Expo

20. EXPO 98

Het is de zevende dag van mijn vakantie. Voor tien uur sta ik al ongeduldig voor de ingang van het tentoonstellingsterrein van EXPO 98 te drentelen. Direct na het ondergrondse spitsuur ben ik, met de metro dus, om half tien vertrokken. De entree is gratis. Samen met grote groepen kleuters betreed ik het uitgestrekte terrein. De Expo is gelegen aan de Taag, een behoorlijk eind uit het centrum van de stad, meer naar het oosten het binnenland in.

Slappe ochtend

Tijdens de ochtenduren is er niet veel bijzonders te zien. Ik slenter er wat ongeïnspireerd rond en bezoek alleen het Oceanarium en de Torre de Vasco da Gama, de enige attracties die 's morgens geopend zijn.

Het terrein heeft een lengte van twee kilometer; ik zal het vandaag verschillende keren op en of lopen. Alle attracties, paviljoens en activiteiten staan in het teken van water en zee. Het centrale thema is dan ook: de oceaan.

THE OCEAN: A HERITAGE FOR THE FUTURE

De verschillende aspecten van dit hoofdthema worden behandeld in het themapaviljoen: het Oceaan Paviljoen, het Portugal Paviljoen , het grote Paviljoen van de Kennis van de Zee, het Paviljoen van de Toekomst en tenslotte het Utopia Paviljoen. Verder waren er meer clan 140 landen die zich in de internationale zone aan de bezoekers in eigen paviljoens presenteerden. Daarnaast is er veel plaats ingeruimd voor exposities en tentoonstellingen, al of niet tijdelijk. Hiervoor worden speciaal gebouwde podia en zalen gebruikt, zoals de Jules Verne Room, het Openlucht Amfitheater en de Sony Square. De meeste van die gebouwen kun je alleen van buiten bekijken, maar zijn in mijn ogen niet echt interessant, ook al is dat wel ongetwijfeld de bedoeling van de ontwerper geweest. Moderne architectonische juweeltjes moesten het worden. Die pogingen daartoe vind ik in Sevilla, waar ook een wereldtentoonstelling is geweest (ik meen in 1992) meer geslaagd.

Natuurlijk is er een uitgebreid areaal aan ontspanningsmogelijkheden. Veel van de cafeetjes, terrasjes en restaurantjes zijn momenteel gesloten; eigenlijk zijn het alleen de kiosken die open zijn. En de Teleferico, de kabelbaan, is alleen in de namiddag in werking. Ook de trammetjes die je van a naar b moeten brengen zie ik pas 's middags verschijnen. Te laat, want inmiddels heb ik alweer blaren onder mijn voeten. In deze vakantie heb ik behoorlijk aan vergroting van mijn loopvermogen geschaafd. Mijn conditie gaat zo met sprongen vooruit.

In 1498 waren de Portugezen pioniers van de wereldreizigers en ontdekkers en word een eeuwenoude droom werkelijkheid: Vasco da Gama bereikte als eerste over de zee India. In 1998 word het vijfhonderdjarig jubileum van dit feit gevierd door er de wereldtentoonstelling, de EXPO 98, te houden.

Aspecten van de zee: • Wetenschappelijk • Recreatief • Artistiek • Ecologisch

Uiteindelijk kwamen er tot groot verdriet van de organisatoren niet meer dan viereneenhalf miljoen belangstellenden opdagen. Net in de week dat ik er ben - staat in een krant dat de Expo de vijfmiljoenste bezoeker heeft mogen begroeten. Een beetje zielig vind ik dit wel voor de Portugezen, ze menen het zo goed en ze hebben echt hun best gedaan.

Het Oceanarium valt wat tegen. Als je de schitterende aquaria van Sea World in San Diego en van Singapore hebt gezien, dan is er op dit gebied niet veel meer dat je nog kan imponeren. De toegangsprijs is hoog, vijftien gulden, en ik profiteer er maar minimaal van. Na een half uur sta ik weer buiten. Ik vind dat ze er hier veel meer van hadden kunnen maken. Bovendien wordt het aquarium overstroomd door horden lastige en luidruchtige schoolkinderen.

De Torre Vasco da Gama is wel aardig van structuur. Het moet eigenlijk een karveel voorstellen, de toren is de mast en het grondgebouw het schip zelf. Pas van bovenaf kun je je dat pas goed voorstellen. Ook vanaf het water (de Taag dus) zie je duidelijk de scheepsvorm, maar ja, de meeste bezoekers komen vanaf het land. Het uitzicht is niet zo geweldig, vooral industrieterreinen kun je er "bewonderen". En natuurlijk de spiksplinternieuwe Vasco da Gama -brug die aan mijn voeten ligt. Ik vind het een mooie brug, maar er schijnt een hoge tol voor geheven te worden, zodat het verkeer naar de andere oever van Alentejo (Letterlijk: aan de andere kant van de Taag) niet bijzonder druk is. Omrijden schijnt economisch voordeliger te zijn. Op weg naar Évora ben ik er met de bus overheen gekomen, maar toen lag ik net te pitten. Op de terugweg staken we de Taag bij Santarem over, waar de rivier veel minder breed is dan hier aan het begin van het estuarium.

Pas in de middag kan ik echt in actie komen. Hier en daar gaan wat meer paviljoens open. Achtereenvolgens bezoek ik de volgende paviljoens:

1. Macau. Over de presentatie van deze Chinese kolonie van Portugal (wordt in 2001 weer teruggegeven aan China, net als Hongkong in 1997) ben ik erg enthousiast. Heel informatief, kleurrijk en sfeervol, met toepassing van de modernste computertechnieken zoals animaties. In de enorme boekhandel is niet veel verkrijgbaar (zelfs geen ansichtkaarten), maar naast enkele dure kunstuitgaven tref ik zowaar een Cd-rom over het gokeiland aan. Uiteraard wordt die mijn prooi. Ik had er veel langer willen blijven, maar er zijn nog meer zaken te bezichtigen. Zoals bijvoorbeeld het paviljoen van...

2. Madeira. Ook dit paviljoen is alleszins de moeite waard, zij het dat ik er te weinig informatiemateriaal vind. Van zo'n toeristisch eiland had ik wet iets meer verwacht De Cd-rom die ik hier aantref vind ik eigenlijk veel te duur (f 45), maar ik schaf hem toch maar aan. Per slot van rekening moet ik het oude verslag van Madeira nog overzetten op de computer en dan komt bij me goed van pas; hoef ik niet zo veel eigen foto's te scannen, wat veel tijdwinst oplevert. De videopresentatie van het eiland is in een woord fantastisch.

3. Azoren. Deze afgelegen eilandenarchipel (7 of 8 eilanden) midden in de Atlantische Oceaan doet zijn best om natuurfreaks en wandelaars te trekken. Het zijn tamelijk kale vulkaaneilanden met prachtige landschappen en kratermeren. Hier vind je nog rust en onbedorven natuur. Tot nu toe is dit nog een redelijk exclusieve bestemming, maar de eilandbewoners, die vooral leven van visvangst en veeteelt, (vroeger van walvisvaart, maar dat is nu verboden) zouden maar wat graag meer bezoekers met dikke beurs willen verwelkomen.

4. Ontdekkingen van de Zee. Dit vind ik het meest indrukwekkend paviljoen. Heel systematisch wordt de lijn van de vroegste historie tot het heden doorgetrokken; goed geïllustreerd met authentieke voorwerpen (kaarten, kompassen, scheepsmodellen, prauwen en dergelijke). In de immense hal staat zelfs een compleet opengewerkt schip. Niet alleen interessant voor nautische liefhebbers. Er wordt aandacht geschonken aan diepzeeduiken, mangaanknollen op de zeebodem, oceanografisch onderzoek en zo voort. Natuurlijk ontbreekt de Franse diepzeepionier Jacques Cousteau dan ook niet op de expositie.

5. Virtual Reality. Dit paviljoen is eindelijk een plaats waar het druk is. Ik moet een half uur wachten voor ik aan de beurt ben, maar dan kan ik genieten van een vijftal voorstellingen, waarvan er een net zo goed is als die welke we in Universal Studios in Los Angeles hebben meegemaakt. Opgewonden door de griezelig echte driedimensionale realiteit loop ik na twintig minuten weer het zonlicht in. Het is dan half zeven en de zon is badend in het rood aan het ondergaan.

Tijd om weer eens naar de stad te gaan, trouwens om zeven uur gaat de zaak hier dicht. In de stad stap ik nog enkele malen uit om foto's te maken van kunstzinnige graffiti op de betegelde muren van de gangen, deze zijn wel met toestemming van de autoriteiten geschilderd.

EXPO 98

ONZE ANDERE REISVERSLAGEN