Dag 20 Jodhpur

NOG STEEDS GEVELD

Om 05.00 uur komen we in Jodhpur aan. Het is nog duister. Het perron ligt bezaaid met honderden sjofele daklozen. De wachtkamers zijn bezet, vandaar dat we plaatsnemen in rotan stoelen die we op de kop weten te tikken. Clim slaapt, maar Jos is inmiddels klaarwakker en ziet hoe de Indiase samenleving sloom maar onmiskenbaar tot leven komt. Om zes uur lopen we de stad in. Bij een middenklassenhotel worden we afgescheept, precies zoals we zelf de horde chauffeurs en handelaars buiten het station hebben afgescheept, namelijk nogal grof. We twijfelen aan de woorden van de receptionist gezien zijn onwillige houding. Als in een roes lopen we verder en drinken liters water in een theehuis dat net zijn deuren opent. Om 07.00 uur vinden we onderdak bij het Raj‑Hotel, ietwat goor uitziend maar goedkoop en met de door ons gewenste basisvoorzieningen zoals douche, toilet, fan en air‑cooler. We drinken er lekkere koffie (Nescafé met suiker en hete melk) en halen onze slaapachterstand in. We hebben 2 ventilatoren, maar een kast op de kamer kan er niet van af!

Om 11.00 uur vindt Jos het nietsnutten welletjes. Hij gaat de straat op, koopt water en voedsel en drinkt zelf nog ergens thee. Clim slikt zijn medicijnen, o.a. Imodium tegen diarree, en eet wat banaantjes. Nog geen 5 minuten later kotst hij alles weer uit. Hij voelt zich zo beroerd, dat hij direct maar weer onder zeil gaat. Jos puzzelt heel wat af vandaag. Ook houdt hij zijn reisnotities uitvoerig bij. Later op de middag gaat hij nogmaals de stad in. Hij koopt een tweetal roestvrij stalen bekers, een fles aanlenglimonade en doet de brief en de laatste ansichtkaarten op de post. Hij ontdekt nieuwe frisdrankjes ("fruit beer") en proeft van de plaatselijke lekkernij, de zgn. Makania‑lassi. Die laatste is te zoet naar zijn smaak. In de Hindustan Times treffen we een foto aan van Jelle Nijdam die de 4e Tour­etappe zegevierend afsluit: het eerste nieuws dat we van de Tour vernemen. De sportpagina's staan hier bol van cricket, tennis, polo, etc.

‘s Avonds is Clim in zoverre opgeknapt dat hij in staat is om een uurtje mee te gaan theedrinken. Eten is vooralsnog voor hem taboe. Jos heeft ook geen trek; het is niet de honger, maar de dorst die hem kwelt. Onze kamer heeft een ruim balkon, van waaruit we het leven op straat kunnen gadeslaan. We maken van die mogelijkheid ruimschoots gebruik, ook deze avond. Jos gebruikt vanaf deze plek vaak zijn zoomlens om allerlei interessante figuren te fotograferen.

---

Dag 21 Jodhpur

EEN IMPOSANT FORT

's Morgens krijgen we ons wasgoed retour. Het is netjes gestreken. Met onuitwisbare inkt zijn er op alle kledingstukken herkenningstekens aangebracht: streepjes, puntjes, kruisjes, etc. Het wordt weer tijd dat we geld wisselen. In de buurt van het station worden we van het kastje naar de muur gestuurd en Jos zijn bloeddruk stijgt naarmate het langer duurt. Uiteindelijk komen we met een riksja terecht bij de State Bank in India, dat in het stadspark is gelegen. Clim wordt ontvangen in een apart kantoor. Hij wisselt TC $ 200.‑ en vergeet het reçu mee te nemen. De procedure neemt een half uur in beslag, in welke tijd Jos buiten foto's gaat maken, o.a. van het High Court of Justice en de Brandweerkazerne.

Na harde onderhandelingen met de riksja ‑ wallahs komen we een prijs van R 30 voor het Mehrehangar  Fort overeen. Halverwege de berg lessen we onze dorst bij een blinde goeroe. De chauffeur blijft op ons wachten, anderhalf uur is afgesproken, bij de prijs inbegrepen. We passeren de 7 toegangspoorten en worden ingehaald met inlandse muziek. Op een terrasje zit een stel Hollandse toeristen, voornamelijk vrouwen, sodawater te drinken. Vlakbij heeft de plaatselijke fanfare repetitie. Allereerst bestijgen we de wallen met de tientallen kanonnen. We hebben een overweldigend uitzicht op de stad, die van drie kanten blauw glanzend aan onze voeten ligt. Veel foto's van het fantastische panorama. Het museum, d.w.z. het interieur van het paleis, bezoeken we onder leiding van een gids. Inhoudelijk verschilt dit museum niet veel van al die andere die we in Rajasthan's paleizen hebben bezocht. Clim maakt een foto van een gier. Zowel de gids als de chauffeur krijgt fooi. Met de laatste wisselen we adressen uit. Gelukkig heeft Clim getoond aan de beterende hand te zijn.

In de late namiddag gaan we inkopen doen. Dat is nodig, want Jos zijn horlogebandje is stuk en de zool van zijn rechtersandaal is losgeraakt. We kopen stof bij een winkel (1.20 meter) en stappen bij een kleermaker binnen. Deze doft zich eerst op voor hij ons te woord staat. Hij neemt Jos de maat. We kiezen voor een zelfde snit als die van de broek die Jos aanheeft. We kopen even verderop een horlogebandje, alsmede water, sigaretten en pruimtabak. Voor dit laatste hebben we een vast stalletje. We eten bij restaurant Kalinka, dat ook in de reisgidsen wordt aanbevolen. Hier komen veel westerse trekkers. We nemen plaats in het Indische (goedkope) gedeelte, maar de kelner wil ons alleen in het chique Europese (dure) gedeelte achter in de zaak bedienen. We weigeren resoluut.

Als Clim dreigt met de manager is alles ineens weer in orde. Ons maal is naar Indische begrippen zowel kostbaar als uitgebreid: mutton cutlets (schapevlees‑"kroketten"), tandoori‑chicken (heerlijk gekruid uit de oven, wel kleine boutjes), egg dosa (dikke eierkoek met aardappelen en groente gevuld) en rijst (veel te veel). De prijs voor dit alles: een luttele f 15,‑: Bij het afrekenen hebben we eveneens problemen. We zitten al 20 minuten te wachten, waarop we besluiten te vertrekken zonder te betalen. Er ontstaat lichte paniek onder de kelners en binnen een minuut is alles in kannen en kruiken.

We maken een wandeling door de stationswijk, waar bedden buiten staan die je per uur of veelvoud daarvan kunt huren. Bij een boekstalletje treffen we zachte, Indische porno aan. In de Times lezen we dat Pascal Richard de 18e etappe van de Tour heeft gewonnen. Clim ziet hoe twee kolossale stieren, de een wit en de ander zwart, elkaar op de horens nemen. De Hindoes proberen met stokken het stierengevecht te beëindigen. Op de stoep ligt iemand te zieltogen. Met een boogje loopt men er omheen, sommige stappen gewoon over het menselijke wrak heen. Aan een kruispunt drinken we vers geperst sinaasappelsap en ouwehoeren we met de jongelui. Het zijn knapen van voor in de twintig die al een hele kinderschare thuis hebben. Bij een winkelier die ons warm water aansmeert (en ook nog te duur) trappen we een scène. Op hoge toon eisen we ons geld terug, hetgeen ook geschiedt. Om tien uur stromen de straten leeg en zoeken landlopers, goeroes, bedelaars en daklozen een schamele slaapplaats op de stoep. Iets later dan normaal gaan we naar bed.

---

 

Dag 22  Jodhpur

GROOTSTE WOONHUIS TER WERELD

's Morgens zit de hemel potdicht, 's nachts heeft het geregend. Elke dag opnieuw betalen we het hotel bij de eigenaar, een ambtenaartype die op elke vraag ja‑nee knikt. Zeer verwarrend voor ons, want hij zei er niets bij. Overigens werd de kamer nooit gepoetst, noch werd het beddengoed verschoond. Dat gebeurde alleen als je er uitdrukkelijk om vroeg en moest met een extra baksjies worden beloond. Bij Kalinka eten we als ontbijt een koppel eieren.

Met de riksja gaan we naar het gigantische, overkoepelde Umaid Bhawan Paleis, gelegen op een lichte heuvel net buiten de stad en gebouwd in de crisis van de jaren dertig als een soort werkgelegenheidsproject. Ook hier woont, net als in Bikaner, een moderne maharadja. We krijgen weer eens een privérondleiding en bewonderen naast de luxe en de enorme afmetingen ook een inpandig theater en de siertuinen. De helft van dit immense gebouw wordt gebruikt als exclusief hotel.  Op het terras drinken we ons duurste drankje in India: f 3,30 voor een soda met lime (spa‑citron). Het is ontzettend benauwd, alles aan Jos zijn lijf is met zweet doorweekt, zelfs de sigaretten en zijn riem. Ons bezoek duurt tot 2 uur en het is ons goed bevallen.

We laten ons naar de Sardar Markt bij de Klokkentoren brengen. Een bijzonder kleurrijk gewoel met opvallend veel tonga’s (paardenkoetsjes). Jos (later ook Clim) laat bij een analfabete schoenlapper zijn sandaal repareren. Clim zoekt vergeefs een shoe shine boy met de juiste kleur voor zijn grijze schoenen. Aan een kruidenstalletje kopen we wierook bij twee zwaar behaarde broers. Ze denken dat wij een tweeling zijn.Aan een stalletje drinken we thee. Jos koopt bij een exotisch geklede vrouw citroentjes voor in de thee. Een vrouw bedelt om onze horloges; zij blijkt hiertoe door de theeboer te zijn aangezet. Veel kindertjes lopen hier rond in hun blote kontje. Het begint te regenen, maar gelukkig niet al te hard. We belanden bij een groot waterreservoir, waar we in een mum van tijd omringd worden door ongure types. Wegwezen dus. In de regen steken we een brug over en komen terecht in een volkswijk met veel blauw geverfde huizen. Hier wonen dus verarmde Brahmanen. Veel toeristen zullen deze wijk wel niet bezoeken, want we baren veel opzien; uit alle hoeken en gaten duiken nieuwsgierigen op, vooral kinderen. Al die ongezonde belangstelling werkt langzamerhand beangstigend op ons. Clim maakt een praatje met een ploeg steenhouwers. Hij bewondert de resultaten van hun werk in een nabij gelegen woning. Wat een ondankbaar slavenwerk.

Om 4 uur zoeken we het hotel op. Clim wast zijn hoofdhanddoek die onderweg in de prut is gevallen. We proberen te slapen, maar dat lukt niet vanwege de talloze vliegen in de kamer. We gaan daarom maar op het balkon zitten, waar we uren doorbrengen met het ongemerkt observeren van het straatgebeuren onder ons. Tussendoor lezen we in Newsweek (gisteren gekocht), de Indian Statesman en andere kranten. De crypto's komen te voorschijn. Jos molt bij het wisselen van een rolletje zijn fototoestel, het terugspoelmechanisme breekt af. Met wat kunst‑ en vliegwerk blijft de camera gelukkig toch nog bruikbaar.

's Avonds voeren we eveneens weinig uit. We dineren copieus bij Kalinka, waar veel buitenlanders ons voorbeeld opvolgen en in het goedkopere en eenvoudigere Indische gedeelte blijven zitten. De bediening is er thans naar behoren. De meeste Europese toeristen zijn jonger dan ons, zo tussen de 20 en de 35 jaar. Verder valt op a) het grote aantal alleen of met zijn tweeën reizende vrouwen, en b) het grote gemak waarmee zij zich in India bewegen. Zij worden bijna nooit lastig gevallen; wij daarentegen des te meer.

Tijdens onze avondwandeling drinken we weer jus d'orange. Jos geeft de jongens daar wat Nederlandse muntjes die hij heeft beloofd. Clim maakt een foto van een kleine kudde koeien die midden op het drukke kruispunt ligt. Niemand waagt het om de heilige beesten daar te verdrijven. Jos hoort Clim voor de zoveelste keer schreeuwen: "Don't touch me! Go away!", dit om hardnekkige bedelaars af te schrikken. Ditmaal was een vervuild kind het onderwerp van zijn toorn. Als we in een theehuis zitten worden we door een onbekende jongeling zo maar uitgenodigd om bij hem thuis op visite te komen. Jos trekt daar echter niet zo aan.

Tot tweemaal toe valt de stroom uit. De tweede keer gebeurt iets vreemds: als het licht weer aanfloept, is plotseling driekwart van de oorspronkelijke clientèle verdwenen. Zouden die lui eigenlijk wel betaald hebben? We slaan water en bier in (in volgorde van belangrijkheid). Om half tien zijn we terug op onze kamer.

---

Dag 23 Jodhpur - Mandore

KONINGSGRAVEN

We zijn nog niet goed en wel op straat of we worden al hinderlijk gevolgd door een sadoe  (religieuze bedelaar die van aalmoezen leeft), die volgens ons volslagen krankzinnig is. Op het station oriënteren we ons op de treinenloop (dienstrooster) naar Udaipur, onze volgende bestemming. We willen een rondreis maken en voeren daarom onderhandelingen met verschillende riksja‑rijders. We spelen ze tegen elkaar uit en dingen aldus af van 100 R naar 50 R.

1. Maha Mandir. Enkele km uit het centrum. Yoga‑tempel met een woud van zuilen, tevens schooltje. Poetster moest sleutel halen, hier komen beslist geen toeristen. Oude ex‑legerofficier (nu vrije tijdsschilder) leidt ons rond. Tempel moeilijk bereikbaar, ietwat weggestopt aan een uitgedroogde watertank. De gids nodigt ons bij hem thuis uit, maar we slaan zijn uitnodiging af. Waarschijnlijk wil hij gewoon wat eigen doeken aan ons slijten.
2. Balsamand‑meer. Entree betalen, ligt in een soort park. Stuwdam uit 12de eeuw, kunstmatig meer bijna droog. In de zomer liggen er akkers. Tevens vogelreservaat. Op 7 km afstand van Jodhpur. Verwaarloosd.
3. Mandore. Een soort stadje vol tempels en grafmonumenten van de Rajputh‑adel. Het was zondag, dus het terrein was vergeven van Indische dagjestoeristen. We werden voortdurend aangestaard, aangesproken en aangefloten; het hing ons echt de keel uit. Stel je voor, 40 graden Celsius en dan een meute joelende schoolkinderen in je kielzog: Het was wel mooi aangelegd, met waterpartijen en een soort hangende tuinen. Ook de tempels waren er de moeite waard. Toch missen we verschillende bouwwerken, o.a. de chatri's (graven) van de Maharana's (vrouwen van de Maharadja). Hier weer een behoorlijke apenpopulatie. We trakteren de chauffeur op een glaasje fris. In Jodhpur doen we er nog een schepje bovenop middels een vorstelijke fooi. Hij straalt van dankbaarheid. Het is 14.00 uur.

 

De rest van de middag houden we ons op in de oude binnenstad. Midden op straat staat een koe te kalven. We maken een foto van een verkeersagent, kopen aanlenglimonade. Al slenterend komen we uit bij een tempelcentrum. De Krishna‑tempel is voor ons gesloten (om 7 uur terugkomen, zeiden ze), de andere tempels laten we daarop links liggen. We rusten langdurig tegenover een theestalletje, waarvan de bedienden ons op onze wenken bedienen. Een sjouwer krijgt tot zijn niet geringe verbazing gratis thee van ons.

We weten niet meer precies waar we zijn, bovendien zijn we moe. Reden genoeg om een riksja naar het hotel te pakken. We halen bij de kleermaker de broek van Jos af. Ze past perfect. Ze is gemaakt van een zijde­achtige stof. We feliciteren de "snijder" met zijn vakmanschap. In het hotel lukt het ons opnieuw niet om te slapen, te veel jeuk. De volgende uurtjes brengen we daarom door op het balkon. We hebben een goed uitzicht op de dreigende moessonluchten. In de "ontvangsthal" van het hotel zit het vol tv.‑kijkers: het is zondag en dan kijkt iedereen er gefascineerd naar het (eindelijk verfilmde) 3.000 jaar oude Hindoe‑epos Ramayana, dat in 50 afleveringen wordt uitgezonden. De Mahabharata , een gelijksoortig mythisch verhaal, is inmiddels in de maak. Clim houdt zich een tijdlang bezig met het schoonmaken van de douchekop; in alle hotels waar we verbleven moest hij dit doen. Pas daarna hadden we lekkere volle stralen.

We hebben een nieuw en veel goedkoper restaurant gevonden, een Sikh. Hij heeft zelfs gebakken vis op het menu! Aangevuld met spinazie met kaas, rijst met ei, gemengde groente en soda een godenmaal voor de luttele som van f 7,50, p.p incl. fooi. We hebben onze buikjes vol. Op het station kopen we alvast kaartjes voor een dagreis naar Udaipur. De hal ligt stampvol uitgeteerde lijven. Jos weegt zich en blijkt 5 kg te zijn afgevallen. Hij wantrouwt de machine. Even later wordt Clim op straat onverhoeds geattaqueerd door een koe. Het beest had een kalfje dat ze wilde beschermen, vandaar die agressiviteit. Clim kon zich bijtijds afwenden, waardoor hij zijn edele delen redde. Nu werd hij aan zijn heup geraakt. Geagiteerd begon hij op het beest te schelden. Hij richtte zich in onvervalst plat Remunjs tot een schare omstanders: "Sjlachte móste ze die, allemaol!  En daonao opaete, of neet?"  De Hindoes knikten allen braaf van ja. Ze moesten eens weten wat Clim hun nationale heiligdom toewenste... Dit intermezzo werd onmiddellijk gevolgd door een geweldige wolkbreuk. Schuilen in een theestalletje. De bedden die buiten stonden werden haastig naar binnen gesleept. Arme zwervers die in zo'n hondenweer moeten slapen zonder dak boven hun hoofd. Het was slechts een kortstondige stortbui, dus geen overstromingen. In het hotel werkt Jos zijn reisaantekeningen verder uit, terwijl Clim een laatste brief naar Jeanine schrijft. Die nacht slapen we belabberd. Er huizen onder anderen sprinkhanen en ander ongedierte in onze kamer; gelukkig geen luizen en vlooien.

 

---