|
GA DIRECT NAAR DE FOTOPAGINA
4. DE BAIXXA
De eerste avond hou ik me vooral bezig met nachtopnamen van monumenten in en om
mijn wijk de Baixxa. Om de hoek ligt de Santa Justa - lift, maar hij is niet
verlicht, dus hier is fotograferen zinloos, tenminste met mijn eenvoudige
apparatuur. De neogotische Elevador (zijn echte naam) werd omstreeks de
eeuwwisseling ontworpen door een leerling van de bekende Franse architect
Gustave Eifel. De liftkooien bevinden zich in een ijzeren toren en brengen de
passagiers 32
meter hoger naar het Carmo- plein. Vlakbij ligt ook de ruïne van de vernielde
Igreja do Carmo-kerk, nu een museum. Het bespaart ze een hele omweg over steil
stijgende straten naar de hoger gelegen stadsdelen zoals de Chiado en de Barrio
Alto. Bovenop het plateau bevindt zich een café met terras en een fraai
uitzicht.
In 1755 werd de stad Lissabon door een verwoestende aardbeving met de grond
gelijk gemaakt; daar gingen nog eens branden overheen en een tien meter hoge
vloedgolf (een tsunami). Onder leiding van de energieke markies de Pombal
verrees in korte tijd een geheel nieuwe stad volgens een geometrisch patroon.
Hij verbond het grote open plein aan de Taag met het statige Rossioplein meer
landinwaarts. Er werd een groot aantal neoclassicistische gebouwen neergezet en
de straten werden genoemd naar de winkeliers en ambachtslieden die er handel
dreven. Deze benedenstad is nu met zijn banken, kantoren en winkels het
financiële en commerciële hart van de stad. De Rossio is uitgegroeid tot een
levendig stadscentrum met theaters, cafés en restaurants. De straat Ria Augusta
is er het drukst, tenminste overdag; 's avonds is hij verlaten en vind ik hem
luguber. Veel van de straatjes hier zijn voetgangerszone. De Arco da Augusta
verbindt de hoofdstraat met het statige Praca do Comercio aan de Taag. Deze
triomfboog gedenkt de wederopbouw, maar kwam pas in 1873 tot gereedheid.
Aan dit gigantische plein heeft vierhonderd jaar lang het koninklijk paleis
gestaan, het eerste bevond zich op de burchtheuvel van Jorge net boven de Alfama
- wijk. Nu wordt het plein aan drie zijden omzoomd door statige gebouwen met
zuilengalerijen. Vanaf 1910 (het jaar van de republikeinse revolutie) worden de
gebouwen door de overheid gebruikt Midden op het plein staat het
ruiterstandbeeld van koning Jose I (1775). Aan de oever van de brede Taag liggen
de aanlegsteigers naar de overkant (de zgn. Alentejo); de veerboten doen er
bijna een kwartier over om die te bereiken. Vanuit het stadje Cacilhas op de
zuidoever kun je dan per bus bijvoorbeeld naar het imposante Christusbeeld, het
Cristo do Rei – monument. De hiervoor al gememoreerde triomfboog Arco da Augusta
is versierd met beelden van historische figuren, zoals de ontdekkingsreiziger
Vasco da Gama en de geniale markies de Pombal.
|
PRAÇA DE ROSSIO
De voorgevel van het nationaal theater Donha Maria II met zijn
timpaan en slanke ionische zuilen beheerst de traditionele Praça dom
Pedro IV of Praça do Rossio. Het theater is een classicistisch
bouwwerk van de Italiaan Fortunato Lodi uit het jaar 1846. Het plein
wordt bovendien verfraaid door een schitterende fontein met
allegorische figuren van de vier voornaamste deugden: wijsheid,
rechtvaardig-heid, kracht en matiging en met de wapenschilden van 16
Portugese steden. Op dit plein, met zijn talrijke terrassen en
befaamde banketbakkerijen (pastelarias) heerst altijd een gezellige
drukte. |
Aan de landkant van de Baixxa ligt het drukke plein dat de Rossio wordt genoemd.
In de loop van de tijd is dit plein het toneel geweest van stierengevechten,
festivals, militaire parades, ketterverbrandingen, demonstraties en
volksopstanden. Midden op het plein staat het standbeeld van Dom Pedro IV, de
eerste keizer van Brazilië. Het plein is geplaveid met mozaïeken met een
golfpatroon. Aan de noordkant staat het neoclassicistische Teatro Nacional uit
1840. Interessant is ook het café Nicola met zijn Art Deco- stijl. Vlakbij ligt
mijn bescheiden pensionnetje.
Direct naast de Rossio ligt nog een groot plein, de Praça de Figueira, daar
komen veel lijnen van stadsbussen uit en liggen de metro-ingangen. Het open
plein wordt niet alleen gedomineerd door het zoveelste ruiterstandbeeld (hier
het bronzen beeld van Joao I, pas uit 1955), maar ook door de duizenden duiven
die er thuis zijn.
Het laatste plein tenslotte is dat van de Praça de Restauradores, dat het begin
vormt van de brede en moderne Avenida da Liberdade. Het monument dat hier
domineert is een obelisk met pathetische bronsfiguren aan de voet. Het stamt uit
1888 en is opgericht ter herdenking van de bevrijding van het Spaanse juk in
1640. Hier in de buurt ligt verder nog het Rossio treinstation, dat door een
groot aantal bijzonder mooie wandtegelschilderijen (de zogenaamde 'azulejos' )
wordt gesierd. Momenteel zijn die echter jammer genoeg in restauratie.
|
A BAIXXA
Het centrum van Lissabon bestaat uit de wijken A Baixa en O
Carmen. De benedenstad (A Baixa) werd door Manuel de Maia met
medewerking van de architect Eugenio dos Santos ontworpen en ligt
rond de belangrijke winkelstraten Rua do Ouro, Rua Augusta en Rua da
Prata, die de Praca do Rossio verbinden met de Praca do Comércio
stedenbouwkundig een van dé mooiste pleinen van Europa uit de 18de
eeuw. Het bevindt zich op het voormalige "Terreiro do Paco", het
terras van het paleis van koning Dom Manuel. Het plein wordt aan
drie zijden door arcaden omgeven en kijkt uit op de riviermonding en
een romantische aanlegsteiger. Twee torens beheersen de zuidzijde,
terwijl aan de noordzijde een met beeldhouwwerk versierde triomfboog
in Louis XlV - stijl staat; deze geeft toegang tot de Rua Augusta.
In het midden verheft zich een ruiterstandbeeld van koning José I.
Wanneer men het plein aan de noordoostzijde verlaat, komt men op
de Praça do Municipio, waar zich het gemeentehuis Paso do Concelho
bevindt. Dit gebouw werd in 1770 gebouwd en in 1864 gerestaureerd;
het heeft een imposante façade met een drievoudige porticus met
balkon en timpaan, waarop het wapen van de stad Lissabon staat. Let
u in het gebouw vooral op de zaal van het historisch archief en de
monumentale trap, deze voert naar de galerij en de raadzaal,
Tegenover de ingang van het Paco do Concelho bevindt zich de
Pelourinho, een monument uit de 18de eeuw dat de gerechtigheid
voorstelt. |
A BAIXXA BIJ NACHT
Klik op een kleine foto voor een vergroting.
  
|
.jpg)
.jpg)