Noord-Ierland

NOORD - IERLAND

Meer info Belfast? Ga naar CitySpotters Belfast

Belfast, stad in staat van beleg
Samen met Uwe ging ik met de trein naar Belfast, de hoofdstad van Noord – Ierland, ook wel Ulster genaamd. De helft van het station aldaar was uitgebrand na een bomaanslag, houten keten vervingen de kantoren. Het zag er luguber uit, over een onaantrekkelijk visitekaartje gesproken. Al na vijf minuten werden we bij een road block aangehouden en op barse wijze door getatoeëerde Engelse soldaten gefouilleerd. Er zouden nog vele keren volgen.

De straten rondom de City Hall behoorden tot een controlled area en waren allemaal afgezet en door poorten hermetisch afgesloten. We waren dergelijk manhaftig wapengekletter niet gewend, maar het bleek wel nodig te zijn. s Nachts werden we regelmatig opgeschrikt door geweervuur en ontploffingen. Overdag was het in de stad redelijk rustig en veilig.

Britse IRA - bestrijders

Enige toeristen in de stad
We vonden een pension in een kalme en statige protestantse wijk, vlakbij de Queens Universiteit. We kregen er de beschikking over een ruime en toch goedkope kamer. Volgens onze hospita (in haar hele doen en laten Engelser dan de Engelsen zelf) waren we de enige toeristen in Belfast: Wat kwamen we hier eigenlijk zoeken? Een soortgelijke vraag werd ons ook herhaaldelijk gesteld in de kroegen die we ’s avonds bezochten. Ook vond men het vreemd dat wij samen zo vriendschappelijk met elkaar optrokken: Hollanders en Duitsers waren immers gezworen vijanden? Hadden zij op het WK van 1974 elkaar niet op leven en dood bevochten? Wij vonden dat maar zwart – wit denken en hadden moeite om hen uit te leggen dat je sport met het maatschappelijk leven niet moet vermengen. We konden ons voorstellen dat in dit soort milieu en denkwereld het hooliganisme goed kan gedijen. En dan de steeds weerkerende vraag:" Wie vind je beter: Georgie Best of Johan Cruyff?" Ik hield me wijselijk op de vlakte en antwoordde dat Best in ieder geval "best" was als het op zuipen en hoereren aankwam. Dat vonden ze erg grappig en zorgde voor enige hilariteit. Het verhaal ging de pub rond, wat ons weer enige gratis pints aan lager opleverde.


Belfast	City Hall

Hele sloten Guinness
Toch vond men ons dapper dat we het aangedurfd hadden hun stad te bezoeken. We kregen dan ook uit alle hoeken en gaten gratis Guinness–bier aangeboden, we waren duidelijk een bezienswaardigheid in de pub. Die enorme pullen sloegen we niet af, hoewel de smaak ons niet echt beviel. Op een gegeven moment spoedde Uwe zich naar het toilet. Na enige tijd keerde hij terug, lijkbleek en met vertrokken gezicht. “Ik heb een maagbloeding. Ik heb bloed moeten kotsen”, vertrouwde hij me paniekerig toe. Toen de Ierse omstanders dit hoorden, moesten zij lachen. “That’s the Guiness in your stomach, you stupid!” Wat een opluchting.


Kleren drogen	Schamele hotelkamertjes

Engelse ijzervreters houden niet van bastards
Echt goed bekeken hadden we de stad niet. Hier en daar vielen de stalen staketsels van uitgerookte gebouwen ons op en in veel straten lagen de trottoirs nog vol glasscherven van ruiten die aan diggelen waren gegaan. Inderdaad een stad in oorlogstoestand, niet voor niets was er de staat van beleg afgekondigd. In de afgezette binnenstad was fotograferen verboden, maar enkele Engelse soldaten knepen voor ons een oogje toe, wat ons wel enige sigaretjes kostte. Ze vertelden ons dat de vorige dag een sniper – sluipschutter - een kameraad van hun door het hoofd had geschoten, halve kop eraf. Die “bezettingstroepen’ gingen er in onze ogen ruw met de bevolking om. Zij spraken niet over Ieren of burgers, maar van those bastards. Ik hoorde de ene soldaat de andere toeroepen: “Attention, catholics!” Na een dag waren we de vele visitaties door de “law and order”- mensen gewend. Vrouwen mochten uiteraard alleen door vrouwelijke militairen gefouilleerd worden. Wel werd je steeds bedankt voor je begrip voor de disconvenience. Opvallend waren ook de vele waarschuwingen: “Cars may not be left unattented”.

MARY, HET IRA – LIEFJE

In die tijd schuwde ik het uitgaansleven bepaald niet. Onderstaand relaas begint dan ook in een van de kroegen waar Ierland zo rijk aan is.

Gezellig kroegleven
Uwe en ik zaten in een katholieke kroeg, vlak bij de Docks. Het was er best gezellig en de kastelein schonk veel aandacht aan ons. Hij gaf ons nuttige inlichtingen over Belfast en vertelde over de 'troubles' daar. Vooral de willekeurige bomaanslagen baarden hem zorgen. Erg slim vond hij ons niet, want anders waren wij wel ergens anders op vakantie gegaan. Maar goed, buitenlanders in zijn café waren een zeldzaamheid, vandaar die belangstelling. Ook voor de rest van de clientèle waren we vreemde eenden in de bijt.

Weer open na sluitingstijd
Om 11 uur was het sluitingstijd en moest iedereen de zaak verlaten. De eigenaar gaf ons een knipoogje toen hij in de gaten had dat wij weinig zin hadden om te vertrekken; hij adviseerde ons om een kwartiertje buiten te wachten. Hetgeen geschiedde. We waren trouwens niet de enigen, want overal verspreid liep volk rond. Na een tijdje ging de cafédeur weer open. In een mum van tijd stroomde de gezellige gelagkamer weer vol, waarna de deuren door de portier werden gesloten. (Elke winkel of horecagelegenheid in Ulster heeft een portier die gerechtigd is om personen te visiteren en hun zonder opgaaf van redenen de toegang te ontzeggen.) Toen werd het pas echt gezellig. We kregen aansluiting bij een groep vrolijke dertigers, mannen en vrouwen.

Zware van Nelle, dus Nederlander
Vanwege een of andere reden werd er gratis bier geschonken en serveerde men er hartige hapjes. Opeens werd ik van achteren omarmd door een vrouwenarmen en vroeg een aangeschoten stem mij om een sjekkie voor haar te draaien. Het vrouwtje in kwestie bleek een ongeveer 25 jaar oude Ierse te zijn, zij was in Ulster op vakantie. Zij zag er ouder uit, een beetje verlept zou ik zeggen als ik haar niet beter had leren kennen. Zij had mijn pakje Van Nelle op tafel zien liggen. Daaruit had zij geconcludeerd dat ik Nederlander was, een reden om met mij een gesprek aan te knopen. Ze begon over een verhouding die ze twee jaar lang met een zekere zeeman Jaap, dus een van Nelle - roker, gehad had. In haar dronkenschap werd ze erg vertrouwelijk, ikzelf ook trouwens. De alcohol was mij naar het hoofd gestegen. Geen wonder, want het kleppen van die levensgrote pinten voltrok zich in een afgrijselijk hoog tempo.

Een soort Bloody Mary
Zij dronk wodka en heette Mary. Tot 2 uur zaten wij te keuvelen, vervolgens te smoezen, daarna alleen maar aan elkaar te frunniken. Haar geschiedenis sprak me erg aan en ik liep over van medeleven en wilde dit ook tonen (wat misschien haar bedoeling was). Haar life story kwam op het volgende neer: geboren en getogen in de fanatieke katholieke wijk Falls, zonder opleiding of wat ook had ze op haar zeventiende moeten trouwen met de buurjongen, ene Patrick. Inmiddels moeder van twee kinderen; een jongen en een meisje. Haar man is eervol gesneuveld in de katholieke strijd tegen de repressieve protestanten door toedoen van de Ulster Volunteers Defense (UDA). Mary leverde daarna haar twee kinderen af bij haar moeder.

Haar vader zat toentertijd vast in de interneringsgevangenis van Long Kesh, voor onbepaalde tijd uiteraard. Zelf vertrok ze naar Engeland waar zij in Hull een baantje als kelnerin aannam. Daar had zij ook haar minnaar Jaap leren kennen, die haar overigens als een stuk vuil behandelde en haar louter en alleen als minnepoes beschouwde. Nu was ze in Ulster op vakantie en logeerde ze bij haar moeder en haar eigen kinderen.

Falls, de katholieke arbeiderswijk
Ondertussen was het al erg laat geworden. Het lag voor de hand dat ik met haar mee naar huis zou gaan om daar te overnachten. Uwe, die zich ondertussen aan een andere tafel best geamuseerd had, kon tot zijn grote spijt niet mee. Toen ik naar buiten ging, waarschuwde de kastelein me nog om goed uit te kijken, maar ik sloeg zijn raad in de wind en vergezelde Mary. Tien minuten later bevond ik me midden in Falls, de armoedige arbeiderswijk, die precies beantwoordde aan het idee dat wij Nederlanders van een èchte achterbuurt hebben. We gingen een klein huisje uit een rij ‑ van - tien binnen. Eenmaal binnen was haar eerste gang naar de fles.

Bij de IRA - spionne thuis
Ikzelf dronk niets, want de volgende dag had ik geboekt voor de overtocht met de car ferry naar Glasgow. Ik luisterde alleen maar. Met dubbele tong vertelde ze me over internationale spionnen waarvan de UDA (de protestanten) gebruik maakte. Vooral Nederlanders schenen zich daarvoor te lenen, had ik enkele dagen eerder in een tijdschrift gelezen, fanatieke Nederlandse Calvinisten zouden dat zijn. Mary zelf werd min of meer geprest om in Hull voor de IRA te spioneren, maar dat ging haar niet zo goed af. Uit haar woorden kon ik opmaken wat in Ulster het lot van verdachte spionnen was: kidnapping, afranseling, marteling, knieschoten, brandmerken en in het ergste geval executie. Het angstzweet brak me uit, nu pas werd ik mij ervan bewust wat de kastelein bedoelde en welke afschuwelijke gevolgen mijn gedrag kon hebben. En ik had ook nog een legerjack aan dat door de aartsvijand UDA werd gedragen. In bed kwam er weinig meer van minnespel terecht, Mary viel als een blok in slaap. Ik kon niet slapen, want ik was op slag nuchter geworden.

Overhaaste vlucht
Tegen zes uur, ik had geen oog dicht gedaan, kon ik het niet langer meer uithouden. Ik wist echt niet meer wat ik moest doen, hoe ik mij moest gedragen. De beste oplossing leek mij om er zo snel mogelijk tussen uit te knijpen om zo alle risico's te vermijden. Ik stond op, pakte mijn boeltje bij elkaar en sloop muisstil de huiskamer uit (we hadden op de divan geslapen). In de gang kwam ik toch nog haar moeder tegen, een wrak van een mens en door haar dialect bijna onverstaanbaar. Ik maakte haar met schaamrood op de kaken duidelijk dat ik bij Mary hoorde en nu helaas moest vertrekken zonder afscheid van haar te kunnen nemen, omdat zij niet wakker te krijgen was. Dit klopte, want ondanks herhaalde pogingen van moeder bleef zij doorpitten. Even overwoog ik om geld achter te laten, maar dat zou wel eens verkeerd opgevat kunnen worden. Daarom liet ik dat idee maar varen en vertrok ik. Zo snel mogelijk liet ik het wespennest waarin ik me gestoken had achter me. Met kloppend hart haastte ik mij door de straatjes die in het ochtendgloren nog grauwer leken dan overdag.


Jos in kamer Belfast	Jos op gazon in Glasgow

Op weg naar Schotland
In het centrum nam ik een taxi naar mijn pension, waar ik tot 11 uur kon uitslapen. De boot van Sealink vertrok pas om 12.30 uur. Ik voelde me leeg van binnen, beschaamd en een rotzak, omdat ik het als een dief in de nacht geknepen had en Mary daardoor erg lomp in de steek gelaten had. Uwe was jaloers. Hij dacht dat ik een fijne erotische nacht had gehad. Ik heb hem maar in die waan gelaten. We zouden nog enkele dagen bij elkaar blijven om samen Glasgow te verkennen. Daar beleefden we een nieuw avontuur. Deze keer was Uwe er wel direct bij betrokken.