LONDEN

Dag 7 / Vrijdag 20 juli 1984

De dag van ons vertrek uit Liverpool was aangebroken. Om half tien gingen we op weg. Via Warrington bereikten we de M6, de autoweg naar het zuiden. Achter Birmingham pauzeerden we om 13.00 uur in een restaurant. We aten friet met hamburgers. Hub. voelde zich erg vermoeid. We tankten voor er voor een bedrag van £ 10.

Om 15.00 uur kwamen we in Londen aan. Het was er ontstellend druk, maar Hub. liet zich niet intimideren en reed zonder aarzelen rechtstreeks naar het Victoria - station. In de buurt daarvan vonden we na enig zoeken een hotelletje (Hotel Stanley in Belgrave Road); er waren niet veel "vacancies': We hadden radio, televisie en een eigen badkamer. We rustten tot zeven uur uit. Hub. Sliep, Jos las en nam een uitgebreid bad.

Die avond gingen we al direct uit. Bij Victoria wisselde Jos tegen zwaar verlies een ‘traveller cheque" in; de "Hong Kong" Bank was de enige die nog open was. Ook konden we enkele Nederlandse kranten op de kop tikken, nieuws van onze jongens in de "Tour de France" was ons welkom. We reisden met de "underground” naar Charing Cross en liepen van daaruit naar het uitgaanscentrum Soho (nu voornamelijk sekstenten en peepshows) en de theaterwijk rondom Shaftesbury Avenue. We wilden de musical "Evita" gaan bekijken, maar de entree van minimaal £ 10.- (fl 43,-) en dat vonden we toch wel wat aan de hoge kant.

We aten heel goedkoop bij een Italiaan: ox tail-soup, spaghetti, pasta, pizza, bier en koffie voor ongeveer een tientje per man. Vanaf tien uur slenterden we door de wijk. In de "Hippodrome", de bekendste en grootste disco van Londen, werden we niet toegelaten. De andere disco's vroegen een exorbitant hoog entreegeld. Het was erg druk in de straten. Hier en daar stonden wat muzikanten te musiceren. Om 12.00 uur wipten we een pizzeria binnen om wat te drinken (de pubs waren inmiddels allen gesloten), voor de schijn bestelden we een panpizza. Helaas werd daar ook geen bier meer getapt.
Om 01.00 uur liepen we terug naar ons hotel. We wilden eigenlijk de "Night Owl"-bussen gebruiken, maar steeds misten we de juiste lijn. Via Trafalger Square, White Hall, Parliament Square en Westminster bereikten we eindelijk onze wijk Belgravia. Jos had blaren onder zijn voeten.

Dag 8 / Zaterdag 21 juli 1984

Omdat Hub. geen zin had in eten ontbeet Jos alleen. Per tube begaven we ons daarna naar het Imperial War Museum in de buurt van het station "Elephant and Castle”. Daar bleven we tot 12.00 uur. Bij een tentje dronken we cola en aten we een “hot dog”. Daarna toerden we met bussen wat rond door de Zuidlondense wijk Brixton, waar enkele jaren geleden hevige rassenonlusten woedden. Het straatbeeld wordt er beheerst door West – Indiërs (zwarten dus) en Hindustani (bruine Zuid-Aziaten uit onder meer Pakistan en India). Om 13.00 uur zaten we op een terras bij Covent Garden. Het was er wel gezellig, er hing een vredige sfeer zonder het koortsachtige verkeer van de City.

We doolden een tijdje rond in het nabij gelegen London Transport Museum (alle historische transportmiddelen levensgroot aanwezig), bekeken het straattheater en keerden tegen half vijf terug naar ons hotel bij het Victoria Station.

Die avond hielden we het rustig. We bleven in de buurt, slenterden door Belgravia met zijn imposante herenhuizen en deden “en passant" het Buckingham Palace aan. We dineerden bij Slater's, waar we met een coupon van de "underground-explorer" korting kregen. Tussen 21.00 en 23.00 uur vereerden we een drietal pubs met een bezoek. Om half twaalf legden we ons te ruste; althans Hub., Jos bleef op om naar de film "Jeremiah Johnson" met Robert Redford op de televisie te kijken. Hij ging om 2 uur slapen.

LONDON

"Sir, when a man is tired of London, he is tired of life"
Dr. Samuel Johnson (1709-1784)

Hoofdstad van het Verenigd Koninkrijk, ofwel Groot - Brittannië. De stad ligt 75 km van de Noordzee af landinwaarts; Groot-London beslaat een oppervlakte van 1850 km2 en telt zo'n 9 miljoen inwoners.
De snelweg rondom de stad wordt de "Orbital" genoemd en is meer dan 200 km lang. Het historische London, de City, is slechts klein en telt enkele duizenden inwoners; overdag werken er desalniettemin een half miljoen mensen, voornamelijk in kantoren en winkels. Het is de City die in 1666 door de Great Fire bijna volledig in as werd gelegd.

London werd gesticht door de Romeinse legioenen die in 54, 55 na Chr. Brittania bezetten; het werd Londinium gedoopt. Reeds in de Middeleeuwen was het de belangrijkste stad van Engeland. In die tijd ontstond ook Westminster, een nederzetting ten westen van London, waar nu onder meer de regeringsgebouwen gevestigd zijn

We bezochten er de volgende bezienswaardigheden:

Imperial War Museum, gevestigd in een voormalig hospitaal. Uitgebreide collectie voorwerpen en nagebootste situaties (loopgraven) m.b.t. de oorlogen en het Britse leger. Modellen van oorlogsmaterieel (vliegtuigen), uniformen, ordes en medailles, stafkaarten, bombardementsvluchtschema's en luchtfoto's van verwoeste Duitse steden, kanonnen en ander wapentuig. In de voortuin: 2 gigantische kanonnen, afkomstig van een fregat.

London Transport Museum, gelegen nabij Covent Garden. Bevat alle historische voertuigen, installaties, affiches e.d. die betrekking hebben op de geschiedenis van het Londonse openbare vervoer. Niet alleen op schaal, maar ook levensecht (in natuurlijke grootte): trams, (trolley-)bussen, locomotieven, treinstellen, paardenwagens.

Buckingham Palace

De officiële Londense residentie van de koninklijke familie

Buckingham House was oorspronkelijk gebouwd voor de hertog van Buckingham, in 1703. In 1762 kocht George II het als woning voor hemzelf en zijn gemalin, koningin Charlotte: een minder formeel verblijf dan de officiële residentie in het paleis van St. James. Zijn fraaie boekenverzameling en vele kunstwerken werden hier ondergebracht.

In 1825 werd het huis omgebouwd tot een paleis. John Nash, de favoriete architect van George IV, begon met de herbouw en ontwierp grote staatsievertrekken en een monumentale trap – tegen enorme kosten. Het werk werd voltooid door Edward Blore, die in 1847 de oostelijke façade tegenover de Mall aanbracht: dit is de kant die de meeste mensen te zien krijgen en vormt de achtergrond van het wisselen van de wacht.

Toen koningin Victoria in 1837 de troon besteeg, maakte zij als eerste Buckingham Palace tot de voornaamste Londense residentie, voor regeringszaken, maar ook voor haar privéappartementen. Hier woonde zij samen met prins Albert; bijna al haar kinderen werden hier geboren. De staatsievertrekken zijn sindsdien voortdurend in gebruik geweest voor koninklijke ontvangsten en recepties. ook zijn hier topstukken van de koninklijke kunstcollecties te zien: schilderijen en beeldhouwwerken, meubilair en porselein, verzameld door haar voorgangers, in het bijzonder Karel I en George IV. Als de koningin in de stad is, wappert de koninklijke vlag; zodra ze vertrekt, wordt de vlag gestreken.

"Pracht en praal is iets voor buitenlanders, Engeland moge zich beroemen op zijn eenvoud."
Politicus Joseph Hume over de kosten van het paleis

Buckingham Palace, de Londonse residentie van de Engelse Konink1ijke Familie, met een 16 ha grote tuin. Door John Nash in 1825 voor George V herbouwd. Op het voorplein vindt dagelijks de "Changing of the Guard" plaats, een gebeurtenis die duizenden toeristen trekt.

Queen Victoria Memorial, een voor de betreffende Koningin-Moeder in 1911 opgericht monument, ontworpen door Sir Aston Webb en Sir Thomas Broek.

Eros Statue, beroemd fontein van Sir Alfred Gilbert, ligt midden op Picadilly Circus. Heet eigenlijk Shaftesbury Memorial, naar een Engelse filantroop uit de vorige eeuw. Opgericht in 1892.

Beeld van Eros (Londen)

Onbedoeld symbool van de genoegens van het Londense uitgaansleven

De installatie van dit bekende en geliefde beeldje met bijbehorende fontein werd aanvankelijk niet alom met gejuich begroet. Critici vonden het beeldje lelijk en het bekken van de fontein te klein, waardoor voorbijgangers soms nat werden. De fontein is ontworpen door de begaafde beeldhouwer Alfred Gilbert. Voor het beeldje gebruikte hij aluminium, in die tijd nog een vrij nieuw materiaal.

De gevleugelde figuur was eigenlijk niet bedoeld als verbeelding van de Griekse god van de liefde (dat zou ook niet gepast zijn, want er liepen tal van prostituees rond op Piccadilly Circus) maar de verzinnebeelding van de christelijke naastenliefde, een eerbetoon aan de grote filantroop Lord Shaftesbury. Oorspronkelijk richtte hij zijn pijl (of shaft) in de richting van Shaftesbury Avenue, om het verband met Lord Shaftesbury duidelijk te makers. Dit verband werd minder duidelijk toen het beeld in de jaren ‘80 een andere plek kreeg. De fontein is gedecoreerd met vissen en andere zeewezens.

Omdat het beeld niet echt op een engel leek, kreeg het in de volksmond al snel de benaming 'Eros'. Het was de bedoeling dat intekenaars aan de kosten konden bijdragen, maar uiteindelijk draaide Gilbert zelf voor het merendeel van de kosten op. Hoewel hij heel beroemd was en veel opdrachten kreeg, werd hij in 1901 failliet verklaard en moest hij naar het buitenland uitwijken. In 1923 ontwierp hij echter nog het indrukwekkende monument voor koningin Alexandra bij Marlborough Gate, naast het paleis van St. James.

Piccadilly Circus werd in 1819 aangelegd door John Nash, als rond plein tussen Regent Street en de winkels van Piccadilly. Sindsdien ziet het er heel anders uit dan in de 19e eeuw: vanaf 1910 begonnen firma's als Bovril en Schweppes hier hun grote advertentieplaten op te hangen. Het plein geldt nu als het centrum van het Londense uitgaansleven en is een van de beroemdste ontmoetingsplaatsen ter wereld.

"[..] het contrasteert sterk met de doorgaans zo lelijke beeldhouwwerken in onze straten."
Magazine of Art, bij de onthulling in 1893

London Heathrow Airport, de grootste en modernste Londonse luchthaven en vliegveld (andere: Gatwick, Croydon en Luton) dat ten westen van London ligt. Uitzicht op het vliegverkeer vanaf de zgn. Roof Gardens.

Nelson Column, een 56 m hoge gedenknaald (zuil van Devon-graniet) midden op Trafalger Square. In 1840-1843 opgericht ter ere van de zeeheld admiraal Nelson door E.H. Bailey. Het standbeeld is 5 meter hoog. Op de grond houden vier bronzen leeuwen de wacht.

Zuil van Nelson

Nelson torent hoog uit boven Londen, tegenover het regeringsgebouw Whitehall

'Als ooit iemand roem had verdiend door zijn daden, dan was het wel de held van Trafalgar."
Illustrated London News, 1843

De zuil van Nelson is een monument voor de overwinning op de Fransen, ter ere van de grootste Engelse zeeheld. Lord Nelson viel in 1808 in de Slag van Trafalgar, waarbij de Engelse zeemacht 33 Franse en Spaanse schepen uitschakelde zonder zelf een schip te verliezen. Lord Nelsons 5 meter hoge standbeeld, geplaatst op een gecanneleerde zuil van 52 meter hoog, ziet uit over Trafalgar Square. Enkele dagen voor het standbeeld werd geplaatst, gebruikte een groep van veertien mensen boven op de zuil een levensgevaarlijke biefstukmaaltijd. Aan de voet van de zuil rusten vier leeuwen, in 1867 gegoten door Carlo Marochetti naar een ontwerp van Sir Edward Landseer. Taferelen op bronzen reliëfplaten, vervaardigd van buitgemaakte Franse kanonnen, herinneren aan Nelsons overwinningen.

Hoewel het Trafalgar Scare niet bepaald het fraaiste plein van Engeland is, komen Londenaren en toeristen er graag, alleen al om de talloze duiven te voeren (die het stadsbestuur een doorn in het oog zijn) of te demonstreren. De geschiedenis van het plein voert terug tot 1812: architect John Nash stelde toen voor de chaos van huizen op deze plaats - waar vroeger de koninklijke stallen en weilanden hadden gestaan - te verwijderen en een plein aan te leggen bij Charing Cross, het exacte centrum van Londen. Dit plan zou pas na 1840 worden voltooid door Sir Charles Barry, die ook het Parlementshuis had gebouwd. De fonteinen en de diverse andere beelden werden later toegevoegd, maar het ruiterstandbeeld van Karel I, dat neerziet op de plaats waar hij werd terechtgesteld, staat hier al langer en dateert uit 1663.

De National Gallery, aan de noordzijde van het plein, werd in 1838 ontworpen door William Wilkins, enkele jaren voordat het monument van Nelson voltooid was. De kerk van St.-Martin-in-the-Fields, in 1726 ontworpen door James Gibbs, beslaat de noordoostelijke hoek van het plein en is beroemd vanwege zijn schitterende klassieke portico.

Speaker's Corner, een ruimte gelegen in een hoek van Hyde Park, waar vooral 's zondags tal van sprekers en redenaars van alle soorten en gezindten hun meningen aan de vele toehoorders verkondigen. Men noemt dit wel eens een voorbeeld van Britse democratie. De sprekers mogen niet onderbroken worden, tenzij ze zelf met het publiek in discussie willen treden. Laconieke bobbies op de achtergrond zien hierop toe.

Petticoat Lane, London's drukste zondagmorgenmarkt. Nu iets op zijn retour. Grote sortering goederen, echter geen vlooienmarkt meer.

Covent Garden, de voormalige bloemen-, fruit- en groentewijk van London. Nu aangepast aan het toerisme. Gezellige arcades met veel smeedijzer in Jugendstil en pastelkleurtjes. Groot assortiment aan kleine winkeltjes en boetiekjes, veel terraswerk en straattheater, optreden van muziekgroepen. Vooral op zaterdag zijn er veel attracties.

Blackfriar's City of London Tavern, een taveerne, zogenaamd in de sfeer van de historische Inns, Pubs en Taverns van oud-London. Attracties: One Man Band, Jazz Band, Sea Food Stall, Cellar Disco, Hot Pub Food, Cocktail Bar, Shoe Shine, Sleight of Hand, Salad Bath, etc.

HYDE PARK

Dag 9 / Zondag 22 juli 1984

Na het ontbijt kropen we opnieuw een uurtje in bed. Pas om half elf (het was zondag, dus uitslapen geblazen!) togen we naar de bekende ochtendmarkt Petticoat Lane, waar onze wegen zich voor een uurtje scheidden vanwege de drukte. Jos at verschillende schelpdieren aan een stalletje.

Om half een waren we bij de Speaker’s Corner van Hyde Park aangekomen. Het was er behoorlijk druk. Er waren dan ook een tiental sprekers, waaronder enkele héle goeie! Om 3 uur hadden we er genoeg van en liepen we van Marble Arch dwars door Hyde Park naar het Waterfront Café; daar wachtte een zoetigheid op ons. In een kiosk bij Hyde Park Corner speelde een militaire kapel. We bleven er een kwartiertje naar luisteren.

Vervolgens doken we weer de metro in en ging het richting Heathrow, het nieuwste vliegveld / luchthaven in het westen van London Area. Het was daar een komen en gaan van verschillende typen vliegtuigen, die we vanaf de zogenaamde Roof Gardens konden aanschouwen. De reis terug naar het centrum duurde een half uur.

Om 19.00 uur konden we eindelijk een bad nemen; we waren daar beiden aan toe, want het was een warme en eens te meer vermoeiende dag geweest. Helaas vonden we toen enorme kakkerlakken in de badkamer. Tegen half negen bezochten we London Tavern Pub in het wijkje Blackfriars. Dat was een bittere teleurstelling. We aten er gaarkeukenkost, zaten er wat te niksen en waren dus vroeg weer terug, om 12.00 uur.

TOWER BRIDGE

Tower Bridge

Beroemd trekpleister en fraai staaltje van victoriaanse bouwkunst

Het ophalen van beide ophaalbruggen (of bascules) van de Tower Bridge, zodat de schepen op de Theems er onderdoor kunnen varen, en ze vervolgens weer laten zakken, biedt altijd een spectaculaire aanblik. Elk van beide ophaalbruggen weegt circa duizend ton en het ophalen of neerlaten duurt anderhalve minuut. Oorspronkelijk werd de brug met stoommachines bediend; sinds 1974 met elektrische motoren.

De ophaalbruggen, waarover vervoersmiddelen de rivier oversteken, stonden vroeger twee uur per dag open bij hoogtij. Sinds de Londense haven aan betekenis heeft ingeboet, is de brug vrijwel permanent begaanbaar en wordt hij alleen nog of en toe geopend. De brugdelen zijn opgehangen aan twee hoge, met staal verstevigde torens, die bovenaan met elkaar verbonden zijn door een voetbrug. Voetgangers werden met liften naar boven en naar beneden gebracht. De voetbrug werd echter een ontmoetingsplaats van dieven en prostituees en werd na 1909 gesloten. In 1982 werd de voetbrug heropend als toeristische attractie: het uitzicht is fantastisch.

De brug overspande de upper pool van de Theems, tussen de Tower en de Londense werven. Hij werd voltooid in 1894 en geopend door de prins van Wales (de latere koning Edward VII). Verantwoordelijk voor dit fraaie staaltje van victoriaanse bouwkunst waren de ingenieur John Wolfe Barry en de architect Horace Jones. Uitgangspunt moest zijn dat de brug zou passen bij de Londense Tower, vandaar de neogotische stijl: het resultaat is indrukwekkend, maar valt bij puristen niet in de smaak. Het tijdschrift The Builder noemde het "het lelijkste en krankzinnigste stuk neparchitectuur dat we ooit hebben gezien". De meeste mensen vinden het echter prachtig; toeristen verwarren de brug soms zelfs met de minder in het oog springende Tower zelf.

IMPERIAL WAR MUSEUM