Wo 24/12/03
Ga direct naar de Fotocollage!
Vliegen naar Shiraz
We moeten al om half zeven uit de veren, want om half negen vliegen we naar Shiraz, een plaats die 1400 verderop in het zuidoosten van het land gelegen is. (Zie afstandstabel) We hebben een beetje vertraging, maar de vlucht verloopt verder gladjes. Al vóór elf uur zitten we in dezelfde bus uit Teheran, de chauffeur heeft er dan al meer dan 800 km op zitten. We gaan op weg naar Persepolis, dat een kilometer of 60 buiten Shiraz ligt.
Onderweg stoppen we bij een restaurant voor de lunch. Er is een buffet, waar we rijkelijk van kunnen nemen, maar de meesten bestellen gewoon kebab of sjasliek met de onvermijdelijke rijst. Dat duurt een hele tijd, want de zaak zit vol studenten van de universiteit die er hun afstudeerfeestje aan het vieren zijn. In het theatertje van Persepolis zullen zij die middag ceremonieel hun kandidaatsbul ontvangen. Het valt op dat de in donkere chadors gestoken meisjes de meerderheid uitmaken. Een aantal docenten lurkt aan de waterpijp. Ik maak kennis met Darius, een student geschiedenis die redelijk goed Engels spreekt. Hij is fanatiek basketballer, een sport die ik zelf vroeger ook bedreven heb, dus dat schept een band. Hij wil doorstuderen en zich specialiseren in archeologie. We wisselen gegevens over onze websites uit.
 |
 |
Bekijk ook onze slide show
De oude Perzische hoofdstad
We blijven twee volle uren in
Persepolis rondhangen. Dit had een van de hoogtepunten van mijn reis moeten
worden, maar ik moet eerlijk bekennen dat het me nogal tegenvalt; mijn
verwachtingen waren hoger gespannen. Er staat nog maar heel weinig rechtop.
Vergeleken met andere ruïnesteden in bijvoorbeeld Syrië en Jordanië vind ik deze
overblijfselen ronduit teleurstellend. Alexander de Grote heeft de stad zo rond
330 voor Christus in brand gestoken, waarna ze zich nooit meer in volle glorie
heeft kunnen herstellen. Aardbevingen en plaatselijke bewoners die de site als
bouwput gebruikten hebben daarbij nog een handje geholpen.
Het is er niet
bepaald druk, we zijn er bijna de enige bezoekers op wat schoolkinderen en
individuele westerse bezoekers na dan. De kinderen proberen hun rudimentaire
Engels op ons uit. Ze zijn niet schuw of verlegen zoals je zou verwachten, maar
open en onbevangen, ook de meisjes. Binnen het complex ligt nog een museum
(extra entreeheffing), waar
mooie voorwerpen uit de tijd van Darius en Co staan uitgestald. Doordat ik te
veel gelanterfant heb (lekker in het zonnetje zitten nietsnutten) ben ik niet
meer in de gelegenheid om de tombes die in de bergwand zijn uitgehakt nader te
bekijken.
|
Persepolis (nabij Shiraz, Iran) Glorieuze oude stad van het Perzische Rijk 'Alexander beschreef het als
de meest gehate stad in Azië, en liet zijn soldaten haar
plunderen." Dit prachtige paleiscomplex – dat verspreid ligt over een enorm terras, begrensd door een grote muur en het massief van de 'Berg van Genade'– was de ceremoniële hoofdstad van het machtige rijk der Achaemeniden. De Achaemeniden waren een invloedrijke koningsdynastie in het oude Perzië (nu Iran), de gebouwen die ze hier creëerden worden gezien als een hoogtepunt van de Achaemenidische kunst. De bouw van het complex lijkt te zijn begonnen onder koning Darius I, rond de tijd van zijn troonsbestijging (hij heerste van 522-486 v.Chr.), en werd voortgezet onder diens opvolgers Xerxes en Artaxerxes I. Door de afgelegen, bergachtige locatie werd Persepolis hoofdzakelijk een lente- en zomerresidentie, terwijl het rijk vanuit andere steden zoals Babylon werd bestuurd. Het was niettemin een zeer belangrijke Perzische hoofdstad, waar elk jaar een groot erefeest werd gehouden. Er werd bijgevolg veel zorg en aandacht besteed aan de gebouwen, die geïnspireerd waren op die van de geavanceerde oude Mesopotamië en op enorme schaal vervaardigd werden van donkergrijs steen dat uit de naburige berg werd gehouwen. Ze omvatten magnifieke, symmetrisch ontworpen paleizen, een enorme dubbele trap naar de westzijde van het terras, een grote audiëntiehal, een schatkamer en een haremgebouw. De locatie is beroemd om haar massieve pilaren en de prachtige reliëfs. Er zijn een aantal documenten en inscripties gevonden – op gouden en zilveren platen en steen – met informatie over de omvang van het Perzische Rijk en de bouw van Persepolis. Nabij Persepolis liggen diverse indrukwekkende koningsgraven. In 330 v. Chr. plunderde en veroverde Alexander de Grote dit koningscentrum. Hij haalde de schatkamer leeg en stak het paleis van Xerxes in brand. Persepolis werd een provinciale hoofdstad van Alexanders Macedonische Rijk en raakte vervolgens in verval. |
Prachtig bas - reliëf
Amazone in galop
Als we ons tegen
vertrektijd weer bij de bus nabij het gloednieuwe bezoekerscentrum verzamelen
zie ik in een bosje een heuse amazone in galop aan komen rijden. Haar
hoofddoekje wappert in de wind en dreigt af te waaien. Zijn de vrouwen hier zo
geëmancipeerd dat ze onbekommerd mogen paardrijden? Nee dus, want als ze afstapt
blijkt het Charlotte te zijn, een medereizigster.
We rijden vervolgens naar een andere bezienswaardigheden, de
graftombes van
Perzische koningen die in een rots zijn gehouwen. De zon staat op het punt om
onder te gaan, dus we blijven buiten het hek, want in het duister heb je niets
aan die koningsgraven. Er is verder niets bijzonders te zien. Onze Koerdische
chauffeur Hossein vertoont naast de bus kunstjes met zware kegels en een soort
halters. Het blijken zijn dagelijkse oefeningen te zijn. Hij is een beer van een
vent die vroeger aan worstelen en gewichtheffen heeft gedaan. Mohsen en enkele
reisgenoten beproeven hun krachten, maar schieten duidelijk aan spierkracht en
behendigheid te
kort.
|
Naksj - i -Roestam (nabij Shiraz, Iran) Rotsgraven van het Rijk der Achoemeniden De mysterieuze graven en in de rots uitgehakte reliëfs bij Naksj-i-Roestam danken hun moderne Farsi-naam aan middeleeuwse verhalen over de Perzische held Roestam. Arabische legers brachten de Islam naar Perzië in de 7e eeuw, toen veel heidense monumenten werden vernietigd. Latere Perzische geleerden conserveerden de reliëfs vanuit de veronderstelling dat ze de islamitische held Roestam voorstelden. Nu is bekend dat de reliëfs in de steile rotswand rond de graven de eerste en laatste stadia weergeven van dit koningsmonument. Links in de klif bevindt zich een deels verwoeste afbeelding die een Elamitische priesterkoning voorstelt. De Elamieten heersten, aan het eind van het 2e millennium v.Chr., over een machtige staat in het zuidwesten van Iran. Het tweede stadium van het monument toont de basisstructuur die later is uitgewerkt met Sassanidische elementen. De groei die het machtige Achaemenidische Rijk doormaakte onder Cyrus de Grote bracht opvolger Darius I ertoe zijn paleis bij Persepolis te bouwen. Toen Darius op enkele kilometers ten noorden van zijn nieuwe paleis de torenhoge klif met oude gedenktekens voor het koningschap ontdekte, liet hij hier vier graftomben uithakken. De Achaemenidische koningen hielden de profeet Zoroaster in hoog aanzien. Tijdens de dynastie werd een kubusvormig bouwwerk opgericht aan de voet van de klif, die later in verband werd gebracht met Zoroaster. Met de expansie van de dynastie der Sassaniden groeide ook de locatie. Zeven reliëfs in de rots tonen heersers van de dynastie die hun koninklijke insigne ontvangen van Ahoera Mazda, de zoroastrische brenger van het goede. Op het eerste inhuldigingstafereel wordt ook voor het eerst de naam 'Iran' gebruikt. Nadat de Arabische islamlegers de Perzische staat der Sassaniden ten val hadden gebracht, ging de betekenis van de iconografie op dit monument over in folklore. |
|
Eram Hotel in Shiraz We nemen in Shiraz onze intrek in het uitstekende Eram Hotel. (Ga naar hun fotoalbum op het net.) De lobby is er van grote afmetingen, we komen er elkaar regelmatig tegen. Ikzelf rook er menig sigaretje, terwijl ik koffie drink. Je kunt er zelfs internetten, maar vaak is de verbinding zwak of verbroken. Een van de receptionisten heeft een jaar in Luik gewoond en spreekt wat Frans. Waarom hij naar Iran is teruggekeerd wordt me niet duidelijk. Ik maak die avond een lange wandeling, niet alleen om de stad te verkennen, maar ook om een goed restaurant te vinden. Ik faal in die opzet en moet me weer eens beperken tot een kebabtentje. Ik schuif aan bij een stel vrouwen die blijk geven daar niets op tegen te hebben. Zou dat komen omdat ik een westerling ben? Onderweg maak ik enkele opmerkelijke foto’s van etalages. Je kunt in de grote steden van Iran alles krijgen wat je maar wilt, ofschoon ik wel eens twijfel aan de kwaliteit van de artikelen die ze te koop aanbieden. |
|
INFO IN HET DUITS:
Persepolis, Leben im Zentrum der MachtDas erste Weltreich auf dem Globus, vor 2.500 Jahren, ist ein Vielvölkerstaat. 28 Völker leben nicht als unterdrückte Vasallen, sondern als annähernd gleichberechtigte Partner miteinander. Erste Indizien für eine Vision des Darius: Multikulturelle Offenheit, Übernahme statt Zerstörung, Vielfalt an Ideen, statt diktatorischer Unterdrückung. Darius ist ihr Großkönig, sein Traum "Persepolis" das steinerne Zeugnis einer erstaunlich modernen Idee. Grundmauern, einzelne Säulen, Mauerfragmente geben genaue Einblicke in die genialen Konstruktionsprinzipien der alten Baumeister. Zwanzig Meter hoch ragen die Marmorsäulen in den Himmel. Dort oben haben griechische und lydische Statiker ein riesiges Dach aus Zedernstämmen über den Thronsaal gespannt. Hunderte von Steinmetzen bearbeiteten Blöcke millimetergenau, schufen ehrfurchtgebietende Steinplastiken an Portalen und Mauern und verewigten alle Völker des riesigen Reiches in detaillierten Reliefdarstellungen. Für die Abgesandten aller Völker war es eine Ehre in der Delegation in Persepolis dabei zu sein. Als Teil eines Ganzen, durfte sich jeder einzelne als Stütze des Weltreichs fühlen. Lebendig werden diese Steine durch Tontäfelchen, gebrannt in den Minuten einer antiken Katastrophe, als Alexander der Große das Weltwunder durch Feuer untergehen ließ. Über Jahrhunderte hatten Beamte alle Vorgänge im Zentrum der Macht und im gesamten Reich minutiös festgehalten, in einer Bibliothek aus tausenden von bis dato ungebrannten Tontäfelchen. Erst in unseren Tagen wurde dieser Schatz an Daten bearbeitet und entziffert. Der Film verbindet Lohnlisten, Reiseabrechnungen und Steuerzahlungen wieder mit den dazugehörigen Personen, ihren Bildern, die uns in Stein erhalten blieben. Männer und Frauen bekommen gleichen Lohn, es gab Schwangerschaftsurlaub und Sonderrationen für sozial Schwache. Knapp 200 Jahre hatte der Traum des Darius gedauert, dann wurde Persepolis durch Alexander in Schutt und Asche gelegt. Daten & Fakten Unesco-Ernennung: 1979 520 / 19 v. Chr. unter Darius I., dem Großkönig, Entstehung des »Weltwunders von Persepolis« 486 - 565 v. Chr. Regentschaft von Xerxes I, Beginn des Niederganges der Dynastie der Achämeniden 333 - 323 v. Chr. Schlacht bei Issos (333) und nachfolgend Eroberung des persischen Großreiches durch das Heer Alexanders des Großen 330 v. Chr. Brandschatzung von Persepolis und Ermordung Dareios' III. 1931 wissenschaftliche Ausgrabung unter Ernst Emil Herzfeld 1933 durch Friedrich Krefter Fund von zwei Urkundentafeln zur Gründung des Thronsaales 1971 Anlage einer Zeltstadt aus Anlaß der 2500-Jahr-Feier des persischen Kaiserreiches |
FOTOCOLLAGE
(Klik op een miniatuur voor een vergroting!)
