De  Ingapirca-ruïnes  

Na die demonstratie van concrete ontwikkelingshulp gaan we een beetje cultuur snuiven, om met Louis van Gaal te spreken. Op een afstand van een uur rijden van het FPP-dorp  liggen de ruïnes van een Inca-vesting. De Inca's waren oorspronkelijk uit Peru afkomstig (hoofdstad Cuzco). In enkele decennia veroverden ze bijna de gehele Andesregio, alle andere Indianenvolkeren bruut onderwerpend. In de noordelijke cordillera, waar nu Ecuador ligt, bleven de autochtone Indianen (vertegenwoordigd met stammen zoals de Quito's, de Cañari's, de Otavaleño's) zich langdurig hardnekkig verzetten.

Dertig jaar nadat zij zich gewonnen hadden gegeven verschenen de Spaanse conquistadores op het toneel. Zij maakten middels leugens en bedrog, maar ook door superieur wapentuig,  taai doorzettingsvermogen en geluk korte metten met de Inca's. Ook wisten ze handig het onderlinge wantrouwen en de bestaande vetes tussen de Indianen uit te buiten. Dus een vaste voet aan de grond in Ecuador hebben de Inca's niet lang gehad. Er zijn dan ook weinig bouwwerken van hun aan te treffen, in tegenstelling tot het kernland Peru waar je er bij wijze van spreken over struikelt, althans op de Altoplano.

Hoewel Ingapirca gereconstrueerd is spreekt het niet echt tot de verbeelding. De muren zijn er te gekunsteld in elkaar gezet. De stenen passen niet overal precies (een kenmerk van de grootse Inca-architectuur), ja er zelfs hier en daar cement gebruikt. Kortom, het heeft geen hart. Gelukkig is er ook nog een museum waar gebruiksvoorwerpen en dergelijke worden getoond. We blijven er niet lang en gaan gezamenlijk eten in een dorpje even verderop. Na ons arriveert daar de bus van Sawadee,  een concurrerende Nederlandse reisorganisatie voor avontuurlijke/individuele reizen. We zijn jaloers op hun ruime bus, dat hebben ze beter bekeken dan Baobab.

We willen weer noordwaarts rijden via de Panamericana. Dit is een internationale weg die van Alaska tot Vuurland  loopt, alleen de Darien-jungle in Panama is ondoordringbaar, daar moet je dan voor een kort stuk de boot nemen. Er wordt echter gewerkt aan de weg, dus moeten we een omweg nemen. Tot ons geluk, want rondom deze kleinere wegen is het natuurschoon schitterend en de vergezichten onvergetelijk. 's Avonds zitten we weer in Riobamba in een mooi koloniaal hotel dat onlangs geheel opgeknapt is. De volgende dag gaan we de Cotopaxi, een nog actieve vulkaan van 5800 meter , met de hele groep beklimmen.

  Sneeuw  op  de  Evenaar

Hemelsbreed 20 kilometer van de besneeuwde kegel van de Cotopaxi  logeren we op een haciënda die tot een zogenaamd beter hotel is omgebouwd. Het ligt aan het einde van een oprijlaan van het landgoed La Cienega, dat behoort tot grootgrondbezitters, de familie Lasso, een van de rijkste in Ecuador. Zij bezaten een onmetelijke lap vruchtbare landbouwgrond ter grootte van de provincie Brabant. Nog steeds spelen ze de herenboer, zij het door middel van zetmannen. Ook in de politiek spelen ze een belangrijke rol. Van een echte landhervorming (verdeling onder de landloze arme boeren) zal er voorlopig dan ook geen sprake zijn, tenzij er een revolutie uitbreekt. Tegenwoordig is Ecuador echter een betrekkelijk rustige staat politiek gezien, zeker als je het vergelijkt met chaotische buurlanden als Peru en Bolivia. El Loco, de gekke en corrupte president Abdella Bucaram, heeft het hier niet voor niets nog geen jaar uitgehouden. Toch was Ecuador vroeger een schoolvoorbeeld van een bananenrepubliek, zowel letterlijk als figuurlijk.

 

INFO COTOPAXI

Een bijna perfecte kegel van ijs en sneeuw
De Cotopaxi, de op een na hoogste berg van Ecuador is vanuit Quito zichtbaar.
De vulkaan vormt een wit silhouet tegen de blauwe lucht van de Andes.

De voet van de Cotopaxi ligt op 2750 m hoogte en vandaar rijst de berg 3146 m op tot zijn hoogste punt van bijna 6 km. Deze stratovulkaan heeft een bijna volmaakte kegelvorm met hellingen van 30' in het noorden en zuiden en 32' in het oosten en westen. De ovale krater heeft rotsachtige wanden met overhangende gedeelten, zoals de Yanachiza met een oost-west doorsnee van 500 m en 700 m van noord naar zuid. De krater is 400 m diep en gedeeltelijk gevuld met stollende lava. De piek van de kegel, aan de voet waarvan zich een berghut bevindt, heeft een sterkere helling dan de rest van de berg en is 1341 m hoog. Omdat de sneeuwgrens op 4700 m ligt, is de vulkaantop bedekt met eeuwige sneeuw en kleine gletsjers, waardoor de Cotopaxi als een van de mooiste vulkanen ter wereld wordt beschouwd. Bij zonsopgang heeft de top een goudkleurige uitstraling tegen het diepe hemelblauw. In het hoogseizoen trekken honderden bergbeklimmers er 's nachts op uit voor de bestijging van de vulkaan, waarbij vooral Europeanen vaak last hebben van de roemruchte bergziekte die zich op grote hoogten manifesteert. Arme indianen, die geen emplooi vinden op de grote hacienda's in de vruchtbare valleien, plegen was primitieve landbouw op de berghellingen, ondanks het permanents gevaar van een onverhoopte uitbarsting. Hun maïsveldjes gaan tot 3200 m hoogte en aardappelen en bonen worden nog verbouwd tot 3600 m. Gezinnen zonder land houden zich in leven met de winning van zwavel en ijs op nog grotere hoogten.

WETENSWAARDIGHEDEN
Land: Ecuador  /  Werkende vulkaan  /  Munteenheid: Sucre
Talen: Spaans, Quechua  /  Natuurpark: Nationaal Park van Cotopaxi (32 000 ha)
Fauna: condor, poema, beer, kolibri

CIJFERS
Oppervlakte: 75 km2  /  Hoogste punt: 5896 m  /  Gemiddelde helling: 35,5%

Boven 5.000 m lijkt de sneeuw op slagroom.

De geschiedenis vermeldt talrijke spectaculaire uitbarstingen van de Cotopaxi sinds de 16e eeuw. In 1533 vielen 300 Spaanse conquistadores, waaronder 80 ruiters, onder leiding van Belalcazar het indiaanse rijk Quito aan. De plaatselijke heerser Ruminahui bood krachtige tegenstand en zou de aanval misschien hebben afgeslagen als de Cotopaxi in het heetst van de strijd niet onheilspellend had gerommeld en het slagveld bedekte met een aslaag. De Quechua - indianen zagen dit als een slecht voorteken en trokken zich terug, waarop de Spanjaarden de stad Riobamba zonder slag of stout konden bezetten. De bevolking werd uitgemoord en tempels en graftomben geplunderd. Na 1738 zijn meer clan 50 uitbarstingen waargenomen. In 1744 was de eruptie zo hevig dat deze in de Colombiaanse stad Honda, op 800 km afstand, werd gehoord. De meest spectaculaire uitbarsting vond in 1877 plaats, waarbij een gigantische lawine van ijs, water en rotsen met een snelheid van meer clan 60 km per uur uit de krater stroomde, alles op zijn weg verpletterend. De stroom bereikte in minder dan een dag de op 450 km afstand gelegen zeekust. De dag voor deze uitbarsting had de Cotopaxi na een enorme explosie een aswolk uitgestoten tot meer dan 6000 m boven de krater. De aswolk bereikte de Grote Oceaan en schepen werden van Panama tot aan Guayaquil in duisternis gedompeld. Gigantische ijsblokken uit de krater belandden in de vlakte van Latacunga, op 50 km afstand. De smetteloos witte piek van de bergkegel was maandenlang besmeurd met zwarte as en lava. Vijf jaar later verwoestte een nieuwe uitbarsting een deel van de stad Latacunga waarbij een groot aantal slachtoffers viel. De laatste uitbarstingen vonden plaats in 1903, 1928 en 1944. In 1975 en 1976 werden lichte aardbevingen waargenomen, maar er volgde geen uitbarsting. Al lijkt de vulkaan tot rust gekomen, de voortdurende uitstoot van stoom en rook maant tot permanents waakzaamheid.

BEZIENSWAARDIGHEDEN
Nationaal park, de bergwand van Yanachiza, de krater.

BRONNEN VAN INKOMSTEN
Gerst, bonen, aardappelen, maïs, Veeteelt. Toerisme.

Een eeuwige dreiging
De Cotopaxi werd op 28 november 1872 voor het eerst beklommen door de Duitse wetenschapper Wilheim Reiss en is sindsdien het doelwit van doorgewinterde alpinisten.

KLIMAAT
Equatoriaal hoogte¬klimaat. Gemiddelde temperaturen: januari, -2,5° C; juli, -1,4° C.
Jaarlijkse neerslag: 2000 mm. Achter de krater is rechts op de achter¬grond de Chimborazo to zien.
 

Middelmatig etentje Net in dit zogenaamde kwaliteitshotel treffen we het niet met onze kamer; er is alleen ijskoud water, het licht is slecht, er is niet opgeruimd en het beddengoed is niet verschoond. Als we even weggaan verdwijnt ook nog eens Jos zijn pyjama die hij al uitgepakt heeft. Maar goed dat we er maar één nacht zijn. Noodgedwongen moeten we er samen met de groep dineren. Clim is in vorm en amuseert zijn tafelgenoten Joke en Teuntje met cynische opmerkingen. Jos kan de meeste tafelgesprekken niet volgen. De bediening is ietwat pover, het eten middelmatig, de prijzen hoog. Een lekker knappend houtvuurtje in de open haard zorgt gelukkig voor een positief element. We wachten het toetje niet af, hetgeen ons scheve blikken oplevert. De kosten van dit soort gezamenlijke activiteiten worden betaald uit een gemeenschappelijke pot waaraan iedereen heeft bijgedragen. De Belg Paul uit Herentals is degene die de penningen beheert. Het zal geen verwondering wekken dat we regelmatig vanwege niet-deelname geld uit de pot terugkrijgen. Toch is dit systeem zo gek nog niet. Het bespaart veel tijd en misverstanden.

 

Even na de middag rijden we de flanken van de kegelvormige vulkaan Cotopaxi op. De laatste keer dat hij in werking was is vijftig jaar geleden, maar hij rommelt nog steeds. Aan de voet ervan ligt een natuurpark met veel bos. Al gauw zitten we boven de boomgrens. Op 4200 meter kan de bus niet meer verder. Terwijl de helft van de groep in de warme bus achterblijft, trekt de andere helft, waaronder Clim, hun warme kleding en bergschoenen aan. De weersomstandigheden zijn verre van ideaal; in het dal schijnt vrolijk de zon, terwijl hier de wind brult en de nevelslierten het zicht belemmeren. De temperatuur  ligt iets boven nul.

Clim bepaalt zijn eigen tempo en worstelt zich door het fijne, gitzwarte lavazand gestaag naar boven. Als hij de refugio (een berghut op 4800 meter aan de rand van de eeuwige sneeuw) na een klein uur bereikt blijkt hij in de kopgroep te zitten. Hij heeft een aantal jongeren achter zich gelaten. Dat zit Frank, een rijzige gemeenteambtenaar  en actief volleyballer, niet echt lekker. Twee uur later is iedereen weer terug bij de bus, verkleumd van de kou . De jonge honden van de groep komen de berg afgerend nota bene!

Op de terugtocht zijn we getuige van een schitterende regenboog die zo half langs de berg staat geprojecteerd; samen met die ijskroon en de witte wolkenflarden een heel bijzonder plaatje. Het geklik van de camera's is niet van de lucht. In het bos wordt de weg versperd door een ontwortelde boom. Met vereende krachten wordt die terzijde getrokken. Als Erna de entreekaartjes bij wijze van souvenir uitdeelt, blijkt weer eens dat wij als westerlingen een tienvoudig tarief moeten betalen.

  Meer info over Cotopaxi 1                  Meer info over Cotopaxi 2