Manilla

In de Filippijnse hoofdstad worden we opgevangen door een vertegenwoordiger van Ansell Travel, de organisatie waaraan Kras het Pinoy (= populaire afkorting van Filippijns) gedeelte van de reis uitbesteed heeft. Hij zorgt voor vervoer naar het vijfsterren Heritage Hotel. Daar komen we om 12 uur ‘s middags aan, het is dan al maandag geworden. Ik moet nog een uurtje of zo wachten op mijn tweepersoons smoking room. Die kamer blijkt piekfijn in orde; aan alles is gedacht. De minibar staat overvol met miniflesjes sterke drank. Ik rust even uit voor ik het luxehotel verken en enige tijd aan de waterkant bij het zwembad met cola en dure koffie (3 euro) vertoef.

Daarna maak ik een wandeling in de omgeving van het hotel. Het ligt op een drukke kruising van twee hoofdwegen in de stad: de rondweg EDSA en de Roxas Boulevard langs de Manilla Baai die helemaal naar het noorden voert. Niet echt centraal gelegen dus, maar wel vlakbij de vliegvelden, dat is wel handig. De stad is luidruchtig, het verkeer chaotisch, vooral door het ontbreken van stoplichten en steeds van rijbaan wisselende jeepneys. Ik blijf een half uur lang tot zonsondergang (hier kwart over zes) gefascineerd toekijken hoe men zich redt bij een kruispunt waar drie zesbaanswegen zonder enig verkeerslicht bij elkaar komen. Hier geldt het recht van de sterkste, dat blijkt overduidelijk.

Het weer is zonnig, zo rond de dertig graden. Al gauw raak ik bezweet. De stad stinkt en maakt een smerige en vervuilde indruk, zeker als je de kleinere straten en stegen met hun open riolen inloopt. Op de grote doorgaande wegen met het jagende verkeer is de voetganger niet in tel. Slechts om de 500 meter kun je via een loopbrug oversteken. Zebrapaden heb ik hier in de buitenwijken nergens kunnen ontdekken. In het echte centrum zijn die zaken gelukkig beter geregeld. Daar stopt men zelfs gehoorzaam voor de rode stoplichten, waarna de venters met flessen mineraalwater en waardeloos spul de wachtende auto’s bestormen.

JEEPNEYS 1
Jeepneys zijn een typisch Filippijnse vorm van vervoer. Hoewel ze de vorm van een jeep hebben, zijn ze veel groter en ruimer. Ze zijn spotgoedkoop: 8 cent voor de eerste vier kilometer. Ook zitten ze altijd overvol. De eigenaar laat aan de naam voor op zijn vehikel weten waar hij voor staat. De basketballliefhebber kiest dus voor termen van zijn favoriete sport. Een greep uit de namen:Double Dunk, Slam Dunk, Out of Bounds, Triple Double, High Five, Split Vision, Alley Hoope.

JEEPNEYS 2
Eigenaren van jeepney’s die meer godsdienstig zijn ingesteld hebben gekozen voor namen die met hun geloof te maken hebben: God’s Love, God’s Gift, Jezus my Lord, Peaceful Hope, Heavenly Glory, In God We Trust, John 15.7, John Pol II, Bible Car, Holy Virgen, Mother Maria, etcetera

JEEPNEYS 3
Sommige eigenaren van jeepney’s zijn filmliefhebber en kiezen namen die met de filmindustrie te maken hebben:
The Wild Bunch, Road Runner, Block Buster, Star Trek, Easy Rider, Trail Blazer

JEEPNEYS 4
Tenslotte zijn er nog de gewone (maar fantasievolle) namen als: My Dream, The Lone Star, The Champion, I Feel Fine, Make My Day, Adelante!, Vamos con Dios, Ma's Favorite, Mi Corazon en dergelijke.

Slide show van Manilla

Manilla

Ik eet spotgoedkoop een kom soep, vis met pandang rijst en groente en een blikje fris bij een vestiging van de keten Roasters van de countryzanger Kenny Rogers (een soort alternatieve McDonalds): ik moet omgerekend nog geen vier euro afrekenen. De bediening is heel vriendelijk, de jongelui spreken uitstekend Engels met Amerikaans accent. Dat doen ze hier overal, zo zal nog blijken. De Amerikaanse zendelingen en de Belgische Witte Paters hebben wat dit betreft goed werk geleverd. Ook hun bekeringsresultaat mag er zijn: meer dan 90% van de bevolking belijdt er het christelijk geloof. De laatste decennia winnen met name protestantse sekten veel terrein.

Later lees ik in een Engelstalige Pinoy - krant het volgende. Een toerist achtervolgt rennend een zakkenroller die zijn beurs gestolen heeft. Hij roept “”Stop the thief!”, een kreet die opgevangen wordt door bewakers van een bank. De vluchtende jongen loopt recht in hun armen en wordt zonder pardon neergeschoten. Hij brengt het er levend van af, maar dit incident geeft wel aan dat die lui in uniform bepaald triggerhappy en eager to kill zijn.

De rest van de avond breng ik door op mijn ruime kamer. Veel tv kijken, meer dan 60 zenders zijn beschikbaar, waaronder twee kanalen die non-stop basketball - wedstrijden (vooral van de NBA) tonen. Ik stem regelmatig af op BBC World of DWTV, ofwel de Deutsche Welle, die beurtelings anderhalf uur lang in het Duits of in het Engels uitzendt. Zo blijf ik ook op de hoogte van Europees nieuws.

Malacanang-paleis

Ex-residentie van Filippijnse staatshoofden

Zoals veel paleizen doorstond het Malacanang eeuwen van dramatische politieke veranderingen om uit te groeien tot een krachtig symbool. Het paleis, in het hart van de Filippijnse hoofdstad, kent een lang verleden als residentie van 's lands staatshoofden en is wellicht het bekendst als het voormalig onderkomen van het regime Marcos. Dictator Ferdinand Marcos, president van 1965 tot 1986, woonde hier in weelde met zijn vrouw Imelda. Opponente en opvolgster Corazon Aquino nam als symbolische daad haar intrek in het gastenverblijf en niet in het paleis zelf.

Het hoofdgebouw is een opvallend elegante villa in Spaans-koloniale Stijl, zich pittoresk uitstrekkend langs de noordoever van de Pasig. Het huisvestte eerst Spaanse en toen Amerikaanse koloniale gouverneurgeneraals in de 19e en begin 20e eeuw, alvorens de officiële residentie te worden van de Filippijnse presidenten die regeerden sinds het land in de jaren 40 van de vorige eeuw onafhankelijk werd.

Wegens constante uitbreiding en restauratie is het paleis ingrijpend gewijzigd sinds het in de 18e eeuw werd gebouwd als privé - zomervertrek van de Spaanse aristocraat Don Luis Rocha. Buiten zien we typisch Spaanse sierelementen, zoals beschaduwde patio's, bogen, balkons en vensters met traliewerk. Binnen zijn spectaculaire staaltjes bouwkunst te bewonderen — vele verfraaid in de tijd van Marcos — waaronder een grote trap en prachtige muziekkamer. De persoonlijke bezittingen van de familie Marcos, inclusief de beruchte schoenencollectie die wereldwil onder de aandacht kwam toen het volk in 1986 het paleis bestormde, worden niet langer vertoond. Het paleiscomplex omvat andere gebouwen, zoals het gastenverblijf en de overheidskantoren (met het grootse bestuursgebouw). Het paleis zelf herbergt nu een museum dat het verhaal vertelt van vroegere heersers.

Dinsdag 17-02-2009

De volgende morgen sta ik om half zeven bij het ontbijt. Daar heeft men alles uit de kast gehaald om de gast te verwennen. Het koud en warme buffet biedt een ruime keuze uit zowel de oriëntaalse als westerse keuken. Eén koksmaat is gespecialiseerd in eieren : “Any style you want, sir!”. Ik kies voor de “sunny side up”. Elke morgen krijg ik gebakken eieren geserveerd. Een simpele boterham met kaas is echter moeilijker verkrijgbaar. Wel kun je beschikken over toast, croissants en Frans stokbrood. Ik maak hier ook verder kennis met mijn reisgenoten. Die bestaan uit een Nederlands echtpaar uit Leiden van mijn leeftijd (vijftigers), twee Belgische dames uit Leuven (dertigers) en een paar uit het Duitse Potsdam (Ossies zonder kinderen van rond de veertig). Het meeste contact heb ik met de Duitsers.

Om acht uur meldt zich een Filippijnse gids bij ons. Hij heet Manuel en zal ons de hele dag langs de bezienswaardigheden van de stad leiden. We beginnen met het opgespoten land in Manilla Bay. Daar liggen culturele centra zoals musea, theaters en allerlei architectonische prestigeobjecten die ik stuk voor stuk erg lelijk vind. Opvallend is het Bamboe Paleis dat in recordtempo door Imelda M. voor de populaire paus Joh. Paulus II werd opgetrokken. Die gaf tijdens zijn bezoek echter de voorkeur aan een eenvoudige kloostercel, tot grote teleurstelling van de flamboyante "schoenenprinses". Op weg naar de oude binnenstad stoppen we even bij het Monument van Rizal met twee erewachten bij een obelsik. Vlakbij ligt ook het historische Hotel Manilla, dat ietwat afgeleefd is tegenwoordig, maar waar een kamer nog altijd kapitalen kost.

In Intramuros bezoeken we allereerst het Fort Santiago, waar dezelfde Rizal gevangen heeft gezeten en de Jappen tijdens WO II duizenden Amerikanen en Filippino’s afgemaakt hebben. Rizal was een bekende poëet uit de negentiende eeuw die vocht voor de vrijheid van de Filippijnen en door de Spaanse bezitters gefusilleerd werd. Om het zestiende-eeuwse fort ligt een gracht. Aan de noordkant grenst het aan de Pasig - rivier en kun je de wijk Binondo met Chinatown zien liggen. Na het fortbezoek stoppen we bij de San Augustin-kerk die op de Werelderfgoedlijst van de Unesco staat. (De Filippijnen hebben slechts vier sites binnen weten te slepen.) Ik vind de kerk op het oratorium met zijn koorgestoelte en de plafonds na niet echt zo bijzonder, hoewel het museum wel wat schatten te bieden heeft en het klooster met zijn kruisgangen en zijn authentieke sfeer de moeite van een bezoek loont.

Intramuros (Manilla, de Filipijnen)

De oudste wijk in Manilla ontstond ten tijde van de
Spaanse kolonisatie van de eilanden

Intramuros was ruim drie eeuwen lang het centrum van het Spaanse bewind op de Filippijnen. Het complex bestond uit huizen, kerken en scholen, omringd door een stelsel van vestingwerken. De stadsnaam is afgeleid van het Latijnse intro muros,'binnen de muren'.

Intramuros neemt een strategisch belangrijke positie in aan de rivier de Pasig en Manilabaai. Vóór de Spaanse heerschappij vormde de stad een machtscentrum voor zowel inheemse stamhoofden als Maleisische moslims. In 1570 arriveerden de Spanjaarden in de Manillabaai en na een jaar van oorlogvoering sloot men vrede met de autochtone heersers. De Spaanse gouverneur-generaal, Lopez de Legazpi, riep de stad uit tot het Spaanse bestuurscentrum van de eilanden. De muren, vanaf 1573 gebouwd en gebaseerd op de constructie van een middeleeuws kasteel, besloegen 64 ha en waren 8 meter dik en 22 meter hoog. In het complex bevonden zich veel belangrijke gebouwen, waaronder het gouverneurspaleis, de Manila-kathedraal en enkele religieuze scholen en universiteiten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende Intramuros als basis van de Japanse bezettingsmacht. Bij de Slag om Manilla (1945) werd Intramuros bijna geheel verwoest. Binnen de muren bleef alleen de San-Agustinkerk (gebouwd in 1587-1606) behouden. Ook een van de hoofdforten langs de muren, Fort Santiago (opgericht in 1571), bleef bewaard en is nu een museum. Er staat ook een schrijn voor Jose Rizal, de Filippijnse nationalistische held, die voor zijn executie in het fort gevangen zat.

In de jaren ‘80 van de vorige eeuw werd Intramuros gerestaureerd en het blijft redelijk gevrijwaard van de modernisering in de rest van de stad. In tegenstelling tot het merendeel van Manilla behoudt Intramuros stijlaspecten uit de Spaanse tijd. Ondanks de snelle veranderingen in Manilla en de rest van de natie houdt Intramuros stand als erfstuk van de Spaanse heerschappij op de Filippijnen.

Vervolgens rijden we door het waanzinnige verkeer naar het noorden om de Chinese Begraafplaats te bezoeken. Die is echt overweldigend! De rijkere Chinezen, vaak uit strategische overwegingen tot het christendom bekeerd, hebben hier monumentale mausolea voor zichzelf gebouwd in de vorm van villa’s, herenhuizen en tempels, in allerlei verschillende kunststijlen vormgegeven. Sommige ervan kunnen zelfs beschikken over badkamers en airconditioning! Heel indrukwekkend allemaal, deze dodenstad met zijn marmeren paleisjes (zie hieronder)

MAKATI 1

Tenslotte bezoeken we de moderne wijk Makati waar het zakencentrum gevestigd is. Makati met zijn vele wolkenkrabbers was vroeger een moerasgebied waar een vliegveldje lag. De voormalige start– en landingsbaan is nu de hoofdader (Ayala Avenue) van dit nijvere business centre. Het onderscheidt zich in uiterlijk weinig van alle hoogbouw die in andere steden van de Pacific Rim te bewonderen valt, zoals in Vancouver, Melbourne en Sydney. Geen sloebers hier, maar goed geklede kantoormensen, bij Starbucks koffie slurpende yuppies (vaak westerlingen) en arrogante dames van betere stand die met hun dagelijkse inkopen bezig zijn. De luxueuze shopping malls bieden alles wat hun hartje begeert. Het is niet verbazingwekkend dat zich hier de hoofdkantoren van de vlieg– en verzekeringsmaatschappijen en banken bevinden, evenals de ambassades van de rijkere landen.

De excursie loopt ten einde en op ons verzoek zet Manuel ons af bij de Mall of Asia, een van de grootste in zijn soort en spiksplinternieuw. Dit immense winkelcentrum doet me denken aan zijn nog grotere broer in het Canadese Edmonton. Ik verblijf er de rest van de middag, sterke koffie drinkend en alle hoeken en gaten verkennend van dit complex dat aan de baai gelegen is. Het is zo nieuw dat het niet eens is opgenomen op de meeste toeristische kaarten. De Mall bevat naast honderden winkeltjes, boetieks, restaurants ook enkele banken, supermarkten, warenhuizen en bioscopen (o.a. een IMAX), een skate rink, een hotel en een food court met tientallen in exotische lekkernijen gespecialiseerde eetstalletjes. Ik kan er geen weerstand bieden aan de gebakken vis met knoflook en peperrijst. Ik koop hier ook een Amerikaanse thriller van Joseph Wambaugh.
Een minpunt is dat je steeds weer opnieuw gefouilleerd wordt en je tas ondersteboven wordt gekeerd als je een grotere winkel of dependance van de Mall binnentreedt. Als vrijheidslievende Nederlander kan ik daar maar niet aan wennen. Tegen zonsondergang loop ik op mijn gemak terug naar mijn hotel.

Vandaag geen plichtplegingen met anderen, wat betekent dat ik geheel de vrijheid heb om mijn eigen plan te trekken. Ik besluit per taxi op eigen houtje de stad nader te exploreren. Allereerst begeef ik me opnieuw naar Intramuros om de koloniale Spaanse erfenis op mijn gemak te bekijken. De taxirit duurde twintig minuten en is verrassend goedkoop: nog geen twee euro. Je moet wel steeds wijzen op het gebruik van de meter, wat overigens geen enkele keer een probleem oplevert. Een van de chauffeurs (zij spreken allemaal goed Engels) geeft te kennen dat ”Using the meter is my policy. No arguing any more!”.

Allereerst bekijk ik aan de Plaza Roma de kathedraal die in mijn ogen te duister is. Wel mooie glas-in-lood ramen (de meeste zijn 1943 door de Japanners weggebombardeerd door zgn. “carpet bombing”) en een expositie over historie en vormen van basilieken. De kerk herbergt het grootste orgel van Azië, van Nederlandse makelij en 4500 pijpen rijk. Verderop ligt het Generaliteitsgebouw en het stadhuis in Spaanse stijl met een beeld van Filips de Tweede, zoon van Karel de Vijfde, vijand van onze jonge republiek der Zeven Provinciën en naamgever van dit eilandenrijk. Opvallend is het Casa Manila, een woonhuis in koloniale stijl, en een aantal uitgestrekte Colleges en seminaries. Daar bevindt zich nu de studentenwijk met een oude universiteit en ook heel ouderwetse dormitories, ofwel studentenflats. Ik maak een wandeling langs de behouden gebleven stadsmuren en duik af en toe een poort in om de andere kant te bekijken. Daar raast het waanzinnige verkeer voorbij. In de binnenstad hangt een relaxte sfeer, niet verwonderlijk met zoveel jonge, moderne studenten die de straten bevolken. De gebouwen zijn netjes onderhouden en de straten zijn schoon. Slechts in enkele vergeten steegjes ruikt het naar de middeleeuwen, voor de vervallen krotten staren de haveloze bewoners me zwijgend, maar niet echt vijandig aan. Hier zijn ze geen vreemdelingen gewend: de stadsgidsen zullen deze plek ongetwijfeld mijden als de pest.

Rondom de Muralles, stadsmuren, lag ooit een brede gracht die nu gedempt is. De krottenwijken zijn hier verwijderd en het terrein is nu herschapen tot een exclusief, immer groen golfdomein. Ik rust er uit op een beschaduwd bankje, maar wordt door een oplettende wachter vriendelijk maar beslist weggejaagd. Per slot van rekening ben ik geen lid van de club, noch een introducé. (De volgende dag lees ik in een plaatselijk blad dat die nacht een bewaker van het golfterrein doodgestoken is. Ik vroeg me toen natuurlijk direct af of het misschien diezelfde kerel is die me van het terrein verwijderde.) Gelukkig is er nog een sfeervol parkje overgebleven waar je wel ongestoord kunt relaxen tussen het welige groen en de oude stenen. Ik wandel er rond tussen de verliefde pubers, het is inderdaad een waar lusthof!

Ikzelf bekijk dan nog tegen betaling (weer de enige bezoeker) de beeldentuin waarin met meer dan levensgrote beelden momenten uit het leven van de heldhaftige vrijheidsstrijder Rizal worden uitgebeeld. Hoogtepunt vormt zijn executie door een vuurpeloton. Vlakbij ligt verder nog het Rizal Monument met een obelisk en een erewacht in de zon te blakeren. Tegenover het park ligt weer een nog nieuwere mall, nog voor een gedeelte in aanbouw, het Ocean View Park. Daar drink ik weer eens goede, sterke koffie bij Starbucks. Ook hier weer een IMAX, een Oceanarium en zo, maar de meeste winkelruimtes zijn nog niet verhuurd en staan leeg.

MAKATI 2

Ik hou een taxi aan en laat me naar de wolkenkrabbers van Makati brengen. De chauffeur is bijzonder vriendelijk en spraakzaam. Ik zwerf twee uur rond tussen de kolossen van marmer, glas en staal die als kathedralen de hoogte in rijzen.

Elke zakentoren heeft zijn eigen etage met winkeltjes en restaurantjes voor het kantoorpersoneel. Ik drink er wat fris. Op de binnenplaatsen drommen groepjes rokers samen, ze gedragen zich hier als samenzweerders die angstvallig de schaduw opzoeken. Ook hier weer bij elke ingang bewapende guards; het lijkt hier wel een bezette stad in oorlogstijd. Ik rook een sigaret bij een spiegelgladde water-oppervlakte waar regelmatig een spel van fonteinen uit te voorschijn komt, het ligt onder de arcaden van de National Stock Exchange, waar ik ook een kijkje neem. Ik bekijk de koopwaar van het Landmark warenhuis (dure exclusieve spullen; wie kan dit hier betalen?) en een van de oudere, maar wel chiquere winkelcentrum, de Glorietta Mall. Daar lonkt een food court me weer toe, waar ik me aan allerlei lekkers tegoed doe. Een derde taxi brengt me tenslotte terug naar mijn hotel waar ik zo rond zes uur aankom. Ik pak mijn tassen al vast in voor de volgende morgen, want dan vertrekken we naar Banaue in de Cordillera Central van Luzon, het grootste eiland van de archipel.

MANILLA

Maandag 16-02-2009

MALL OF ASIA

Dinsdag 17-02-2009

INTRAMUROS

MAKATI 1

SAN AUGUSTIN BASILIEK (Unesco)

RIZAL PARK

MAKATI 2