Lisbon 1988

Naar NS-station - Aankomst Schiphol - Take off A'dam

Landing Oporto / Take off Oporto - Landing Lissabon / douane
Busreis centrum - Aankomst pension
Feria (kermis op Campo Pequeno)
Metro: Bezichtiging van Pombal / plein - Avenida de Liberdade
Coliseo - pleinen Restauradores en Rossio - Kabelbaan Bairro Alto
Restaurant avondeten

Broer Corné brengt me. Ik reisde met KLM, zoals bijna steeds in de jaren tachtig. Bij Schiphol ticket afhalen bij de balie van Holland Handling. Inchecken en koffiedrinken. Gesprek met Amerikaan die Holland erg duur vond ("One dollar for a cup of coffee!") Vertrek 15 minuten later vanwege drukte boven Frankrijk. Met A 310 (Airbus); naam "Jan Steen". Naast mij zat ene Hanneke, een yogalerares uit Amsterdam, van mijn leeftijd. Had enkele jaren in Lissabon gewoond. Portugese vriend, werkte bij Wereldbank. De hele reis gezellig met haar gekeuveld.

In Oporto - Portugal 1 uur vroeger, dus: 15.00 uur. Tussenlanding: Nieuwe passagiers erin. Hanneke knapt zich op. Nog een half uurtje naar Lissabon. Open weer. Niet druk op vliegveld. Formaliteiten snel. Nieuwe luchthaven. Samen met Hanneke door douane. Lang wachten op tas. Op band tientallen Engelse koffers die eigenlijk in Faro uitgeladen hadden moeten worden. Foutje!

Afscheid Hanneke. Tourist information, pension gereserveerd. Vliegtuig vliegt rakelings over stad!! Met de "Linha Verde", de "groene lijn" naar pension. Uitgestapt vlak bij pension. Dubbeldekker. Inschrijven bij oudere vrouw, ze sprak Engels. Eigen sleutel van de voordeur. Onaanzienlijk pand zonder uithangbord, 20 m van metro-ingang+ zie foto hieronder. Uitpakken, kort douchen, sigaretje en op weg....

Uitgestrekt kermisterrein met honderden attracties aan de Campo Grande. Eerste pint en broodje met "chorizo".
Tienrittenkaart metro kopen. Bij Rotunda eruit. Centraal plein met reusachtig standbeeld van markies de Pombal. Avenida: Brede boulevard met palmbomen, inclusief hoeren. Te voet er tegen op. Boven was geen uitzicht helaas: Sportpaleis Colisao, in straatje met veel eettentjes: per slot van rekening wil het volk niet alleen spelen, maar ook brood .... Plein met monument erop. Einde boulevard.

Rossio: een ouder centraal plein. Met de funicular naar Bairro Alto, vol Spaanse toeristen was deze hoger gelegen wijk. Foto vanaf de Mirador de Alcantara. Koffie met 2 bolo's (kroketten met garnalenvulling). Stevige bui vervolgens; schuilen onder een markies, samen met een mooie meid. Met omweg terug naar plein de Pombal.

In restaurant 5 biertjes. Ober spreekt Engels. Bedelaars binnen, worden weggejaagd. Gesprek met Paul, een bejaarde Canadees van Franse afkomst. Reist met vrouw de wereld rond, had vroeger metaalwarenbedrijf. Loopt met zijn ziel onder de arm.

Foto's van mijn pension en van de stierenvechterarena, de Campo Pequeno. Niet druk; het is zondag. Het weer is wisselend bewolkt. Naar het centrum. Op 1e verdieping van chique restaurant bij Restauradores koffie gedronken.

Vanaf het 19de-eeuwse station Rossio (perrons op de vierde verdieping!, lange rijen voor de loketten.) over de trappen naar de Bairro Alto. Van het uitzicht genieten. Rondslenteren door oude stadswijk, verrassende doorkijkjes.
In café "Brasil" cariaco gedronken (verdunde Braziliaanse koffie, smaakt belabberd). Naar beneden gelopen, richting Taag - oever.

Afvaart veerboten naar overkant van de Taag. Foto Praça Duque de Terceira. Oversteek duurde 20 minuten. Haven en busstation bij aanlegplaats. Bus naar reuzenstandbeeld Cristo Rei. Daar waren slechts enkele toeristen. Veel wind. Uitzicht redelijk. Foto's gemaakt en ansichtkaarten en boekjes gekocht. Mooie blik op hangbrug Ponte de 22 Abril.

Via de stad Almada terug naar kade. In Cacilhas enkele visbolo's en soep gegeten. In veerboot uit 1936 weer terug. Koffie in rumoerig havencafé.
De pleinen Praça de Comercio, Rossio en van Jao II met ruiterstandbeeld op mijn gemak bekeken.
Met de stadsbus naar dierentuin in Sete Rios. Niet druk. Mooi aangelegd. Is tevens hondenbegraafplaats. Parken en tuinen erbij. Dieren verder niet echt bijzonder: dertien in een dozijn.

Laat in de middag: uitrusten en douchen in pension. Dineren, zeer uitgebreid. Onder andere met knoflook geïmpregneerde kotelet. Op kermis rondwandelen. Internationale boekhandel bezocht. Enkele cafés aangedaan. Overal blijven staan, nergens zitten. Hier en daar ook tapa's verkrijgbaar.

MEER INFO

Om een eerste indruk van de hoofdstad van Portugal te krijgen, kan men het beste naar het standbeeld van Cristo Rei op de linkeroever van de Taag rijden. Het biedt een schitterend panorama over de hele stad en de rivier, met als achtergrond de oceaan.

De stadskern van Lissabon gelegen aan de brede riviermonding van de Taag, kan in verschillende zones worden verdeeld: de oude binnenstad rond de burcht van Sao Jorge (de heilige Joris), waar vooral de wijk Alfama de moeite waard is; Chiado, met zijn vele bezienswaardigheden en speciale sfeer een van de aantrekkelijkste wijken van de stad; A Baixa, dat na de aardbeving van 1750 werd gebouwd; de Bairro Alto, uit de 19de en 20ste eeuw; de historische wijken Belém en Ajuda, tussen het reusachtige park Monsanto en de rivier en Almada, de wijk op de linkeroever van de Taag.

Aan de voet van het uitzichtpunt Cristo Rei wordt de Taag overspannen door de indruk wekkende brug van de 25ste april. Het is een stalen hangbrug uit 1966. Hij is in totaal 3.200 m lang en hangt over een afstand van 2000 m. boven het water, dat 70 m. onder de onderkant van de brug en zelfs 100 m onder het wegdek stroomt.

Vandaag in richting oosten. Foto's monument WO I en enorm fontein (modern). Lekker weertje. Te voet naar beneden. Onderweg 3 zaakjes binnen om koffie te drinken (o.a. "garoto" = witte koffie) en broodjes ei, kaas en ham te eten. Liep al tegen de middag.

De stadsbegraafplaats (cimetario) maakte erg veel indruk op mij. Veel foto's gemaakt van al die honderden kapelletjes en zerken en tombes. Naast kerkhof lag een sloppenwijk. De kerk Madre de Deus was gesloten; ik was vergeten dat het maandag was en dat op die dag alle kerken en musea dicht zijn. Naar schatting 8 kilometer afgelegd al.

Rondwandelen door de Alfama. Foto's van aantal kerken. Blik op oud en nieuw Lissabon, over de Taag en op het kasteel Sao Jorge. In een pastelleria lunchen: soep, gebakken inktvis met friet en bloemkool, sinas en brood voor nog geen f 6!

Enige bezoeker bij Mirador Montes, hier komen geen toeristen meer, te ver weg van het centrum. Kinderen steken fikkie aan. Wandeling omlaag. Echte volkswijk; veel bedelaars en marginale handelaars; verminkten en sociaal ontheemden. Ik word vaak aangesproken. Verder wandelen door het centrum. IJsje eten.

In de buurt avondeten om half zes, was eigenlijk te vroeg. Pas na 7 uur lopen de restaurants vol. Menu: porco alentejana, schelpjes, friet (ontbreekt nooit in dit land, een tweede België). Een fles binnenlands gedestilleerd (vieux) gekocht voor 's avonds op de kamer.

Centraal plein als uitgangspunt voor nachtopnames. Avenida do Liberdade afgelopen. Uitgegaan op Rossio. Aantekeningen gemaakt op servetjes in een bar aan een zinken tapkast in de wijk Baixxa.
Lezen in boek "Oro" van Cizia Zykë (Poolse schrijver).

Verslapen! Waarschijnlijk te veel 'schnapps" gedronken de avond van te voren. In rap tempo 2 Espresso tegelijk besteld.

Museum Gulbekian. Gulbekian was een steenrijke Armeense mecenas, stamde uit Istanbul. Had eigen collectie. Goed verzorgd. Gebouw met mooi park erom heen; dateert uit 1968. Veel studenten in gebouw.
Alleen in de hal rondgekeken.

Praça de Espanha is een groot verkeersplein. Eten aan een tentje. Onguur type achtervolgt me en spreekt me aan in het Engels. Ik geef geen sjoege. Ik koop een draagbare radio voor f 30 (veel te duur dus) om de stilte van de pensionkamer te verdrijven.

Ik kom langs het aquaduct Aquas Livres (17de eeuw) en een ander uitgestrekt kerkhof. Slenteren langs de waterkant. Een stuk kaas in een winkeltje. Ga onder de hangbrug door. Jaarbeurs FIL is niet open. Ga weer stadinwaarts. Ik bezoek een soort instituut voor de Tropen met studenteninternaat en magnifieke tuin. Het wemelt er van Afrikaanse studenten, waarschijnlijk allen afkomstig uit Angola of Mozambique.

Foto van oude tramremise. Aantekeningen in kroegje; mineraalwater. Daarna: Necessidades – paleis, momenteel Ministerie van BZ, niet te bezichtigen. Gedenknaald staat ervoor. Armada – paleis: momenteel Ministerie van Defensie, eveneens niet te bezichtigen. Van hieruit een mooi uitzicht op de levendige haven. In deze wijk is het klimmen geblazen. Warm, dus regelmatig tussendoor een verfrissing (limo).

De bus in: spitsuur; tjokvol! Terug in pension zo hoognodig douchen. Uitrusten en lezen. Deze middag weer veel gelopen. Naar schatting: 12 km.

’s Avonds in de buurt gebleven. Was enige gast in een kelderrestaurant. Soep vol knoflook, brood en ei. Koteletten en massa's friet; liet de helft liggen. Alweer spotgoedkoop hier buiten het centrum. Biertjes in een vijftal établissementen, o.a. een Braziliaans viscafé: Manaus. Gesprek met éénogige marktkoopman. Had veel geld verdiend en gaf rondjes voor de hele tent.

Metro Restauradores Rossio - St. Justa - lift
Museo San Antoni - Kathedraal Sé - Casa dos Bicos - Museo Militar - Tramreis
Madre de Dios - Museo de Azulejo
Praia do Arsenal - Praia Dom Carlos - Ribeira markt - Santa Catarina
Belvedere - Academia Scienca – Parlement - Kerk Estrela
Largo do Rato - Begin Aquaduct - Amoreiras-boog - Pombalmonument - Eduardo VII park
Wijk Alvalade - Wijk Penha de Franca
Praia Saldanha - Praia Fafania

Geld wisselen: gaat nu heel wat speller dan eerste keer. Sandalen gekocht voor f 40. Santa Justa – elevador (lift): gebouwd door Eiffel eind 19de eeuw.

Thema Museo San Antonio: Heilige Antonius. Piepklein museum. De Sé (kathedraal) is groot, maar sober. Niet veel belangstelling. Bedelaars op de trappen. Hier begint de Alfama. Casa dos Bicos, een 16de-eeuws vreemd bouwwerk. Koffie met gebak. Over havenboulevard langs ons vroegere pension (zomer 1987, samen met Clim) naar station Sta. Apolonia.

Museo Militar: best leuk museum.
Madre de Dios: zeer rijk geornamenteerde kloosterkerk.
Museum van de azuren tegeltjes. Viel ietwat tegen. Op straat lopend zie je soms veel mooiere. Wel veel zorg besteed aan de collectie. Mooie binnenhof. Twee uiterst geaffecteerd sprekende Nederlandse dames zaten tussen de weinige bezoekers.

Van hieruit te voet de wijk Bica in. Veel klimwerk. Lift (Elevador) genomen naar de Bairro Alto en de Santa Catarina Belvedere, Het uitzicht daar viel erg tegen. Vermoeiende wandeling. Op de trappen hiervan uitgerust.

Parlement uit de vorige eeuw. Foto van de tuin erachter. Opnieuw de koepelkerk Estrela. In park veel kaarters en schakers. Koffiedrinken, sinas drinken en bolo's eten. Plein Largo de Rato. Hier weer uitgerust op een bank in het parkje. Aan stalletje gevulde bonensoep gegeten.

Naar Campo Grande, flaneren door park met vijvers en palmbomen, subtropische begroeiing. Langs Museum Bordalo Pineiro (Portugese schilder) en een groot privé ziekenhuis naast sloppenwijk met veel honden (brrr... ). Eerste biertjes van die dag in smetteloos restaurant. In restaurant hele "frango" (kip) verorberd. Te voet verder getrokken over de grote boulevards richting pension. Hier in een modern café gezeten, tegenover een smaakvol Neptunus - fontein (verlicht). Voor de laatste keer aantekeningen gemaakt.

Op kamer: lezen in nieuw boek: "De Witte Tijger", een Chinese Gorki-Park door R. Nathan.

Plenty of time vandaag. Alles rustig inpakken, op mijn gemak. Pensionrekening voldaan. In de open lucht op een bank in het parkje bij de stierenvechterarena zitten zonnen.

Met de Linha Verde naar het vliegveld. Druk in de groene dubbeldekker (rugzaktoeristen). Het vliegveld is pas nieuw, ziet er naar mijn smack heel aantrekkelijk uit. Laatste foto's maken. Buiten in de zon lezen. Geld dat over was wisselen. Eten in het restaurant. Voor het laatst koffie drinken om de kleine muntjes op te maken. Was bij de eersten aan de KLM - desk. Portugees grondpersoneel. Weinig formaliteiten. Douane coulant. Vond ticket van een Spaanse reiziger, afgegeven bij “lost and found’. Tax - free shops niet bezocht, daar ik het Portugese geld al gewisseld had. Stom, stom!

Zat naast een Portugese gastarbeider tijdens de vlucht. Alle plaatsen waren bezet. Ook nu weer een tussenlanding in Oporto. Onderweg prachtige en heel langdurige (vanwege de 10 km hoogte) bloedrode zonsondergang. Helaas had ik geen foto's meer over. Het geserveerde diner was weer goed. Zeer helder weer, ik kon de geografische kenmerken van Zeeland, Rotterdam (feeëriek verlicht!) en Holland (onder meer al die plassen) goed zien.

Schiphol om 21.00 uur. Alles snel geregeld. Mijn tas kwam gelukkig weer eens als een van de eerste. Niet door douane gecontroleerd. Direct mijn broer C. opgebeld om me tegen twaalf uur in Eindhoven op te halen. Ik haalde Roermond niet meer. 'Abi' Corné stond al klaar. Het was druk: PSV was net kampioen geworden.

LISSABON 1988

ONZE ANDERE REISVERSLAGEN