De dansers en poppenspelers blijken alleen voor de fooi te hebben opgetreden.
Wij dachten dat dit all in was voor de prijs van 25$ die we voor het feest hadden
betaald. Iedereen is boos, als we dat geweten hadden! Foei Caroline, dat had
je ons wel eens eerder kunnen vertellen. En ik heb nog wel gedanst met een lieftallig danseresje
van een jaar of tien. Zij op blote voetjes, ik gehuld in een wollen deken. Om
zes uur sta ik op, kuchend en rochelend. Ik heb het die nacht steenkoud gehad.
Ik wandel over de kantelen en zie beneden het dorp in de mist ontwaken.
Dromedarissen rijden af en aan. Vuren worden ontstoken. Hanen kraaien, schapen
blaten, koeien loeien, geiten mekkeren, kinderen krijsen. Hier hangt echt een
landelijke sfeer.
Maar het gebouw is als hotel pet. Dit voormalige paleisje is eigenlijk
niet geschikt om er gasten te ontvangen. Ook de keuken is er van lage kwaliteit.
Het ontbijt bijvoorbeeld is niet de strot af te krijgen. Om acht uur vertrekken
we met de bus over de smalle, maar o zo drukke
wegen. Ik slaap tot de eerste stop achterin met het kotszakje uit het vliegtuig
binnen handbereik (niet voor braaksel, maar voor snot en slijm). Stop bij
restaurant Midway met een wel zeer ruime
souvenirshop en smetteloze sanitaire voorzieningen. De tweede etappe voert ons
door groen land, bevloeide akkers met rijst en koolzaad. Opvallend veel buffels
en gedroogde koeienflaters langs de rand van de weg.
FATEHPUR SIKRI
Dansende beren bij Fatehpur Sikri
Onderweg wordt de bus staande gehouden door een groep
mannen met "dancing bears." De groep gruwt van deze wrede behandeling en
maant de chauffeur door te rijden, er wordt geen fooi of baksjies
gegeven hier. Jan laconiek: "Je kunt hier beter wèl iets geven,
anders is de beer los!" Opdringerige gidsen in Fatehpur Sikri, een
soort dodenstad. Volledig intact maar eeuwen lang niet meer bewoond.
Mooie zandstenen gebouwen in roze-rode-oranje kleuren. Grote Moskee. In
Agra betrekken we een modern hoogbouwhotel naast Mayur Tourist
Bungalows, waar we in 1989 zaten.
Het is nog licht, dus direct buurt
verkennen, er is veel bijgebouwd hier, m.n. op toeristisch gebied is de
infrastructuur verbeterd. Toch herken ik veel plekjes van vroeger
(Hee, dit is de plek waar die straathond stond te jongen. En hier heeft
Clim die brutale ricksjarijder bijna in elkaar getremd....)
Ronddolen door levendige moslimwijk. Terug naar hotel om bad te nemen.
's Avonds op terrasje koffie drinken in zaakje waar een heus espresso -
apparaat staat! Gesprek met de sympathieke jonge eigenaar. Eindelijk
kans gekregen geld te wisselen; in het hotel, want de banken zijn niet
beschikbaar. Luisteren naar BBC - Worldnews (Grozny is nog niet
gevallen), waarna slapen.
Oude hoofdstad van het mogolrijk en centrum van
religieuze tolerantie
Zoals de naam
Fatehpur Sikri (Stad der Overwinning) aangeeft, herdenkt deze
locatie een oorlogszege. Het complex werd gebouwd ter viering van
mogolkeizer Akbars zege op de sultan van Ahmedabad in Gurajat. Akbar
bouwde ook het Rode Fort bij Agra en tussen de twee plaatsen werd
een koninklijke weg aangelegd. Met het Rode Fort nog in aanbouw, nam
Akbar zijn intrek in Fatehpur Sikri, waar hij van 1571 tot 1585 zijn
nieuwe hoofdstad vestigde.
Akbar was
moslim, maar hij dwong het volk niet om zijn religie te volgen. Als
opmerkelijk tolerante heerser stichtte hij in Fatehpur Sikri het
'Huis der Aanbidding'. Hier verzamelden zich vertegenwoordigers van
allerlei religies om over theologie te discussiëren en debatteren.
Akbar was geïnspireerd door diezelfde geest van tolerantie toen hij
de stadsmonumenten plande, en bijgevolg is de architectuur bij
Fatehpur Sikri een harmonische mix van hindoeïstische,
boeddhistische, Jaïnistische, christelijke en islamitische
decoraties en technieken. Onder de monumenten bevinden zich de
Diwan-i-khas, waar Akbar het volk toesprak vanaf het platform op de
centrale pilaar, en de weelderig versierde Jama Masjid, de grootste
gemeenschappelijke moskee in India. Het complex heeft twee
magnifieke hoofdingangen: de Badshahi- en de Bulandpoort.
Laatstgenoemde poort, bekroond met dertien parapetten of chatri's,
is het indrukwekkendst.
Met de bouw van
Fatehpur Sikri wilde Akbar een huldeblijk brengen aan Salim Christi,
zijn adviseur. Na de dood van Salim Christi in 1572 liet Akbar een
groot mausoleum in de stad bouwen. De meeste bouwwerken bij Fatehpur
Sikri zijn vervaardigd van het lokale rode zandsteen, maar Salim
Christi's mausoleum is van wit marmer om zijn heiligheid te
accentueren en de spirituele gids van de keizer te eren. Fatehpur
Sikri werd in 1986 door Unesco uitgeroepen tot Werelderfgoed.
DAG 11
AGRA - EXCURSIE TAJ MAHAL
Fort van Agra (Agra)
Mooi mogolfort en paleiscomplex
In 1558
verplaatste mogolkeizer Akbar zijn hoofdkwartier van Delhi Haar
Agra, de nieuwe hoofdstad van het mogolrijk. Als symbool van zijn
macht lief hij een groot fort bouwen bij een strategische bocht in
de rivier de Jumna; de bouw ervan begun in 1565 en werd voltooid in
1571. Door het rode zandsteen dat werd gebruikt kreeg het bouwwerk
al snel de bijnaam 'het rode fort'. Het fortis een uitzonderlijk
mooi voorbeeld van mogolarchitectuur en een van de oudste
resterende gebouwen uit Akbars regeerperiode. In de tijd van Akbar
was het sterke fort vooral een militair gebouw, maar tegen het
bewind van zijn kleinzoon Sjah Djahan was het uitgegroeid tot een
luxe koninklijke residentie, groot genoeg om onderdak te bieden aan
de omvangrijke hofhouding van de monarch.
De schoonheid en
immense omvang van dit monumentale fort zijn heel indrukwekkend. De
muren omvatten een aantal gebouwen, zoals de schilderachtige
Jahangir- en Akbaripaleizen, die het islamitisch paradijs symbolisch
reproduceren, met binnenhoven gescheiden door waterelementen. Het
fort had publieke en privéruimten, inclusief twee magnifieke
moskeeën, talrijke gebedshallen, prachtig versierde kamers en de
zenana, een afgesloten gedeelte met de vrouwenvertrekken.
Het grondplan
van het fort was asymmetrisch, ontworpen als een halve cirkel om aan
te sluiten bij de rivierbocht, en had drie hoofdingangen: de Water-,
Akbari- en Delhi-poort. Het vestingwerk bestond uit een omringende
dubbele verdedigingsmuur tot een hoogte van 20 meter. De mix van
hindoe- en mogoldecoratie verleent het fort een unieke sfeer.
Mythische wezens, paviljoens, overwelfde mogolbogen, balken, platte
daken, borstweringen, marmeren ornamenten en terrassen zijn allemaal
harmonieus verwerkt in de architectuur en maken dit tot een van de
allermooiste historische locaties in India.
Vroeg op stap. Eerst bezoek aan de Baby Taj, een tombe van een grootvizier
(of was het een bouwmeester?), net een uitvergroting van een juwelenkistje.
Daarna enkele uren bij de Taj Mahal rondgehangen, veel Indiase toeristen lopen
er rond. Die betalen een schijntje aan entree vergeleken met ons westerlingen.
Maar ja, ik gun het ze.
Het is de tweede keer dat ik dit wereldwonder van mythe en architectuur
bezoek. Gezamenlijke lunch; ik ben de enige die Indiaas eet, met veel knoflook. Om 2
uur een riksja-man, genaamd Bhimai, opdracht gegeven me die middag voor 50 R rond te rijden.
Dat bedrag komt neer op acht gulden. Hij brengt me naar aardige wijkjes met stokoude gebouwen. Ook souvenirshops
doe ik aan (zonder iets te kopen overigens) om de boy extra inkomsten
te laten vangen. Eén van de shops verkoopt uit
naam van Sai Baba. Ik, resoluut: "In that case I don't buy here". Wallah Bhimai vangt mijn beloofde bedrag met brede grijns, hij heeft een goede
dag gehad.
Taj Mahal (Unesco sinds
1983)
Een monument van liefde! Sjah Jahan liet ter
ere van zijn gestorven echtgenote de Taj Mahal bouwen. De vorst
ofwel 'Groot Mogol' van dit noordelijke deel van India liet er
kunstenaars en architecten uit binnen en buitenland voor overkomen.
Het resultaat is een 60 meter hoog, witmarmeren grafpaleis van een
sierlijkheid en rijkdom aan decoratie die nadien nauwelijks elders
is bereikt. Elk uur van de dag - en bij voile maan - verschiet de
Taj Mahal van kleurnuance. Aan de overkant van de rivier wilde Jahan
een zwart grafpaleis voor zichzelf laten bouwen. Maar de staatskas
was leeg en zijn zoon zette hem voortijdig as. Samen met zijn Mumtaz
ligt hij zelf dus ook in de Taj Mahal begraven.
nl.wikipedia.org/wiki/taj_mahaI
Paar uurtjes lanterfanten. Avondwandeling. Ik krijg Indiaas gedestilleerd
aangeboden in een drankhol gelijk Dantes Inferno. Buiten koop ik voor 4 straatjochies
chai, trots staan ze naast de blanke sahib van hun glaasje te nippen. Dit vind
ik leuker dan aalmoezen geven. Gezellig praatje gemaakt met Sutri Lachman, de espresso
- man.
Mijn Russisch geoefend bij souvenirshop, veel van die zaakjes adverteren zo waar in
het Russisch! Een jochie komt met bebloed hoofd binnengestormd; hij heeft ransel
gehad met een cricketbat. Consternatie, waar zijn de daders? Die zullen we
even.... Sutri vertelt over
een vriend die twee keer per jaar een halve kilo marihuana naar Amsterdam smokkelt,
verstopt in marmeren beeldjes. Het licht valt voor de zoveelste keer uit.
Taj Mahal (Agra)
India's beroemdste
gebouw werd uit liefde opgericht door keizer Sjah Djahan
Sjah Djahan, de keizer van India, bouwde deTaj Mahal voorzijn
lievelingsvrouw Mumtaz Mahal
Alleen de
grootste cynicus zal niet ontroerd raken door de schoonheid van de
Taj, ook al is het een van 's werelds meest gefotografeerde
monumenten. Zo'n 20.000 arbeiders werkten bijna twintig jaar om iets
voort te brengen dat niet alleen een waar wereldwonder is, maar ook
een belangrijke expressie van de Indiase cultuur en een eerbetoon
van een man aan zijn favoriete vrouw. Met die man bedoelen we de
Indiase mogolkeizer Sjah Djahan. Hij ontwierp het weelderige Taj
Mahal-complex als een mausoleum voor zijn geliefde vrouw, Mumtaz
Mahal, met wie hij twintig jaar was getrouwd en die stierf bij een
bevalling. Het gebouw is toegankelijk via een monumentale poort van
rood zandsteen die een voorproefje geeft van de schatten die komen -
een inscriptie verwelkomt gelovigen in het paradijs. Het bekoepelde
mausoleum staat aan het eind van siertuinen en wordt prachtig
weerspiegeld in een centraal geplaatste waterloop. Dit massieve
visioen van wit marmer lijkt te zweven tegen de hemel erachter - een
opzettelijk effect.
Het marmer is
in de hete middagzon verblindend wit, gloeit rood op bij
zonsondergang en oogt blauw in het maanlicht. De vier bijna
identieke zijden, de reusachtige centrale koepel, vier kleinere
hoekkoepels en vier omringende minaretten vormen een proeve van
harmonieuze symmetrie. De muren van het mausoleum glimmer vanwege
het pietra dura - ongelofelijk verfijnde decoratie, overtrokken met
sierstenen als lapis lazuli en amethist - en de speciale akoestiek
van de hoofdkoepel laat elke muzieknoot vijf keer weergalmen. Binnen
staan de valse tomben van de sjah en diens vrouw, geplaatst boven de
echte graven eronder.
De
architectuur, decoratie en Arabische kalligrafie maken dit complex
tot het mooiste voorbeeld van mogolkunst, met een samensmelting van
Indiase, Perzische en islamitische invloeden. Ook bezienswaardig
zijn de identieke moskeeën en de tuinen.
Het Rode
Fort
De kleine
Taj
Binnenplein
Fort
Kinderplezier aan waterkant
Mausoleum van Akbar (nabij Agra)
Waardig monument voor de keizer
Akbar
(1542-1605) was slechts veertien jaar oud toen hij zijn vader,
Hoemajoen, opvolgde. Hij was analfabeet maar om die leemte op te
vullen, wierp hij zich op als beschermheer van de kunsten. Hij was
ambitieus, leergierig en geïnteresseerd in legenden en
avonturenverhalen, en bracht zijn tijd merendeels door met jagen.
De keizer liet
de Abornamo bijhouden — een waarheidsgetrouw historisch bewijsstuk
waarin het dagelijks hofleven van de keizer wordt beschreven en
geïllustreerd met zeer realistische portretten. Ook de bouwwerken
die de keizer liet oprichten, staan op de illustraties afgebeeld.
Het architectonisch landschap dat Akbar achterliet, bestaat uit een
mix van Iraanse en Indiase elementen, gebouwd volgens de
mogolconventies.
Het mausoleum
werd door Akbar zelf uitgewerkt, maar zijn zoon Jahangir voltooide
het gebouw in 1613. Het bestaat uit twee delen: de grote poort naar
het mausoleum is wellicht het imposantst. Het gebruik van het lokale
rode zandsteen naast het witte marmer is innovatief, terwijl de vier
minaretten die het bouwwerk bekronen typisch islamitisch zijn. Het
binnendeel van de hoofdpoort heeft de vorm van een gebedsnis, en
wordt geflankeerd door twee bogen die deze vorm nabootsen. Helaas is
de grafkamer in 1761 ontheiligd door de Jats. Hoewel deze kamer nu
leeg is, vertegenwoordigt het monument nog altijd de macht en
rijkdom van Akbar.