We vertrekken 's avonds met een van de laatste treinen. Onze kastelein Huib belt of we hem
ook een schaalmodelvliegtuig mee willen nemen. Om half tien nemen we een taxi. Om half
één zijn we op Schiphol. De gehele nacht brengen we door op het nieuwe Plaza.
Om half acht 's morgens staan we bij Holland Handling om de tickets op te
pikken. We wachten er niet op eventuele reisgenoten. Onze vlucht met Martinair
is aangenaam; hartelijke bediening. We zijn iets later dan om de geplande 10.00
uur vertrokken. In de machine zit veel strandvolk voor Cancun. De reis duurt
tien uur, we zitten als haringen in een ton; dit is de algemene klacht over
chartervluchten(“veevervoer”,
zo noemen de stewardessen onderling het).
Eerste kennismaking
Om half één “local time" komen we in Cancun
aan. De reisgids Hanny uit Tilburg wacht ons op. Het is een slanke,
donkerharige jonge vrouw van midden dertig. Onze groep bestaat uit tien
personen. Met een busje rijden we naar ons hotel dat in het dorp Cancun
gelegen is.
We worden dus niet ondergebracht in het
vakantieressort met de fancy hotels, de hotelstrip aan het strand.Om
15.00 uur volgt een kennismakingsbijeenkomst. We stellen ons aan elkaar voor.
Er is een vierkoppige groep uit Volendam, energieke jonge kerels die we de 'Cats'
dopen, ze hebben namen als Schilder, Veerman en dergelijke. Luc is een Belg,
artsenbezoeker van zijn stiel. Mark is een lange Brabantse jongen van het
platteland, heel bescheiden en werkend bij de Boerenbond. Dan is er nog een
ouder echtpaar; Frenk en Thea. Zij hebben een adviesbureau. Zo'n kleine groep
bevalt ons best.
Onze medereizigers
(van links naar rechts)
Mark, Peter , Henk, Nico, Frenk, Siem,Thea en
Luc
Stadje verkennen
We gaan de stad verkennen.
Het is drukkend warm. We laten een kopie van ons visum maken, want volgens
Hanny hebben wij dat bij de verschillende grenzen die we passeren beslist
nodig. We eten tortilla's, hete soep, steak, kip en zo meer; we proeven van
alles. Het bier smaakt in Mexico best. We kuieren verder wat rond, het is erg
toeristisch hier en we zijn nog niet eens in de echte toeristenzone met de
stranden.
Om 6 uur keren we terug naar hotel Antilliano, een goed en schoon hotel dat fl
70 per kamer kost. We douchen uiteraard. Jos gaat als eerste slapen. We hebben
een achterstand in te halen, want op Schiphol hebben we de vorige nacht
nauwelijks een oog dicht kunnen doen. Bovendien hebben we last van een jet
lag.
Bekijk ons filmpje:
CANCUN
- CHICHEN ITZA - MERIDA
Eerste beroving
We staan om 6 uur op. Om 7
uur ontbijten we met de groep in een restaurant tegenover het hotel, 'ovos
rancheros' natuurlijk! Clim wil 's ochtends namelijk niets anders. Als die
geen gebakken eieren krijgt als ontbijt is hij de verdere dag niet te
genieten. De Cats zijn 's avonds wezen stappen en zijn al direct beroofd;
naast hun beurs missen ze de sleutels van het kluisje. De slotenmaker moet
komen. Ze reizen ons met een taxi na naar Chichen Itza. Wij gaan met een
lijnbus door een saai landschap met veel doornig struikgewas op een
rotsachtige bodem naar Chichen Itza, waar we net voor de middag
aankomen.
Chichen Itza (Yucatan)
Een van de best
bewaarde steden van de
hoogontwikkelde Maya - beschaving
Het immense
Chicken Itza - dat bij de monding van de ltzj' betekent - is een
van de belangrijkste Mayasteden op het Mexicaanse schiereiland
Yucatan. Men vermoedt dat het een religieus, militair, politiek
en handelscentrum was en in zijn bloeitijd 35.000 inwoners had.
Al in 550 vestigden de eerste mensen zich er, waarschijnlijk
omdat in nabijgelegen grotten en cenotes (poelen) water te
vinden was. Later werd de stad verlaten, wellicht na een invasie
van de Tolteken.
Rond 1000
werd het gebied opnieuw bewoond, maar in de 13e eeuw zette het
verval in. De meningen over de mogelijke oorzaak daarvan lopen
uiteen. Sommigen wijten de neergang aan hongersnood, anderen aan
interne onlusten. In 1531 werd de stad wederom korte tijd
bevolkt. Spanjaarden vestigden zich er onder leiding van
veroveraar Francisco de Montejo, die op deze plek de Spaanse
hoofdstad van de regio, wilde vestigen. Na een opstand van de
inheemse bevolking vertrokken de Spanjaarden echter. Twee van de
waterpoelen zijn bewaard gebleven. De Maya's wierpen er
offergaven voor hun regengod Chaac in - waardevolle zaken als
aardewerk, jade en wierook. In tijden van droogte werden er
vermoedelijk ook mensen geofferd.
De locatie
is bekend vanwege haar goed bewaarde stenen bouwwerken: onder
meer de getrapte piramiden van het Kasteel en de Tempel der
Krijgers. Verder een groot vierkant plein; een baan met stenen
ringen voor balspelen; het onderkomen van het toenmalige bestuur
(dat door de Spanjaarden abusievelijk het nonnenklooster werd
genoemd) en een 22,5 meter hoge uitkijkpost, die vanwege de
centrale Toren met zijn spiraalvormige trap de Caracol (slak)
wordt genoemd. Men denkt dat de Maya's deze gebruikten als
sterrenwacht, waar werd bepaald wanneer gewassen moesten worden
gezaaid en religieuze ceremonies moesten plaatsvinden.
De hotels hebben schaduwrijke patio's
Het centrale plein van de stadjes heet Zocalo
CHICHÉN ITZA
Ongeveer tussen Merida en Cancún in, ligt Chichen Itzá. Een
prachtig gerestaureerd complex met een door zijn akoestiek uniek
balspeelveld. Het is wel zaak hier zo vroeg mogelijk aan te
komen, zodat u de ongeveer 3 uur die het bezoek u kost, in
relatieve rust kunt rondwandelen. Rond het middaguur staat de
parkeerplaats namelijk vol met talloze bussen.
Maya - ruïnestad Chichen Itza
We bekijken de
gerestaureerde ruïnes eerst alleen, later trekken we op met Frenk en Thea. We
beklimmen piramides, bekijken cenotes en inscripties. Het is heet vandaag. Het
archeologische terrein is hier bijzonder goed onderhouden. De voortdurende
toeristenstromen uit het nabijgelegen Cancun zijn daar ongetwijfeld debet aan.
De ruïnesteden meer in het binnenland trekken duidelijk minder
belangstelling, maar zijn daarom nog niet minder interessant.
Chac Mool
De Regengod van de Maya's
Clim bij een van de zgn. 'cenotes'
De Caracol, een astronomisch gebouw
Kathedraal van San Ildefonso (Mérida, Mexico)
Koloniale
kathedraal, gebouwd met de stenen van eeuwenoude Mayatempels
Mérida, de
hoofdstad van de Mexicaanse staat Yucatan, is een van de oudste
steden van het land. De plaats werd op 6 januari 1542 gesticht
door Francisco 'El Mozo' de Montejo y Leon (1508-1565), de zoon
van een Spaanse veroveraar. Eerder bevond zich hier de grote
Mayastad Thó, die in 1240 was gesticht door Ah Chan Caan.
De
kathedraal van San Ildefonso domineert het stadsbeeld van Mérida,
dat ook 'de witte stad' wordt genoemd vanwege de vele witte
gebouwen. De kerk werd tussen 1556 en 1598 gebouwd aan de
oostzijde van het Plaza Grande en was de eerste kathedraal in
het binnenland van het continent.
De Spaanse
kolonisten braken na hun komst de Maya - piramiden af en
gebruikten de grote stenen voor de fundering van de kathedraal,
een renaissancistisch ontwerp van de Spaanse architect Juan
Miguel Aguero. Aan de voorzijde staan twee klokkentorens en de
hoofdingang wordt geflankeerd door beelden van Petrus en Paulus.
Binnen zijn meerdere zijkapellen, waarvan de Capilla del Christo
de las Ampollas met zijn 7 meter hoge houten Christusbeeld de
bijzonderste is.
Het beeld
werd in de 15e eeuw gesneden uit een boom die door de bliksem
was getroffen en vlam vatte maar niet verkoolde. Plaatselijke
bewoners schreven de boom magische krachten toe en het houten
beeld kreeg een plek in de dorpskerk van Ichmul. Toen de kerk
afbrandde, was de Christusfiguur het enige wat werd gered. In
1654 werd het beeld overgebracht naar de kathedraal van Mérida.
Het huidige beeld is een replica; het origineel werd in 1915
vernield toen revolutionairen de kerk plunderden. Dankzij het
beeld is de kathedraal een populair bedevaartsoord voor
rooms-katholieken, vooral tijdens de Los Gremios, religieuze
processies die in september en oktober plaatsvinden. Het beeld
wordt dan rondgedragen door Mérida.
"Waar de
christenen kwamen op hun veroveringsstochten lijkt brand te
hebben gewoed,"
Pedro de Cieza de Leon, veroveraar
Op zoek naar een kroeg
Om 15.00 uur nemen we een
nieuwe lijnbus naar Merida. Aankomst om 5 uur. Hotel Dolores Alba is een
koloniaal hotel met binnenhof midden in de stad, sfeervol." Merida is een
grote stad: 700.000 inwoners! Het is er druk, het verkeer bestaat vooral uit
taxi's, stadsbussen, vrachtauto's; weinig privé auto's. Geen hoogbouw hier,
dat bevalt ons wel. We slenteren door de nauwe straatjes en nuttigen ergens
een eenvoudig maal. We bezoeken er het stadhuis van eeuwen oud aan de Zocalo
(centrale plein). Er hangt een ontspannen sfeer in de koele avond. Veel
hangmatverkopers lopen er rond. We zoeken langdurig naar een kroeg, maar
vergeefs tot een dwergachtig persoon ons persoonlijk de weg wijst. Hij moet er
een met ons mee drinken. We bestellen Superior bier, een merk waar we ons aan
zullen houden. Het is een stierenvechterscafé. Jos maakt voor het eerst
verslag aan het zinken tafeltje. We krijgen een gratis hapje te eten.
Een dagje in een koloniale stad
We staan om acht uur op en
gebruiken een nogal fruitachtig ontbijt in het hotel. We geven ons wasgoed af,
dat zal 's avonds klaar zijn. Vóór tien uur zetten we ons in beweging, dat is
onze streeftijd om echt actief te worden na het ontbijt. We gaan eerst naar de
overdekte Mercado, waar Clim naast een varkenskop poseert. We zijn van plan de
hele stad te bekijken. Aan een stalletje met kranten en fris wijst een
jongeman ons op het echec van de Nederlandse militairen in Srebrenica. Een
éénbenige handelaar met een kruk en een snelle babbel nodigt ons uit in zijn winkel.
Hij weet alles over Amsterdam en zijn coffeeshops te vertellen. Ook het Red
District is hem niet vreemd. Jos koopt een echte Panamahoed voor fl 12 bij hem.
We bezoeken het Monteja-huis, hetwelk nu een
bank is. Bij de Zocalo kopen we souvenirs (2 beeldjes) met de VISA-kaart.
We helpen Mark op weg naar een postkantoor. In het St. Lucia-park rusten we
uit en eten we een hot dog. In het Antropologisch Museum staat alleen alles in
het Spaans uitgelegd. Een mooi gebouw overigens. We krijgen een aanvaring met
een vent die zich met ons bemoeit omdat we achterom een kijkje willen nemen.
Strijd om de Copa Americana
Er dreigt regen, dus in
marstempo begeven we ons naar de Kathedraal die nu na de siësta open zou
moeten zijn. Lou loene, nog steeds dicht. Clim gaat bijna op de vuist met een
halsstarrige verkoper van hangmatten die verbeten aan hem het plukken is. We
gaan op zoek naar een regenjas voor Jos in warenhuizen als Galerias en Sears
(uit de USA), maar vergeefs.
In de buurt van ons hotel vinden we een echt
drankhol. Op de tv speelt Mexico tegen Uruguay om de Copa Americano (voetbal).
Het plebs is opgewonden en slokt tequila vanuit de fles naar beneden. We
drinken er drie Corona's, ook uit de fles, we passen ons gemakkelijk aan in
een kroeg. Een gitaarspeler zingt een ballade
voor ons.Eigenlijk is het niet om aan te horen. ‘s Avonds zoeken we naar een geschikt restaurant
rond de Zocalo, maar die zijn er allemaal heel duur, daar hebben we geen zin
in. We eten taco's aan een stalletje. In het 'El Buen Café' van de vorige
avond herkennen ze ons. We krijgen opnieuw hapjes, zelfs uitgebreide. Hebben
we de vorige avond soms erg veel fooi gegeven?
MERIDA
Merida is de hoofdstad van de staat Yucatan (niet te verwarren
met het gelijknamige schiereiland dat bestaat uit de staten
Campeche, Quintana Roo en voornoemde staat). Het is een
prachtige Spaans-koloniale stad met een mooi Zocaló, veel kerken
en kathedralen en gezellige Indianenmarkten. De plaats om onder
andere de souvenirs te kopen, omdat het in andere plaatsen óf
niet te krijgen is óf veel duurder is. Te denken valt
bijvoorbeeld aan een prachtige hangmat of een kleurrijke deken.
De volgende dag kunt u dan een bezoek brengen aan het
hangmattendorp Tixkokob of de flamingokolonie bij het magrovebos
van Celestun.
SCHIEREILAND YUCATAN
Lengte schiereiland
Yucatan 300 km / Steensoort kalksteen
Yucatan heeft weinig zichtbare rivieren en
meren. Onder de grond zijn er echter een heleboel. Het land zit
vol cenotes, wat `peilloze diepte' betekent. Deze verdwijngaten
zijn ontstaan door het eroderen van zachte, poreuze kalksteen.
De Maya's beschouwden ze als bronnen van leven en poorten tot
het hiernamaals, maar voor geologen zijn het toegangen tot een
wirwar van tunnels, gangen en onderaardse wateren. De Yucatan
telt ruim drieduizend cenotes, waarvan meer dan de helft nog
onderzocht moet worden. Een aantal is opengesteld voor
bezoekers, zoals Cenote Zaci met zijn turkooizen water en
oogloze zwarte vissen, en de vrijwel perfect ronde Cenote Ik Kil
met weelderige plantengroei en watervallen. Er zijn vier
hoofdsoorten cenotes: ondergronds, gedeeltelijk onderaards, open
bronnen en meren of vijvers zoals de Cenote bij Dzibilchaltun,
die aan de ene kant ondiep is en aan de andere kant 43 m diep.
In dit gebied bevinden zich ook
uitgestrekte grottenstelsels. Het grootste is dat van Loltun.
Deze naam is afgeleid van 'Lol, dat `bloem' betekent en 'Tun,
dat `steen' betekent. Deze grotten liggen in de streek Puuc,
zo'n 106 km vanaf Mérida. Hier gevonden artefacten duiden erop
dat er zevenduizend jaar geleden mensen woonden. Er hangen
stalactieten die een diepe klank produceren, net als een
kerkklok, wanneer ertegen getikt wordt.
Een kleine 200 m van de ingang van de
Balankanche-grot bevindt zich de Balam-troon, waarschijnlijk een
ondergronds ceremonieel altaar van de Maya's. Hier vlakbij staat
een 6 m hoge stalagmiet die doet denken aan de heilige
Ceiba-boom van de Maya's. De grot ligt zo'n 6 km vanaf Chicken
Itza. Veel grotten zijn te bezoeken onder leiding van een gids.
Erkende duikcentra organiseren populaire grotduiken in de
cenotes. Veel verdwijngaten hebben daglicht, met een zicht van
soms wel 46 m.
Ultramoderne badplaats Cancun is een lustoord voor zee- en zonaanbidders en kreeg al snel een
internationale reputatie.
Cancun verrees op de noord-oostelijke punt van het schiereiland Yucatan aan
de gelijknamige zeestraat die de Golf van Mexico met de Caribische Zee
verbindt. Als kunstmatige stad heeft Cancun niet veel karakter. De bouw
begon in het begin van de jaren zeventig op besluit van de Mexicaanse
regering om hier een splinternieuwe badplaats te ontwikkelen met het oog op
het Amerikaanse toerisme. Gekozen werd voor een uitzonderlijk fraaie
kuststrook, bestaande uit een 20 km lange en 400 m brede duinenrij,
gescheiden van het vasteland door een aantal lagunes, die vroeger waren
afgezet met mangrovebossen. De verblindend witte stranden van koraalzand
steken af tegen de azuurblauwe Caribische Zee. In het kristalheldere water
ontwaart men zeetuinen van koraal en scholen bontgekleurde tropische vissen.
De op het vasteland gelegen stad Cancun en zijn bevolking leven in hoofdzaak
van het toerisme en de bouw van steeds nieuwe hotels en flatgebouwen. Het
stadsplan heeft een typisch Amerikaans dambordpatroon met brede straten,
moderne gebouwen en ontelbare winkels en boetieks. Vanuit de stad bereikt
men de stranden van Isla Cancun via een uitstekende verbindingsweg, de
Kukulan - boulevard. Alles is hier op maat ontworpen om het de bezoeker naar
de zin te maken: uitstekende hotels, ontelbare zwembaden, sportcomplexen en
andere faciliteiten. Fraaie, om maar niet te spreken van historische,
bouwwerken moet men hier niet zoeken. De uit de grond gestampte
hotelcomplexen en enorme appartementsgebouwen zijn meer comfortabel dan
esthetisch. Liefhebbers van natuur, hengelsport of snorkelen geven de
voorkeur aan Isla Mujeres of Isla Cozumel, twee naburige en nog redelijk
ongerepte eilanden, waar het massatoerisme nog niet heeft toegeslagen.
CIJFERS Bevolking: 50.000 inwoners
WETENSWAARDIGHEDEN
Stad in de deelstaat Quintana Roo
Taal: Spaans / Munteenheid: Mexicaanse peso
Godsdienst: katholicisme
Uit het niet geboren
Het project Cancun werd met de computer ontworpen
als een nieuw lustoord voor vakantiegangers.
BRONNEN VAN INKOMSTEN Toerisme. Visserij. Water- en duiksport.
Tot aan de jaren zestig was het noordoosten van het schiereiland Yucatan het
domein van indiaanse vissers, waar zelfs Mexicanen nauwelijks van hadden
gehoord. Met het oog op broodnodige deviezen besloot de Mexicaanse regering
in 1969 op deze schitterende kuststrook een nieuw recreatieoord te vestigen.
Hiervoor was alle reden, want de Mexicaanse oostkust beschikte nauwelijks
over een redelijke badplaats, terwijl Acapulco aan de Grote Oceaan dreigde
te verstikken in de toevloed van Amerikaanse toeristen. Cancun aan de
Caribische kust kon een deel van deze stroom opvangen en daarmee kon de
economie van deze arme en dunbevolkte streek tot ontwikkeling worden
gebracht. Na uitgebreide studies en verkenningen koos de Mexicaanse regering
voor een klein gehucht van indiaanse vissers, met nauwelijks een honderdtal
inwoners. Duizenden data over het klimaat, geografische ligging, getijden en
aanvoermogelijkheden werden geprogrammeerd in computers, alvorens het
startsein voor de bouw werd gegeven. Voor het project, uitgevoerd door het
staatsbedrijf Fonatur, werd een half miljard dollar uitgetrokken. Alle
bouwmaterialen moesten worden aangevoerd. Het ambitieuze project heeft tot
dusver aan de verwachtingen beantwoord. Ondanks het kunstmatige karakter en
een op het oog ongeordende wildgroei, was Mexico een nieuw toeristenparadijs
rijker voor internationals vakantiegangers. De tropische droomstranden, de
kleurrijke zeefauna en de talloze attracties en sportfaciliteiten zijn voor
de meeste bezoekers belangrijker dan de nogal stijlloze nieuwbouw.
Provinciale charme Merida bezit geen belangwekkende monumenten, maar door het helle licht
is het toch een stad met charme.
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad van de deelstaat Yucatan
Taal: Spaans /
Munteenheid: Mexicaanse peso / Godsdienst: Christendom
Merida, gelegen in het uiterste noorden van het schiereiland Yucatan, is een
aangename, vreedzame stad. Doordat het lang afzijdig lag van de grote
verkeerswegen van het land, heeft het nog steeds de allure van een
provinciale metropool. De meestal in een stralend licht badende stad biedt
het oog een kleurenpalet van vele tinten wit, was de bijnaam "Ciudad blanca"
(witte stad) verklaart. Alles nodigt uit tot een wandeling door deze stad
met een lang koloniaal verleden. Verdwalen kan bijna niet. De smalle,
pittoreske straten die volgens een dambordstructuur zijn aangelegd, zijn net
als in Amerikaanse steden genummerd, waardoor men zich gemakkelijk kan
oriënteren. De Plaza Mayor (voorheen Plaza de Armas), beschaduwd door
Indische laurieren en omrand door arcades, is een ontmoetingsplaats met
terrasjes die tot laat in de avond bezet zijn. Rondom dit plein staan de
belangrijkste monumenten van Merida. Aan de oostzijde de imposante 16e-
eeuwse kathedraal, het grootste religieuze bouwwerk van het schiereiland,
met daarnaast het voormalige aartsbisschoppelijk paleis, waarin nu diverse
overheidsinstellingen zijn gevestigd. Aan de overzijde het stadhuis met zijn
16e eeuwse toren. In het noorden het regeringspaleis. Het opmerkelijkste
gebouw aan het plein is evenwel het Montejo - paleis, gebouwd in 1549 door
de stichter van de stad en nog steeds eigendom van diens nakomelingen. De
markt iets verderop is echt iets bijzonders. Wie meer van de eetgewoonten en
levenswijze van de Maya - indianen wil weten, hoeft alleen maar te gaan
kijken wat daar verkocht wordt. Langs de route naar het schitterende
Antropologisch Museum van de stad staan nog twee monumenten die de moeite
waard zijn: de Jesuskerk (17e eeuw) en de Santa Luciakerk (16e eeuw).
KLIMAAT
Tropisch.
Gemiddelde temperaturen: 22,5° C in de koudste maand, 31 ° C in de warmste
maand. Neerslag: 930 mm per jaar.
CIJFERS
Bevolking: 557.000 inwoners
Bevolking van de deelstaat: 1,36 miljoen
Oppervlakte van de deelstaat: 39.340 km2
Bevolkingsdichtheid: 34 inw./km2
Ondanks het koloniale Stempel is Merida nog altijd de hoofdstad
van een streek
beheerst
door de Maya - beschaving.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Sisalteelt. Universiteit. Aartsbisdom. Centrum van handel en industrie
(tabaksfabriek, cementfabrieken). Toerisme.
Al ruim voor de komst van de Spanjaarden (16e eeuw) waren in Mexico hoge
beschavingen tot bloei gekomen, waaronder die van de Maya's in Yucatan. Op
de plek van een van de schitterende steden van dit volk besloot Francisco de
Montejo el Mozo (junior) in 1542 Merida te stichten. Nadat ze erin waren
geslaagd een akkoord te sluiten met het machtigste stamhoofd van de streek
(die zich uiteindelijk zelfs bekeerde), konden de conquistadores met de bouw
van hun hoofdstad beginners. De Mayastad maakten ze met de grond gelijk en
de materialen gebruikten ze om de eerste bouwwerken op te trekkers. Het
begin van de geschiedenis van Merida is sterk bepaald door de
persoonlijkheid van bisschop Diego de Landa, een fanatieke evangelist en
vernietiger van waardevolle Maya - geschriften. Wel heeft hij een Relaas van
aangelegenheden van Yucatan nagelaten, waarin hij de zeden van de inlanders
beschreef. Nadat het onder het gezagsgebied van de Audiencia van Nieuw -
Spanje was geplaatst, ontwikkelde Merida zich langzaam maar zeker. In 1648
werd de stad net als de rest van Yucatan geteisterd door een vreselijke
epidemie van gele koorts, die aan een groot deel van de bevolking het leven
kostte. De stad had door zijn geïsoleerde ligging weinig te lijden van de
gevechten tijdens de strijd om de onafhankelijkheid, maar kreeg het wel
zwaar te verduren in de tweede helft van de 19e eeuw, toen de Maya's in
opstand kwamen om hun rechten op het land van hun voorouders op te eisen.
Pas in 1901 kwam aan deze hard onderdrukte oproer een einde met hulp van
aangerukte regeringstroepen. De hoofdstad van Yucatan, die tegenwoordig wel
over goede verbindingen met de rest van het land beschikt, heeft nog steeds
weinig industrie. Het toerisme is zijn sterkste troef.
