jaren 500 - 700. Tegen het eind van de 10e eeuw kreeg de stad te lijden onder invasies van kustvolkeren, afkomstig van de Golf van Mexico. Dat was de oorzaak van de neergang van de stad.

In het centrale gebied domineert het `paleis', een complex van gebouwen uit verschillende periodes. Het paleis telt vier binnenplaatsen en ligt op een enorme kunstmatige heuvel in de norm van een afgeplatte piramide. Het hoogste gebouw - drie verdiepingen - was wellicht een wachttoren of misschien een astronomisch observatorium, in ieder geval een uniek exemplaar in de Maya - bouwkunst.

Het paleiscomplex krijgt tegenwicht van de zelfs nog grotere `tempel van de inscripties', bovenop een trapvormige piramide uit 692. Daarin is de grafkelder van koning Pakal gevonden en een Lange hiëroglyfe tekst ter meerdere eer en glorie van het koningshuis.
Iets verderop zijn, half verscholen in de vegetatie, andere grootse tempelpiramides te onderscheiden. Zoals de tempels van de zon en van het kruis, en vele bouwwerken die nog maar nauwelijks zijn onderzocht, laat staan gerestaureerd. Palenque toont als geen ander de bouwprestaties van de Maya's. Zij ontwikkelden hier nieuwe constructietechnieken en drainagemethoden om de dikte van muren te kunnen terugbrengen. Het resultaat: verfijning en lichtheid met open ruimtes binnenin, doorgangen en galerijen, rijk versierd met beeldhouwwerk en reliëf - pleisterwerk zoals niet eerder gezien. Deze decoraties vormen een unieke etalage van de mythologie en rituelen van de Maya's uit het midden van klassieke periode.