Koloniaal  Quito

 

MEER INFO QUITO

Het overgrote deel van onze dagen in de hoofdstad verkennen we de oude historische kern die dateert uit de zeventiende en achttiende eeuw. Karakteristiek voor deze periode zijn de monumentale gouvernementele gebouwen, de statige herenhuizen in verschillende bouwstijlen en, natuurlijk, de sfeervolle kloosters en kerkenwaarmee de oude stad letterlijk bezaaid is.

Het feit dat Oud-Quito al lang geleden door de UNESCO op de Wereldmonumentenlijst van Erfgoederen van de Mensheid is geplaatst maakt een verblijf hier nog aantrekkelijker. Bijna alle gebouwen van enige culturele importantie zijn gedeeltelijk en soms zelfs geheel gerenoveerd, respectievelijk gerestaureerd. We hoeven ons geen seconde te vervelen; de hele dag wandelen we in gematigd tempo (want er is veel te bekijken) rond door de levendige straten en steegjes. Alleen op zondag, de traditionele katholieke dag van rust en bezinning is hier nog in tel, is de stad uitgestorven en zijn alle restaurants en winkeltjes dicht. Een ander nadeel is het ontbreken van een uitgebreid assortiment aan eetgelegenheden. De restaurantjes zijn eenvoudig en  bieden bijna overal dezelfde eenzijdige menu's. Een bakkerij waar men ook bier verkoopt maken we tot ons stamcafé. Elke avond sluiten we daar het actieve gedeelte van de dag met een paar pinten.

Overal Indianenmarkten

In veel van de zijstraatjes staan marktstalletjes rij aan rij. In sommige wijken van de stad is iedere dag markt. Daar treft men ook de autochtone Indianen aan die vanuit de wijde omtrek hier hun waren komen aanbieden, veelal geweven stoffen en groenten. Meestal is het daar zo druk dat men slechts voetje voor voetje vooruit kan komen. Dat ongemak wordt echter vergoed door de kleurrijkheid van dit soort markten.

Voor meer foto's van de hoofdstad Quito, klik hier.

Romantische pleinen

Er liggen verscheidene grote pleinen die gedomineerd worden door een imposante kerk of een enorm groot kloostercomplex. We bezoeken de meeste kerken van binnen en bewonderen de uitbundige versieringen en de devote kunstuitingen. Ook de kloosters met hun tuinen, rondgang en patio's bekijken we, weliswaar tegen een lage entreeprijs. Sommige van die kloosters, die als een oase van rust in de rumoerige stad liggen, herbergen ongekende kunstschatten uit lang vervlogen tijden. Vaak fungeren ze ook echt als museum, hoewel ze niet zijn toegerust om hordes toeristen te ontvangen. Informatie is meestal dan ook  uitsluitend in het Spaans verkrijgbaar. De echte musea zijn gehuisvest in voormalige historische panden en zijn over het algemeen klein en niet echt de moeite waard. Een voorbeeld is het Museum van Mariscal Sucre, een maarschalk die in de vorige eeuw onder de beroemde Simon Bolivar mee heeft gevochten voor de onafhankelijkheid van Ecuador. De nationale munt is naar hem genoemd. Het gemis aan interessante objecten wordt echter gecompenseerd door de speciale historische sfeer van authenticiteit die er hangt.

Feest in de stad Op de pleinen worden regelmatig festiviteiten gehouden. Op 4 juli belanden we op de Gran Plaza onverwacht tussen de erewacht tijdens een officiële kranslegging bij het Nationale Monument aldaar; het blijkt de Franse ambassadeur te zijn die op deze wijze Frankrijks nationale feestdag Quatorze Juillet viert. Verder zijn er clowns, standwerkers, politieke activisten, steltlopers, goochelaars en zang- en muziekgroepen  die hun kunsten vertonen. Tussen het toekijkend publiek verdringen zich de schoenpoetsertjes, bedelaressen met zielig kijkende zuigelingen op de arm en sigarettenverkopers. In verband met onze nare ervaringen in Guatemala blijven we in deze omstandigheden voortdurend alert op zakkenrollers en gaan we  al te opdringerige menigten uit de weg. Vooral de opgeschoten jongeren houden we voortdurend in de gaten. Als ze naar onze smaak te dicht bij ons komen snauwen we zo gewoon weg.

   Het  moderne  Quito

De nieuwe stad ligt ten noorden van de koloniale wijken. Ze bestaat voornamelijk uit hoogbouw en is niet echt aantrekkelijk te noemen. Het is een moderne stad die eigenlijk overal in de wereld zou kunnen liggen. Gelukkig is de stad wel een aantal parken rijk, waar je van de vermoeienissen kunt uitrusten. We komen er met de trolleybus, een betrekkelijk nieuw fenomeen hier. De Quiteno's (inwoners van Quito) zijn  trots op de betrouwbaarheid en properheid van dit vervoerssysteem dat naar men zegt honderden walmende en grommende stadsbussen vervangt. We maken er ook graag gebruik van. Een rit kost 1000 sucres (zeventig cent), ongeacht lengte en duur.

Moderne hoogbouw

De hoofdstraat heet de Avenido de Amazonas. Hieraan liggen de betere winkels en kantoren, de fancy en dure specialiteitenrestaurants en niet te vergeten de moderne hoogbouw van de banken en andere rijke instellingen. Nu eens zijn de gebouwen protserig nieuwerwets, dan weer zijn ze in strakke lijnen functioneel gebouwd. In tegenstelling tot het oude Quito is hier wel een goede toeristische infrastructuur; je kunt er voor alles terecht. We bezoeken er enkele musea, waarvan het museum van de Banco Central ons het meeste aanspreekt vanwege de unieke archeologische schatten die er op fraaie wijze geëxposeerd staan. In hetzelfde gebouw, het Casa de Cultura, wordt dan net een symposium over Oosterse filosofie gehouden. Daar zijn enkel bezoekers uit Ecuador's happy few te bespeuren; je herkent ze aan de dure maatkleding, de verfijnde maniertjes en de arrogante blik in hun ogen. We voelen ons niet thuis tussen deze modieuze kliek. Snel verlaten we dit domein van trendy jet-setters.  

      Lambik en Sandra

Twee dagen voor ons vertrek komt Jos er toevallig achter dat zijn collega Leo Swinkels een broer heeft die in Ecuador werkt voor de FAO. Een afspraak om hem en zijn gezin in Quito te bezoeken is gauw gemaakt. Leo brengt  ons op de valreep nog wat pakjes die we voor zijn broer Lambik meenemen. De eerste dag in Quito nemen we direct telefonisch contact met hem op om een afspraak te maken. De dag daarna pikt hij ons om 13.00 uur bij het hotel op. Hij heeft een soort landrover/jeep met chauffeur, iemand van zijn werk. Via een heuvelrug rijden we Quito uit om in een 500 meter lager gelegen dal te komen.

Forenzendorpje Conocoto

Na een stukje autosnelweg bereiken we in het dorpje Conocoto een condominium, waar Lambik met zijn vrouw Sandra en kindertjes Daan en Tanja woont. Op de compound staan zes woonhuizen, zeg maar villa's. De boeven worden buiten het terrein gehouden door een hoge muur en een diep ravijn waar bloeddorstige honden ronddolen tussen de eucalyptusbomen. We worden er gastvrij ontvangen alsof we oude vrienden zijn die even langskomen. Even later zitten we aan de lunch met verse groente en dergelijke. Lambiek toont ons zijn kruiden- en groentetuin en zijn erf met veel gazon. Vooral zijn wormenkweekplaats in de humus vinden we interessant. Ondertussen spelen de kindertjes broederlijk met de zwarte kleuters van de buren. Hun vader is de chauffeur en manusje-van-alles van de patroon van de compound. Buiten drinken we bier in de zon, die hier warmer is dan in het hoger gelegen Quito. We praten over hun vorige standplaatsen, onder andere in Mali, Zimbabwe en Peru.

Projecten in de bosbouw

Ze zijn nog geen jaar in Ecuador. In het begin hebben ze in de stad Quito zelf gewoond, maar daar was het te lawaaiig en kregen ze problemen met het huispersoneel. Hier in Conocoto zit de familie ideaal, en dat voor zo'n vijfhonderd gulden - of waren het ook al weer dollars? - per maand. Lambik kan nu zelfs naar zijn werk fietsen. Hij werkt voor de FAO aan een agro- en bosbouwproject dat gericht is op de hoogland - Indianen. Doelstelling is vooral erosie tegen te gaan. Hij moet vaak met een binnenlandse vlucht naar Cuenca in het zuiden om te overleggen met de uitvoerders in het veld en om de vorderingen te inspecteren.

Sandra daarentegen heeft veel minder om handen. Ze heeft een hulp in de huishouding en naast spelen met de kinderen is er voor haar niet veel te doen. Zij is een actieve vrouw die altijd gewerkt heeft. Ze heeft net als Lambik de Landbouwuniversiteit Wageningen afgemaakt. Inmiddels is ze naarstig op zoek naar betaald werk, bijvoorbeeld iets in de informatica of  tele-arbeid die ze via Internet kan doen. Echt razend enthousiast over Ecuador lijken ze ons niet. Ze zijn dan ook van plan om na het tweejarig contract definitief naar Nederland terug te keren, ook al vanwege de opvoeding van de kinderen.

Even na zessen brengt Lambik ons terug naar het hotel. Hij neemt een omweg om ons te kunnen laten genieten van spectaculaire vergezichten. Ondertussen vertelt hij honderduit over zijn dagelijkse werkzaamheden. Hij betreurt het dat hij eigenlijk te weinig tijd over heeft om het land zelf eens een keer beter te leren kennen. In het oude gedeelte van Quito bijvoorbeeld kennen wij na twee dagen al beter de weg dan hij, die er al een jaar woont. Zijn vrouw Sandra heeft meer door Ecuador gereisd en toeristische bezienswaardigheden  bezocht.

Polynesisch eten bij Kon Tiki

We hebben hun uitgenodigd voor een dinertje enkele dagen later. Zij mogen het restaurant uitkiezen; het wordt Kon Tiki, waar Polynesische specialiteiten worden geserveerd. We kunnen het echter niet vinden en kiezen uiteindelijk voor een Mexicaan. Het eten is prima en het bier smaakt best. Lambik wil er nog wel eentje, maar wordt daarvan weerhouden door Sandra. Ze wijst hem er op dat hij nog moet rijden. We beloven enige pakjes voor het thuisfront mee te nemen op onze terugweg. Als Jos later de rekening controleert, blijkt dat hij voor een fors bedrag is getild…Sandra heeft hem daarvoor al gewaarschuwd: "Ik zou de rekening maar goed controleren!"  Maar eigenwijze Jos volgt het advies van deze bereisde en door de wol geverfde vrouw niet op, met het voornoemde gevolg.

QUITO

Stad in de wolken
De hoofdstad van Ecuador ligt op meer dan 2800 meter hoogte aan een boulevard van vulkanen. De bevolking heeft zich aangepast aan dit wat ongewone milieu.

CIJFERS
Oppervlakte: 13 864 ha (138 km?) Bevolking: 1,3 miljoen inwoners Bevolkingsdichtheid: 9288 inw./ km2 Gemiddelde hoogte: 2850 m

Na de Boliviaanse hoofdstad La Paz is Quito de hoogstgelegen hoofdstad ter wereld. De agglomeratie is gebouwd op een hoogvlakte, omringd door imposante vulkanen, met als hoogste top de Pichincha op meer dan 4000 meter. Hoewel de stad praktisch op de evenaar ligt is het er heerlijk koel, mede dankzij beschutting van de omringende Andes - keten. De stad ligt op een platte hoogvlakte, bedekt met vruchtbare vulkanische grond. In nauwelijks een halve eeuw is de bevolking praktisch verdubbeld en de bebouwde kommen hebben zich uitgebreid over ravijnen, prairies en eucalyptusbossen tot boven de officieel toegestane hoogte van 3000 meter. In het noordelijke stadsdeel vindt men de moderne gebouwen van regeringsinstanties en internationale instellingen en aan de oevers van de Rio Machangara verrijzen de woonwijken van de beter gesitueerden. In de loop der tijden zijn onder andere de dorpen Chillogalo en Cotocallao door de uitdijende stad ten noorden van de stad opgeslokt en de haciendas van de Turubumbavlakte hebben het veld geruimd voor volkswijken. Maar aan de voet van de Panecillo is de historische stadskern goed bewaard gebleven en door de overheid gerestaureerd. Het oude Quito is een meesterwerk van Spaanse koloniale architectuur en kan als zodanig worden beschouwd als erfgoed van de mensheid. Met zijn kerken, barokke paleizen en oude kloosters is dit het meest bezienswaardige deel van de Ecuadoriaanse hoofdstad.

WETENSWAARDIGHEDEN Hoofdstad van Ecuador Taal: Spaans (officieel), Quechua Munteenheid: sucre Godsdienst: hoofdzakelijk katholiek Belangrijkste wijken: koloniale wijk, Avenida Amazonas en Patric, El Ejido- en Carolinapark Luchthaven: Mariscal Sucre Het juweel van de conquistadores. Het oude stadscentrum is omgeven door steile heuvels.

Bij de nadering van de Spaanse veroveraars besloten de Inca's de stad te verwoesten. De toekomstige hoofdstad van Ecuador moest daarom van de grond of worden herbouwd. De Alto Plano van Quito schijnt omstreeks 9000 jaar geleden te zijn gevormd door vulkanische erupties en gigantische aardbevingen, maar daarover bestaat geen zekerheid. Het zijn de Quitus - indianen die er omstreeks de 10e eeuw de eerste nederzetting vestigden. Dit fraai beschutte gebied trek de aandacht van de Inca's, die na een strijd van 17 jaar de Indianen onderwierpen en Quito bij hun Imperium voegden. Van deze eerste Gouden Eeuw is niets overgebleven, want de Inca's legden de stad in de as, voordat de conquistador Sebastian de Belalcazar op 10 juni 1534 Quito bereikte. Op de rokende puinhopen planden de Spanjaarden een gloednieuw koloniaal bestuurscentrum van grote architectonische allure. Allereerst behoorde Quito tot het onderkoninkrijk van Peru en later met Venezuela tot de Federatie van Nieuw - Granada, het tegenwoordige Colombia. In 1830 maakte Ecuador zich hieruit los en Quito werd de hoofdstad van de republiek.

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Administratief, commercieel en bankencentrum: textiel- en voedingsmiddelenindustrie.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
Basilisk La Merced, de kerken San Francisco, Santo Domingo, San Diego en San Agustin. De kathedraal. Het gouvernementspaleis. De oudste straat, Calle Ronda. De Panecillo - berg.

KLIMAAT
Equatoriaal klimaat, gematigd door de hoogte. Constante jaartemperatuur, maar variërend tussen 8° C (nacht) en 28° C (dag).
 

Mitad  del  Mundo:  de  evenaar

Een kilometer of tien, vijftien boven Quito ligt de evenaar. De precieze plaats is in de achttiende eeuw door een Franse wetenschapper vastgesteld, berekend eigenlijk. In het Spaans wordt de plek la Mitad del Mundo genoemd, ofwel de helft van de wereld. We gaan er 's morgens vroeg met de lokale bus naar toe. Dat blijkt heel wat voeten in de aarde te hebben. Allereerst blijven we in de drukke markt van Ipales steken, daarna blijkt een bushalte verplaatst te zijn. Gelukkig worden we door omstanders geholpen en na een keer overstappen hebben we de juiste bus te pakken.

Een half uurtje later stappen we uit in een kaal en droog landschap. Het monument bestaat uit een toren annex museum, een wereldbol en een met verf over de grond  getrokken streep. Daaromheen heeft men een nieuw dorp met restaurantjes, ateliers en souvenirwinkels gebouwd. Het ziet er allemaal erg proper uit, maar het is en blijft een onnatuurlijk toeristisch circus. Voor iemand die zijn reis goed heeft voorbereid is het museum niet echt de moeite waard, hoewel de opzet op zich wel aardig is; al afdalend vanaf de top van de toren word je op iedere etage met een andere regio van het land geconfronteerd. Er liggen ook verschillende landenpaviljoens, maar alleen dat van Frankrijk is open. En het planetarium blijft voor ons ook gesloten: het is te duur om voor slechts twee personen een voorstelling te geven. Daar kunnen we in komen. 
Wel interessant is de enorme maquette van de oude stad van Quito. We staan er enige tijd geboeid naar te kijken en herkennen een groot aantal plaatsen die we al hebben bezocht. Als het licht in de zaal wordt gedimd valt de nacht en gaan in de huisjes de lampen aan, hetgeen een bijzonder sfeervol effect sorteert.

La  Virgen  de  Quito

Het waarmerk van Quito is het enorme beeld van de Heilige Maagd boven op een heuvel  die El Panecillo (het broodje) heet. De reishandboeken raden de lezers sterk af de heuvel te voet te beklimmen. De steile weg voert namelijk door sloppenwijkjes waar al verschillende malen toeristen zijn overvallen en beroofd. We slaan de goedbedoelde raad maar niet in de wind en besluiten een taxi naar de top te nemen. Veel te duur natuurlijk, want de taxichauffeur weet ook dat we niet alleen de berg op willen en drijft de prijs op. In zo'n situatie heeft onderhandelen geen zin en we betalen braaf de woekerprijs. Vlak voor de top moeten we aan een soort burgerwacht nog een donatie spenderen voor extra beveiliging. Het beeld en de omgeving op de top is niet aantrekkelijk. Er staan wel wat stalletjes, maar de eigenlijke trekpleister is gewoon het uitzicht over zowel het oude als het nieuwe Quito. Het zicht is niet echt goed te noemen en we keren dan ook gauw terug met dezelfde taxi, die onderweg panne krijgt. Gelukkig betreft het hier niet de remmen, hetgeen de chauffeur op een vraag van Jos grijnzend demonstreert door bruusk te stoppen. We vliegen bijna door de voorruit. Aan de voet van de heuvel laten we ons afzetten om naar het Ecua-volley te kijken. Dit is een spel dat typisch voor Ecuador is. Er zijn slechts drie spelers die de bal met de palmen van de hand spelen en niet met de vingertoppen. Het net hangt ook hoger. Ons valt op dat alle spelers van Indiaanse origine zijn. Een echte volkssport dus. Er wordt fanatiek gespeeld voor een meelevend publiek dat het betegelde veld omringt.