INFO IERSE REPUBLIEK
MEER INFO IERLAND
HET BETOVERENDE EIRE / HET GROENE EILAND
Opvallend in het weelderig begroeide Ierse landschap zijn de kronkelige
riviertjes, die vaak hun loop veranderen en hier en daar meertjes doen ontstaan.
Het eiland, dat vroeger met Groot - Brittannië verbonden was, wordt daar nu van
gescheiden door de Ierse Zee en het St.-George's Kanaal. Het is het meest
westelijke land van Europa (afgezien van IJsland) en is gelegen tussen 51 en 56
noorderbreedte. De Ierse Republiek, of Eire, strekt zich uit over zo'n 400 km
van noord naar zuid en 300 km van oost naar west en beslaat zeven achtste van de
totale oppervlakte van het eiland. In tegenstelling tot de Britse worden de
Ierse landschappen gekenmerkt door eenvormigheid. Van het uit het Primair
stammende reliëf, dat gedurende duizenden jaren heeft blootgestaan aan de
krachten van de erosie, resten nu nog slechts afgeronde verheffingen van geringe
hoogte. Het midden van het eiland bestaat uit een uitgestrekte depressie omrand
door laaggebergten en doorsneden door dalen die aflopen naar zee. Deze depressie
is in feite een ondoordringbare vlakte met verspreid liggende ovale heuvels (drumlins)
en met kiezel- en zandgronden die het water hebben vastgehouden en zo kommen
hebben doen ontstaan waarin zich meren en veengronden hebben gevormd. De zeer
talrijke meren, gelegen temidden van de door de permanente vochtigheid goed
gedijende begroeiing, vormen een schitterend landschap. Om hun grijze en
regenachtige dagen was op te vrolijken, schilderen de Ieren de gevels van hun
huizen graag op in felle kleuren.
CIJFERS
Oppervlakte: 70 280 km² / (1,7 x Nederland) Bevolking: 3,55 miljoen inwoners
Bevolkingsdichtheid: 51 inw. km² / Geboortecijfer: 15% / Sterftecijfer: 9%
Verstedelijking: 57% / Werkloosheid: 16,9% (1993) / Hoogste punt: 1041 m
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Alleen al de schitterende landschappen zijn een reis naar Ierland waard. In
Dublin: de musea (National Gallery), het kasteel, de bibliotheek van het Trinity
College, Dun Laoghaire en het huis van Joyce. Arklow en zijn duinen. Killarney
en zijn meren. De middeleeuwse overblijfselen op het schierefland Dingle.
Het eiland van de Kelten
Om aan de honger of aan de Engelse onderdrukker te ontsnappen, werden veel Ieren
gedwongen te emigreren. Waar ze zich ook ter wereld gevestigd hebben, nooit
hebben ze hun afkomst of hun geloof verloochend. In de Verenigde Staten zijn de
Ieren tegenwoordig de voortrekkers van de katholieke gemeenschap.
Ierland, dat waarschijnlijk eerst bewoond werd door vissers uit Schotland, werd
later bevolkt door de Kelten, die hier hun taal en cultuur verspreidden. Later
kwamen de Vikingen en de Normandiërs, en in de 16e eeuw vestigden de Engelsen er
hun gezag. De Ieren werden toen van hun land onteigend door Engelse en Schotse
grootgrondbezitters en in de 17e eeuw werd het land beheerst door de Engelse
aristocratie. In de 19e eeuw nam de bevolking met de helft af: 2 miljoen mensen
emigreerden naar de Verenigde Staten. De levensomstandigheden die de Britten aan
de Ieren oplegden en de grote hongersnood (1845-1849) zijn de belangrijkste
oorzaken voor deze uittocht, die vooral de boeren trof. Deze Amerikaanse Ieren
richtten een geheim genootschap op, verbonden met de Ierse Republikeinse
Broederschap, dat met geweld de onafhankelijkheid probeerde te verkrijgen. Dat
doel werd, na een gewelddadige opstand, in 1921 bereikt, maar Ulster, waar de
protestanten in de meerderheid zijn, bleef bij Groot - Brittannië.
WETENSWAARDIGHEDEN
Officiële naam: Ierse Republiek / Hoofdstad: Dublin
Staatsvorm: parlementaire republiek / Talen: Engels, Iers (Gaelisch)
Godsdiensten: christendom 96 % (katholiek 93%, anglicaans 3%)
Belangrijkste steden: Dublin (478.000 inwoners), Cork (173.700 inwoners)
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Tarwe, gerst, aardappelen; runder- en schapenteelt; elektriciteitopwekking; toerisme.
KLIMAAT
Typisch zeeklimaat. Veel regen: minstens 200 dagen per jaar. Minder zon en minder grotere temperatuurschommelingen dan in Groot - Brittannië.
 |
 |
DUBLIN
CENTRUM VAN ALLE MACHT
Met de blik op Groot-Brittannië
Het statige Dublin (478.000 inwoners) ligt aan de rand van een baai die wordt
omklemd door Kaap Howth en Kaap Dalkey. De Liffey stroomt van west naar oost
dwars door de stad Dublin naar de Ierse Zee. Op de zuidelijke oever zijn de
culturele, bestuurlijke, economische en overheidsinstellingen gevestigd. Deze
hebben hun intrek genomen in de openbare gebouwen en de herenhuizen die Dublin
de allure van een grote Europese hoofdstad geven. Op de noordelijke oever liggen
de winkelstraten aan weerszijden van de O' Connell Street. Het hart van de stad
ligt tussen het Royal Canal in het noorden en het Grand Canal in het zuiden en
bestaat uit wijken met een architectuur in Georgiaanse Stijl. In een rand
daaromheen liggen de 20e-eeuwse dunbebouwde stads-uitbreidingen. De stedelijke
agglomeratie van Dublin, die als een halve cirkel rondom de baai ligt,
symboliseert het overwicht dat de oostkust ondanks het gevoerde
decentralisatiebeleid nog altijd heeft ten opzichte van de rest van het eiland.
WETENSWAARDIGHEDEN
Gaelische naam: Baile Atha Cliath / Hoofdstad van Ierland / Talen: Gaelisch
(Iers), Engels
Munteenheid: Euro / Godsdiensten: katholicisme (88%), anglicaans (3%)
Brug over de Liffey in Dublin
KLIMAAT
Zeeklimaat. Gemiddelde temperaturen: 1 - 8° C in januari, 11 - 20° C in juli.
Gemiddelde jaarlijkse neerslag: 750 mm.
Verzetshaard
In deze stad, die het inkt van talrijke schrijvers heeft zien vloeien, hebben
zich de belangrijkste hoofdstukken afgespeeld van de onafhankelijkheid van de
Ierse Republiek. De 19e eeuw was voor Dublin de gouden eeuw, toen het de
hoofdstad van de Engelse enclave van de Tudors was. Vele imposante bouwwerken
verrijzen en Dublin wordt een mondaine stad, die in het Verenigd Koninkrijk
enkel door Londen wordt overtroffen. Maar er ontstaat ook onrust. Na een
kortstondige wetgevende autonomie versterken de Act of Union en de
daaropvolgende lange crisis de nationalistische gevoelens. In 1916 breekt een
opstand uit, gevolgd door de onafhankelijkheidsoorlog en, na de oprichting van
de Ierse Vrijstaat, burgeroorlogen. Dublin komt deze onrustige periode slechts
met moeite te boven. Na de ongebreidelde groei in de j aren '60 komt Dublin weer
een beetje op adem in 1973 door de aansluiting bij de Europese Unie.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Bank of Ireland (voormalig parlementsgebouw), Trinity College, Old Library, Dublin Castle, de pleinen en tuinen in Georgiaanse Stijl, Mansion House (stadhuis), Leinster House (Parlement), Academy House, National Museum, National Gallery, IMMA (Irish Museum of Modern Art), de twee kathedralen, Four Courts, Custom House, de Guinness - brouwerij.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Whiskystokerijen, conservenindustrie, meelfabrieken, koekjesfabrieken, slagerijen. Machine- en computerindustrie.
