Ga direct naar de Fotocollage!

Artikelenreeks:

Ziekten dreigen na aardbeving in Iran

1. Gevreesd dodental in Bam naar 30.000

BAM/WASHINGTON, 29 DEC. De Iraanse autoriteiten vrezen dat het dodental van de zware aardbeving die vrijdagochtend vroeg de stad Bam en omgeving trof tot 30.000 kan oplopen.

Internationale hulp, waaronder Amerikaanse, stroomt het land binnen, maar reddingswerkers hebben nauwelijks meer hoop overlevenden te vinden.

Volgens lokale regeringsfunctionarissen zijn er inmiddels 25.000 lijken gehaald uit het puin van Bam, een historische lemen stad in het zuidoosten van Iran, en naburige plaatsen. Het aantal gewonden bedraagt naar schatting 30.000, meer dan 100.000 mensen zijn dakloos. Door de aardbeving, die een kracht had van 6.3 op de schaal van Richter, werd ongeveer 70 procent van de huizen en andere gebouwen in Bam verwoest. De meeste bewoners sliepen nog op het moment van de beving. De Iraanse Opperste Leider, ayatollah Ali Khamenei, heeft vanochtend tijdens een kort bezoek aan Bam beloofd dat de stad opnieuw zal worden opgebouwd, ,,en dit keer meer solide''.

Reddingswerkers die de afgelopen dagen nog zo'n duizend mensen levend uit het puin haalden, zeiden vandaag alleen nog stoffelijke resten aan te treffen. Een woordvoerder van een reddingsteam van de Verenigde Naties zei dat het reddingswerk in elk geval nog tot middernacht zal worden voortgezet.

Minister van Binnenlandse Zaken Abdolvahed Mousavi-Lari zei vanochtend dat ziekten nu een gevaar vormen. ,,We hebben verschillende organen opdracht gegeven om de stad onmiddellijk te gaan schoonmaken. Als we de hygiëne niet terugbrengen in de stad, zullen we grote problemen krijgen.'' Een Iraanse arts ter plaatse zei dat er voldoende hulp is gearriveerd, maar dat betere coördinatie noodzakelijk is. Hij zei dat er een diarree-epidemie is, met name onder kinderen. ,,Het water is niet goed en de hygiëne is erg slecht.''

Iran wees alleen een hulpaanbod uit Israël van de hand, wegens de Israëlische bezetting van Palestijns gebied. Een Israëlische hulporganisatie liet later weten toch te zullen proberen hulp in Iran te krijgen. (Reuters, AP, AFP)

2. Iraanse aardbeving was te verwachten

De aardbeving in Iran had plaats in een gebied dat zeer vaak door bevingen wordt getroffen. De ramp kwam niet als een verrassing.

ROTTERDAM, 29 DEC. Hoe gruwelijk de gevolgen van de recente aardbeving in Iran ook zijn: het was een te verwachten ramp. De beving had plaats in een gebied dat zeer frequent door aardbevingen wordt getroffen. Het geschatte aantal slachtoffers is hoog, maar niet uitzonderlijk. In de vorige eeuw hebben zich wel twintig bevingen voorgedaan waarbij evenveel of veel meer slachtoffers vielen. Vooral China werd zwaar getroffen. In juli 1976 kwamen bij een aardbeving bij Dangshan 245.000 mensen om het leven.

Iran zelf wordt zo ruwweg eens per drie jaar door een zware aardbeving getroffen. In juni 1990 had bij Rasht een beving plaats met een kracht van 7.7 op de schaal van Richter, waarbij ongeveer 35.000 doden vielen. Verwacht zou dus mogen worden dat Iran over een goed geoliede rampenorganisatie beschikt, wat niet het geval is.

Met het voorspellen van aardbevingen zijn nog geen grote successen geboekt. Wel kan op grond van statistische registratie van aardbevingen tamelijk secuur worden aangegeven waar de risico's het grootst zijn. Het mechanisme achter de bevingen is bekend: opbouw en plotselinge ontlading van spanningen in de bovenste aardkorst onder invloed van langzame bewegingen van aardgesteenten. Er is daardoor enig zicht op het vroeg signaleren van spanningsopbouw met behulp van satellieten. Dat zal moeten worden geautomatiseerd, want er doen zich jaarlijks wel 50.000 aardbevingen voor die zo sterk zijn dat ze zonder instrumenten worden waargenomen. In een enkel geval is de verplaatsing van de gesteenteschollen ook aan de oppervlakte te zien. Dat was het geval bij de grote aardbeving in Californië in 1906.

Het aardbevingsgebied van Iran ligt op een lange, brede gordel (soms wel de Mediterraan-Aziatische gordel genoemd) die loopt van de Azoren door de Middellandse Zee en Turkije via Iran naar de Himalaya en verder. Helaas is het gebied zo breed dat het ondoenlijk is er bebouwing te verbieden. Wel kan men er de nieuwbouw aanpassen aan het grote risico van bevingen, zoals in Japan en Californië gebeurt. Zelfs wolkenkrabbers blijken flinke bevingen te kunnen doorstaan als ze op de juiste manier worden gebouwd. Meer nog dan de kracht van de trilling waaraan gebouwen worden onderworpen, is vaak de frequentie daarvan bepalend voor de schade.

3. 'Citadel kan in 5 jaar worden herbouwd'

Bam werd gesticht in de periode van de dynastie van de Sassaniden (224-637), maar het grootste deel van wat er nu nog stond, inclusief de citadel, dateert uit zijn bloeitijd als textielstad onder de Safaviden (1502-1722). Met de verwoestende Afghaanse invasie in 1722 zette de neergang in. Tegen het midden van de 19de eeuw was Bam niet meer dan een spookstad. De regering van de sjah ontdekte Bam in 1953 als veelbelovende toeristenbestemming, en startte het restauratieproces. De islamitische revolutie van 1979 maakte daaraan aanvankelijk een einde wat moest de islamitische republiek met toeristen? tot een bezoek van toenmalig president Rafsanjani, een sluwe zakenman die Bams mogelijkheden op waarde schatte. De VN-organisatie UNESCO begon korte tijd later met de restauratie van de citadel.

4. VS heffen sancties Iran tijdelijk op

CRAWFORD, 2 JAN. De Amerikaanse president George Bush heeft op de laatste dag van het oude jaar de opdracht gegeven tot de tijdelijke opheffing van enkele sancties tegen Iran.

Daardoor kan de humanitaire noodhulp aan het vorige week door een zware aardbeving getroffen gebied in het zuiden van Iran worden vergemakkelijkt.
De maatregel, die negentig dagen van kracht blijft, maakt het mogelijk dat Amerikaanse burgers en hulporganisaties direct geld kunnen doneren aan hulporganisaties in Iran die bijdragen aan de noodhulp en wederopbouw na de aardbeving in Bam. Daarbij zijn volgens de Iraanse autoriteiten bijna 40.000 mensen omgekomen.
De Amerikaanse stap maakt het ook gemakkelijker voor Amerikaanse hulporganisaties om gevoelige geachte apparatuur, zoals computers en satelliettelefoons, over te brengen naar het gebied.
Volgens een verklaring van het Witte Huis is de tijdelijke ontspanning van het sanctiebeleid verantwoord omdat ,,het Iraanse volk recht [heeft] op de hulp en de steun van de internationale gemeenschap'', aldus een officiële verklaring. Iraanse functionarissen hebben de Amerikaanse hulp en de tijdelijke opheffing van de sancties verwelkomd. President Bush noemde de maatregel positief; ,,We laten het Iraanse volk zien dat het Amerikaanse volk compassie heeft, dat we zeer gevoelig zijn voor menselijk lijden.''Maar, zei de president, de tijdelijke opheffing van sommige sancties betekent niet dat het Amerikaanse beleid jegens Iran is veranderd. Daarvoor dient het land eerst concrete maatregelen te nemen, aldus Bush.
,,De Iraanse regering dient te luisteren naar de stemmen van democratie, ze moet de [leden] van [de terreurbeweging] Al - Qaeda die in haar gevangenschap verkeren overdragen, en haar kernwapenprogramma beëindigen.'' Alleen dan is volgens Bush een duurzaam herstel van de betrekkingen tussen beide landen mogelijk.
Twee jaar geleden deelde Bush Iran, samen met Irak en Noord-Korea, in bij een As van het Kwaad. Toch overwegen de VS voor het eerst sinds 1981 een hoge Amerikaanse humanitaire missie, onder leiding van de Republikeinse senator Elizabeth Dole, naar Iran te sturen. (Reuters, AP)

5. Bewoners van Bam wachten nog altijd op hun tenten

De laatste dodelijke slachtoffers van de aardbeving in Bam zijn begraven. Nu groeit de onvrede over de hulpverlening.
Door Thomas Erdbrink

BAM, 31 DEC. Op de begraafplaats van het Iraanse woestijnstadje Bam tuurt een groep mensen door de achterruiten van een stationcar. In de auto staan twee laptops die foto's van slachtoffers van de aardbevingsramp tonen. Voor de meeste geïnteresseerden is het de eerste keer dat ze een laptop van dichtbij zien. Het is ook de eerste keer dat ze zoveel foto's van lijken zien. Bij de doden op de foto's staan nummers, om ze eventueel later te kunnen identificeren.

Op de achtergrond zijn graafmachines bezig met het aanleggen van nieuwe massagraven, al komen er op dit moment bijna geen doden meer binnen. Geestelijken met een tulband om en een mondkapje voor leiden gedisciplineerd het gebed als er weer een lijk klaar is om de grond in te gaan.

De Iraanse overheid gaat nu al uit van 50.000 doden in Bam, maar er is niemand die dat kan verifiëren. Bam is volledig vergruisd, hele families hebben de dood gevonden en er is dus niemand die hen mist. Meer dan 1.400 buitenlandse hulpverleners hebben hun kampementen opgeslagen in de stad, maar ze hebben sinds hun aankomst slechts één persoon levend uit de puinhopen weten te halen. Veel reddingsteams zijn maar naar huis gegaan: er viel niets meer te redden.

De bewoners van Bam hebben geen huis meer. Nu, zes dagen na de grote schok, proberen sommigen hun huisraad te vinden in de mengeling van verkruimeld leem, stenen, balken en cement. Vrouw en kinderen van Mohammad Rezapour beklimmen steeds opnieuw de puinhoop die ooit hun huis was, op zoek naar spulletjes. De familie Rezapour heeft al heel wat gevonden: vader houdt trots een paar groene rolschaatsen omhoog en moeder heeft net de televisie aangetroffen. Het beeldscherm is heel, maar de achterkant is kapot. Veel schoenen hebben ze ook teruggevonden. Dat kwam doordat die allemaal voor de voordeur stonden toen de aardbeving toesloeg. Iedereen sliep toen de grond op vrijdagochtend begon te schudden.

,,Ik wil graag de hele wereld bedanken'', zegt vader Rezapour. Hij heeft de teams met buitenlandse hulpverleners gezien en is ontroerd. Een van zijn kinderen loopt rond in een dun truitje en met een grote snottebel aan haar neus. ,,Alle mensen ter wereld zijn goed, het zijn de overheden die problemen maken'', zegt Rezapour. Zijn familie knikt instemmend.

De buren van de Rezapours zijn het volmondig met hen eens, al is het voornamelijk de Iraanse overheid die problemen veroorzaakt, zo menen de twee broers die nu in de koude wind op hun steenhoop zitten. Ze wijzen naar het onderkomen dat ze hebben gefabriceerd; een paar stokken met wat lappen erover. ,,Waar zijn onze tenten'', vraagt de een zich af. ,,Waarom zitten we nog in de kou'', wil de ander weten. En in koor: ,,Waar is al dat geld dat vanuit het buitenland naar Bam wordt gestuurd?''

Volgens de broers krijgen ze meer hulp van het Iraanse volk dat vanuit alle windstreken toesnelt, dan van de overheid. ,,Gisteren moest ik achter een bus aanrennen van waaruit soldaten conservenblikken gooiden. Als een bedelaar. Pas na een kilometer gaven ze me wat. Ze spelen gewoon met ons!'', vindt de oudste. Zijn snor is wit van het stof. ,,Ik heb gisteren een andere broer en zijn kinderen uit het puin getrokken. We hebben geen water, dus heb ik me nog niet kunnen douchen'', zegt hij verontschuldigend.

Verderop in de stad houdt het Zuid-Afrikaanse reddingsteam dapper vol. Ze worden rondgereden door leden van een speciale politiedienst, die vandaag bepakt met machinegeweren en sigaretjes de stad beveiligen. De Zuid-Afrikaanse reddingshond Falcon, een onrein dier volgens de islam, wordt geknuffeld door leden van de Iraanse Rode Halve Maan, de islamitische versie van het Rode Kruis.

De politieagenten weten nog iemand die levend onder het puin ligt. ,,Zal wel weer niks zijn'', zegt teamleider Hugh Price - Hughes. Zijn mannen hebben geholpen bij de aardbevingen in Turkije en Algerije. ,,Maar we hebben nog nooit zoveel verwoesting gezien als hier.'' Met hoge snelheid rijden ze naar een hoop stenen waar bovenop twee groene Iraanse politiepetten liggen. ,,Hier ligt agent Abbas Beghname. Hij leeft nog, denk ik'', zegt de buurman. De Zuid-Afrikanen laten Falcon rondsnuffelen en de hond lokaliseert uiteindelijk de plek waaronder iemand ligt. ,,Zeg maar dat ze een bulldozer moeten halen; wie hieronder ligt is zeker dood'', zegt Price - Hughes tegen een tolk.

Als ze van de puinhopen omlaag klimmen staat er een verwarde man die smeekt of de hond ook bij hem komt zoeken. Maar Falcon wil alleen nog maar in de auto en naar huis. ,,De hond is moe. We komen morgen wel terug'', belooft een van de Zuid-Afrikanen. De man kijkt alsof zijn wereld instort. ,,Het is vreselijk om soms ‘nee' te moeten zeggen, snelheid betekent alles na aardbevingen'', zegt Price-Hughes. ,,Maar hier in Bam leeft niemand meer.''

     FOTOCOLLAGE    

(Klik op een miniatuur voor een vergroting!)

Sorry, your browser doesn't support Java(tm).