LIVERPOOL

Stad van 600.000 inwoners aan de rivier de Mersey, die uitmondt in de Ierse Zee. Liverpool was vooral op het einde van de vorige eeuw een haven van grote importantie, vooral wat betreft slavenhandel (17de eeuw) en het vervoer en de handel in koloniale waren. Het kwam midden '60 opnieuw in de belangstelling, nu als bakermat van de beat - muziek, gepersonifieerd in de popgroep "The Beatles".

In 1207 kreeg het plaatsje stadsrechten. Haar naam is afkomstig van de Liver - vogel (een watervogel) en "the Pool”, een kreek in het estuarium van de Mersey. De vogel staat nog in het stadswapen. De stad kende een trage ontwikkeling, ook al had ze een gerenommeerde vesting. Toen men in de 17de eeuw handel ging drijven met West-Indië en Virginia, nam de scheepvaart een hoge vlucht. In 1715 werd het eerste dock geopend. Na 1750 kwam de handel in zwarte slaven uit Afrika tot bloei.

In de laatste Wereldoorlog is de haven er zwaar gebombardeerd door de Duitsers. Meer dan de helft van de huizen werd er min of meer ernstig beschadigd door de talloze brandbommen. Vanaf 1942 was het de belangrijkste aanvoerhaven van Amerikaanse troepen die de Invasie in Normandië voorbereidden.

De laatste decennia heeft Liverpool te kampen met een dramatische terugloop van het inwoneraantal. Een illustratief lijstje: 1921: 803.000 / 1931:856.000 / 1941: 685.000 / 1951: 790.000 / 1961: 745.000 en in 1971 tenslotte slechts 607.000 inwoners!

Behalve havenstad staat Liverpool ook bekend als industriecentrum. Er is dan ook veel sociale problematiek, zeker tegenwoordig met de economische regressie.

AANKOMST LIVERPOOL

Vanuit Jodrell Bank was het nog 70 km naar Liverpool. Midden in het avondspitsuur kwamen we daar aan, maar Hub. liet zich niet van de wijs brengen en reed regelrecht naar het Station, waar de "tourist office" lag. Daar regelde men een hotel voor ons. Het motregende inmiddels, echt Engels weer dus; in de stationsrestauratie dronken we bier temidden van onguur volk (zwervers, vino's, junks).

Ons hotel Hanover in de gelijknamige straat had geen eigen parkeerplaats, maar de nachtportier beloofde een oogje in het zeil te houden op onze auto die voor de ingang stond geparkeerd. Om half acht gingen we de stad in, aten bij een Pakistaanse (uiteraard Moslim) Tandoori Chicken, bachi (uienkoek), kebab en köfte (gehakt). Op straat werden we vaker benaderd door bedelaars. In de kroegen, we bezochten er zo'n drie, bevonden zich veel zingende en lallende Ieren. Eigenlijk is Liverpool een half Ierse stad. We gingen vroeg naar bed: 11 uur. Hub. sliep direct in, terwijl Jos zoals gewoonlijk eerst nog een tijdje las.

Dag 5 / Woensdag 18 juli 1984

's Morgens ging Hub. geld wisselen, terwijl Jos ontbeet en een praatje maakte met de vrouw van de eigenaar (die in Nederland had gewerkt.) Vanaf 10.00 uur dwaalden we rond in Beatle City, het speciale museum dat geheel en al gewijd is aan het fameuze viertal.

Om 12.00 uur liepen we naar het havenhoofd aan de Mersey, maar eerst parkeerden we onze auto in een parkeergarage. Op "Pier Head" bewonderden we de drie monumentale gebouwen: Royal Liver Building, Cunard Building en Liverpool Dock Building. Op het plein luisterden we een tijdje naar een plaatselijke brass band.

Om 14.00 uur bezochten we het nabijgelegen Maritieme Museum met zijn dokken en andere bezienswaardigheden. Het geheel viel wat tegen, de helft van het museum was niet toegankelijk vanwege renovatie - werkzaamheden. Te voet doorkruisten we de stad naar de Walker Art Gallery, waar een tijdelijke exhibitie was van The Art of the Beatles. We bekeken ook de rest van het Museum. Buiten gekomen aten we gebakken vis bij een Griekse "fish and chips"- shop.

Vervolgens bezochten we de mooie en klassieke art-nouveau pub The Crown Hotel, die naast het station lag. De avond te voren hadden we reeds haar "sister pub" The Vines bezocht. Rond 18.00 uur trokken we ons terug in ons hotel om uit te rusten.

Albert Dock (Liverpool)

Een triomf van industriële architectuur met omsloten pakhuizen

Liverpool kwam in de 18e eeuw tot bloei dankzij haar gunstige ligging aan de noordelijke oever van de Mersey, enkele kilometers landinwaarts vanaf de Noordzee, en ook dankzij de slavenhandel. Weliswaar werden hier noch elders in Engeland slaven verhandeld, maar vanuit Liverpool werden ijzeren en katoenen goederen verscheept naar West-Afrika, alwaar Afrikanen werden gekocht van de plaatselijke stamhoofden en per schip vervoerd naar Amerika. Van daaruit keerden de schepen terug met ladingen tabak, rum en ruwe katoen. De wereldhandel breidde zich steeds verder uit. Tegen het einde van de 19e eeuw strekten de havengebouwen zich uit over een afstand van 11 km.

Albert Dock, genoemd naar Victoria's gemaal, bestond uit pakhuizen van vijf verdiepingen met zuilen, opgetrokken uit rode baksteen en bestemd voor de opslag van zijde, thee en tabak uit het Verre Oosten. De ontwerper was Jesse Hartley, die 36 jaar lang de voornaamste ingenieur van de haven was en tevens een systeem van kanalen introduceerde, zodat de schepen bij elk getij van het ene naar het andere dok konden varen. De slavenhandel was in die tijd voorbij, maar tussen 1830 en 1930 zouden negen miljoen mensen vanuit Liverpool emigreren naar Amerika. Later zou de stad de thuishaven worden van de lijnschepen van Cunard en White Star.

In de loop van de 20e eeuw boette de haven aan betekenis in. In 1972 werd het Albert Dock gesloten. Na 1990 werden de gebouwen hersteld en heringericht als kantoren, chique restaurants, winkels en Tate Liverpool, ontworpen voor wat in gidsen voorzichtig wordt aangeduid als 'gedurfde' kunst.

De stad en de haven van Liverpool getuigen van de geschiedenis van de zeehandel in de 18e en 19e eeuw, waardoor het Britse Rijk tot grote bloei kwam, en geven een beeld van de vroegste ontwikkeling van de wereldhandel en de globalisatie.

“Ik had gehoord dat Liverpool een prachtige stad was, maar de werkelijkheid overtreft alles."
Prins Albert bij de opening van Albert Dock, 1846

Na achten dineerden we bij de Chinees om de hoek (Foe Yang Hai en "mixed grill) en zochten we het beroemde Philharmonic Hotel op. Het was er razend druk en er speelde een bandje. Het interieur was er magnifiek. Om 10.15 uur gingen we te voet op zoek naar het "red light district", uiteraard uit pure nieuwsgierigheid. We konden dit echter niet vinden en langs de Anglicaanse Kathedraal keerden we terug naar de binnenstad.

We versierden ons toegang tot een besloten discotheek (je moest eigenlijk "member" zijn, maar wij als “foreigners" mochten toch naar binnen) in een grote kelderruimte. Daarna kwamen we terecht in een "gay club" en een andere immense disco (waar het overigens niet druk was). De homojongetjes verwezen ons naar de "She - club", waar we om kwart voor een arriveerden. Ook dit was een gigantisch uitgaanscomplex, met veel zalen, bars, restaurants en aparte ruimten. Er was life music. De sfeer was prima. Tegen sluitingstijd leerden we twee jonge vrouwen uit Liverpool kennen, Mary en Maureen. We trokken met hun per taxi naar een Chinees restaurant, waar opnieuw werd gegeten (haaienvinnensoep en ribjes). De roosdharige Maureen was een typische Ierse; ze raakte ladderzat. Hub. zat echt met haar in zijn maag. Mary , waar Jos zich voornamelijk mee bezig hield, was best aardig. We besloten hen niet naar het hotel mee te nemen (vanwege die beschonken Maureen) en maakten voor de volgende avond een afspraak. Jos betaalde de taxi naar huis voor de meiden. Om half vijf lagen we in bed, met een behoorlijk aantal halve liters "lager" achter de kiezen.

Dag 6 / Donderdag 19 juli 1984

Om half tien stonden we met een fikse kater op; vooral Jos was er slecht aan toe. We waren te laat voor het ontbijt, maar kregen toch thee e.d. geserveerd. Jos kotste later op straat die thee weer uit.

Het was mooi weer die dag; dat kwam goed uit, want we zouden het Garden Festival bezoeken. We kochten tickets met korting bij de "underground". Met de metro bereikten we om kwart voor elf het tentoonstellingsterrein dat aan de oever van de Mersey lag. We wandelden aan één stuk door en bezochten praktisch alle attracties, zoals de Laser Dome, het Gezondheidscentrum, de tientallen landenpaviljoens, de vijvers, de heuvels, de siertuinen, de modelwoningen, de toneelvoorstellingen, etc. Slechts één keer rustten we uit en dronken we een lauwe pint.

Om 17.00 uur waren we weer in het hotel. Jos kroop direct in zijn nest; Hub. ging kranten kopen en een bad nemen. Om 19.00 uur gingen we met de auto bij een Spanjaard eten. Na het diner gingen we opnieuw, ditmaal rijdend, op zoek naar het befaamde zeemansuitgaanscentrum: ook nu vergeefs.

Om kwart voor negen waren we op de afgesproken plaats (een zogenaamde Club Cygnet in Oost-Liverpool) om Mary en Maureen te ontmoeten. We wachtten enige tijd vergeefs. We stapten toen maar op om naar de legendarische "Cavern Club" in Matthew Street te gaan. Er speelde een jazzbandje. De Club werd door een brand totaal verwoest, maar is inmiddels uitgebreid en hersteld. Het was er erg slapjes. Minder slapjes was het in de "She-Club", waarheen we ons na 11.00 uur (op dat tijdstip ging die pas open) spoedden. Om 12.00 uur kwam Maureen met een stel meisjes uit de sloppen binnenstappen. Zij en Mary waren te laat geweest op de afspraak, beweerde ze. Mary was nu bij haar kinderen. De brutale Maureen misdroeg zich in onze ogen opnieuw en wij lieten haar links liggen. Zij had er flink de pest over in dat we haar negeerden.

LIVERPOOL

Albert Dock (Liverpool)

TIPS VAN DIRK KUYT VOOR LIVERPOOL