MEER INFO ATACAMA - WOESTIJN
Extreme droogte
Door de invloed van permanente hogedrukgebieden is deze woestijn
een van
de droogste gebieden op aarde.
De Atacamawoestijn beslaat in het noorden van Chili een
gebied van 965 km lengte en 145 km breedte. De woestijn is voornamelijk
vlak, maar bereikt in het westen een hoogte van 900 m in de vorm van een
lage bergketen, die evenwijdig loopt aan de kust en in Zuid-Chili
aanmerkelijk hoger wordt. De Cordillera laat geen ruimte aan een
kustvlakte; de rotsformaties rijzen veelal loodrecht uit de branding op
tot hoogten van soms 500 m. In het centrum van de woestijn ligt een
inzinking met "salares", zoutmeren, met daartussen brede stroken zand en
lava. De bergketen Domeyko, in het oosten, die naar het noorden uitloopt
in de Cordillera Occidental, scheidt de Chileense Atacama - woestijn van
de Puna de Atacama, een koude woestijnachtige hoogvlakte in Argentinië.
De Atacama - woestijn doet denken aan een buitengewoon maanlandschap met
grillige, okerkleurige gesteenten en hier en daar diepgroene oases. De
koude Humboldtstroom die langs de Chileense kust naar het noorden loopt,
brengt vrijwel geen neerslag in dit door dubbele bergketens
afgegrendelde gebied, dat bovendien in een permanente hogedruk - zone
ligt. Daardoor heerst er in de woestijn een ongekende droogte, war
plaatselijke grondnevel daargelaten.
CIJFERS
Lengte: 965 km Breedte: 145 km Gemiddelde hoogte: 609 m
Hoogste punt: 1825 m (Cerro de Mica)
Administratieve regio van Antofagasta, Atacama en Tarapaca
Bevolking: 980 000 inwoners Oppervlakte: 260 000 km2
Bevolkingsdichtheid: 3,77 inw./km2
WETENSWAARDIGHEDEN
Woestijn in het noorden van Chili
Belangrijkste steden: Copiapo (196.000 inwoners), Iquique, Tocopilla,
Antofagasta, Chanaral
Massieven: Cordillera's Occidental, de la Costa en Domeyko
Havens: Arica, Iquique, Tocopilla, Antofagasta
Door de droogte is de lucht ongewoon helder en zuiver.
Een zeer oude cultuur
In deze regio vindt men nog sporen van de 11.000 jaar oude cultuur
van de Atacama - indianen.
Het gebied van de Atacamawoestijn is al sinds mensenheugenis bewoond.
Ongeveer 11.000 jaar geleden vestigden zich indianenstammen, die later
onder de naam Atacamenen bekend stonden, in de streek die zich uitstrekt
van Chiuchiu naar Salar Atacama en verder naar Argentinië. Dit
oorspronkelijke nomadenvolk vestigde zich permanent, bedreef landbouw op
bevloeide terrassen en trok rond met veekudden tussen de valleien en
hogere plateaus. Later kwamen de Atacamenen onder invloed van de
bewoners van de Altiplano Tiwanaku, maar zij behielden hun eigen
identiteit. De indianen stichtten in de 9e eeuw een aantal steden in de
buurt van oases. In de 15e eeuw arriveerden de Inca's die er hun gezag
vestigden en een blijvend stempel drukten op de plaatselijke
indianencultuur. Na de komst van de Spaanse kolonisten vond men lange
tijd nog sporen van de Atacama - beschaving in dit deel van Noord -
Chili. In 1879 voerde Chili oorlog met Peru en Bolivia om het bezit van
het deel van de woestijn, dat rijk was aan nitraat en salpeter. De
strijd duurde tot 1883 toen Chili overging tot annexatie van het
noordelijke deel van de Atacama, waardoor Bolivia zijn enige uitgang
naar de oceaan verloor. De ontginning van salpeter en zout bracht daarna
een zekere mate van welvaart in dit gebied en er kwam een
spoorverbinding met Bolivia. Dankzij de Atacama beschikt Chili momenteel
over de grootste voorraden sodiumnitraat ter wereld, alsmede kopererts
en andere delfstoffen.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Landbouw: gerst, aardappelen, alfalfa, citroenen. Bierbrouwerijen.
Winning van: nitraat, borax, koper, zilver, zwavel, ijzer, goud,
molybdeen.
KLIMAAT
Woestijnklimaat, relatief keel en zeer droog. Gemiddelde temperaturen in
de zomer: 18,5° C.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Antofagasta, La Portada (rotsboog ten noorden van Antofagasta), Calama,
Chiuchiu, Maanvallei, San Pedro de Atacama, geiser van de Tatio, Salar
Atacama. In het zuiden: La Serena.
KAART ATACAMA - WOESTIJN
ATACAMAWOESTIJN
Oppervlakte woestijn 105 200 km2 / Gemiddelde
neerslag 0-2.1 mm / Lengte woestijn 1600 km
Delen
van de Atacamawoestijn in Noordwest-Chili hebben nog nooit
een druppel regen gezien. Dit is de droogste plek op aarde,
waar zelfs bacteriën schaars zijn en er dus geen ontbinding
plaatsvindt, zodat planten en dieren die duizenden jaren
geleden gestorven zijn, in de zon liggen te bakken. Dit
bovenaardse landschap van rotsblokken, zandduinen,
meteorietkraters en lang geleden drooggevallen meren, wordt
vaak met de maan of Mars vergeleken, en regelmatig gebruikt
als testgebied voor NASA’s robotwagentjes.
Hoewel
het midden van Atacama gortdroog is, kruipen de randen tegen
de Andes op in het oosten en valleien in de Grote Oceaan in
het westen. Zeemist, stuifwater en een enkel stroompje
ondersteunen een verbazingwekkende verscheidenheid aan
planten en dieren. Lama's en vicunas verzamelen zich bij de
riviertjes waar zeldzame zangvogels zijn, hagedissen jagen
achter schorpioenen aan tussen de verspreide cactussen en
kleine struiken, en flamingo's en pinguïns houden zich langs
de kust op. De Atacamawoestijn wordt omringd door drie
beschermde gebieden, waarvan er een, het nationale reservaat
Pampa del Tamarugal, de enige twee broedpopulaties van de
Tamarugo spitssnaveltangare herbergt. |
   |
