Een keer tijdens een rondreis met een Renault 4 door de Balkan in 1973. Jos
was toen met Clé P. We kwamen uit Griekenland, bleven een tijdje in Sofia hangen en
reden vervolgens naar de Zwarte Zee - kust. Van daaruit vervolgden we onze reis
naar Roemenië.
Een andere keer was tien jaar later toen we vanuit Turkije in dit land vast
kwamen te zitten omdat we geen visum bij ons hadden. We bleven toen enkele uren
in respectievelijk Sofia en Plovdiv. En natuurlijk uren lang in de snikhete
trein.
Het zeer gevarieerde landschap van Bulgarije bestaat van noord
naar zuid afwisselend uit vlakten en gebergten.
Het grondgebied van Bulgarije vormt een grote vierhoek van
ongeveer 500 bij 300 km. In het noorden vormt de Donau de scheiding met
Roemenie, het oosten wordt bespoeld door de Zwarte Zee, het westen grenst aan
voormalig Joegoslavië en het zuiden aan Griekenland en Turkije. De Balkan, of
Stara Planing (Oud Gebergte), dat het land van west naar oost in tweeën deelt,
strekt zich uit van de Joegoslavische grens tot de steile rotskust van Kaap
Emine aan de rand van de Zwarte Zee. Het is een relatief laag kalksteenmassief
ontstaan in het Tertiair met veel plooien en breuken en met afgeronde toppen.
Ten noorden van dit gebergte bevinden zich tot aan de Donau een reeks met löss
bedekte kalksteenplateaus die worden doorsneden door vale valleien. Oostelijk
daarvan bevindt zich een grote hoogvlakte gevormd door Ludogorie en Dobroedsja.
Het uit schist en kristallijn bestaande Sredna Gora (Middengebergte) is de
tegenhanger van de Balkan en wordt daarvan gescheiden door de smalle
Rozenvallei, bekend om de hier bloeiende bloemen die het symbool van Bulgarije
zijn geworden. Een uitgestrekte laagvlakte doorkruist vervolgens het land van
west naar oost, de vlakte van Sofia die overgaat in de vlakte van Thracië. Deze
strekt zich van Pazardzik tot de Turkse grens en vormt een grote V met de
opening richting zee. Hier begint het mediterrane Bulgarije, waar vijgen en
amandelen groeien. Ten zuiden van deze vlakte verheft het reliëf zich opnieuw.
Het hele zuiden van Bulgarije is een groot berggebied, bestaande uit de Rila,
met het hoogste punt van het land (2925 m), de Pirin (2915 m) en het minder hoge
Rodopigebergte. De Zwarte - Zeekust wordt afwisselend gevormd door rotsen en
zandstranden.
CIJFERS
Oppervlakte: 110.994 km2 (2,7 x Nederland) /
Bevolking: 8,5 miljoen inwoners
Staatsgrenzen: Roemenië 609 km, Griekenland 493 km, Turkije 493
km, Joegoslavië en Macedonië 506 km
Kustlengte: 378 km / Bevolkingsdichtheid: 77 inw km2 /
Levensverwachting: 72 jaar
In Sofia: de Alexander Nevski - kathedraal en het Iconenmuseum,
de Sint Sofia - basiliek, het Cultuurpaleis. De kloosters van Rila en Batsjkovo; de historische stad
Koprivstitsa, de Rozenvallei
Bulgarije: Rila
De volkse kloosterkerk! Bij een
orthodoxe paasdienst in de kloosterkerk van Rila ga je een stap ver
terug in de tijd. Je ziet een grote menigte met bonte mutsen, sjaals en
tunieken samendrommen bij de kerk. Menigeen trekt een lam mee aan een
touw. Het Rilaklooster dateert uit de 10e eeuw en ligt in een dal van
een bergachtige streek in Zuid-Bulgarije. Het is een soort vesting die
vroeger vaak als beschutting voor de plaatselijke bevolking heeft
gediend. De horizontaal en verticaal roodwit gestreepte muren van de
gebouwen en de ronde koepels zorgen voor een heel apart uiterlijk van
dit Werelderfgoed - monument.
Een hechte vriendschap verbindt het Bulgaarse volk met zijn
machtige oosterburen de Russen,
die zijn beschermeling in de loop van de geschiedenis
herhaalde malen te hulp is geschoten.
Prachtige kunst in Rila - klooster
Rila - klooster (Rilagebergte)
Dit klooster overleefde jaren van vreemde
overheersing en bemoeienis
Het
Rilaklooster, te midden van rivieren en een spectaculair
berglandschap, is een imposant bouwwerk dat aan de buitenkant op een
vesting lijkt. Ook de historie van het complex is markant. De
turbulente geschiedenis van het klooster begon met Ivan Rilski, de
leider van een kloostergemeenschap van kluizenaars. Hij was beroemd
om zijn genezende kracht en later werd zijn gebeente een gewild
bezit van middeleeuwse heersers; de beenderen werden in 1183 naar
Esztergom gebracht tot ze ten slotte, na Byzantijnse en Bulgaarse
tussenkomst, in 1469 werden teruggegeven aan het klooster. Ook de
kloostergebouwen doorstonden roerige tijden en werden regelmatig
geplunderd.
De huidige
gebouwen dateren van kort na 1830, een periode van sterke nationale
opleving. Eenmaal binnen de stevige buitenmuren wordt de bezoeker
verrast door de charme en de omvang van het complex. De magnifieke
geboortekerk is de grootste kloosterkerk in Bulgarije. De vier
verdiepingen hebben fraai gestreepte en geruite, overdekte galerijen
die uitkijken op een onregelmatig gevormde binnenplaats. De grillige
daken met rode dakpannen en de verspreide koepels zorgen voor een
boeiend geheel. Maar het klooster is niet alleen maar charmant; zo
bevindt zich in het museum het opmerkelijke Rilakruis, een
dubbelzijdig kruis dat tussen 1790 en 1802 door broeder Raphael werd
vervaardigd. De grootste kerk is bedekt met aangrijpende en
kleurrijke fresco’s, die op beeldende wijze het lot van de
uitverkorenen en zondaars uitbeelden.
Het
Rilaklooster werd in 1961 door de Bulgaarse regering uitgeroepen tot
nationaal monument en staat sinds 1983 op de Werelderfgoedlijst van
Unesco. Het klooster is nog steeds in gebruik en bezoekers kunnen
hier logeren in schaars gemeubileerde 'gastencellen'. De abt is
vastbesloten dit meer dan duizend jaar oude bedevaartsoord als
zodanig te behouden.
INFO IN HET DUITS:
Rila
Kloster
Symbol für die "Bulgarische Renaissance"
Als das Kloster Rila im 19.
Jahrhundert durch ein Feuer total zerstört wird, trotzen die
Mönche den osmanischen Besatzern den Wiederaufbau ab.
Als Bollwerk gegen den
Islam ist das Kloster Rila ein religiöses, geistiges und
künstlerisches Zentrum geworden, die Keimzelle eines neuen
Selbstbewusstseins, das schließlich zur nationalen
Unabhängigkeit Bulgariens führt.
Das Kloster liegt inmitten
bewaldeter Hügel wie eine mittelalterliche Festung. Von außen
streng und abweisend, uneinnehmbar, wirkt es im Innern heiter
und verspielt.
In seiner heutigen Gestalt,
den türkischen Besatzern abgerungen, ist das Kloster Rila das
bedeutendste Denkmal der bulgarischen Architektur des 19.
Jahrhunderts, ein steingewordenes Manifest des neu erwachten
Nationalgefühls und ein herausragendes Zeugnis und Symbol für
die "Bulgarische Renaissance".
Daten & Fakten
Kulturdenkmal:
ursprüngliche Klosteranlage aus dem 10. Jh. nahe dem heutigen
Kloster, dessen Erscheinungsbild aus dem 19. Jh. stammt
UNESCO-Ernennung: 1983
10. Jh. Gründung einer
Einsiedelei durch Iwan Rilski (Johannes von Rila)
14. Jh. Zerstörung der
Klosteranlage durch Erdrutsch
1335 Bau eines 25 m hohen
Festungsturmes
1343 Kirchenbau
1469 Überführung der
Gebeine von Iwan Rilski ins Kloster
1816 Baubeginn einer
dreiflügeligen Klosteranlage
1833 Zerstörung der
Klosteranlage durch Feuersbrunst
1834-37 Wiederaufbau der
Klosteranlage mit der Mariä-Geburtskirche (Sveta Bogorodiza)
1840-48 Wandmalereien in
der Mariä-Geburtskirche
1961 nationale Gedenkstätte
Bekijk ook ons filmpje:
GESCHIEDENIS
De eerste bewoners van het gebied waren de Thraciërs. Vanaf de 8e
eeuw v. Chr. vestigden de Grieken nederzettingen langs de kust, waarna de
Romeinen Thracië in de le eeuw v. Chr. veroverden en er twee provincies van
maakten. Aan het begin van de 6e eeuw drongen Slavische stammen het
gebied binnen en vermengden zich met de oorspronkelijke bewoners. Vervolgens
kwamen Protobulgaarse stammen naar de benedenloop van de Donau en vestigden in
681 het eerste Bulgaarse rijk. Het land, dat van 1018 tot 1186 onder Byzantijnse
overheersing leefde en in 1393 door de Ottomanen werd onderworpen, onderging
verscheidene grenswijzigingen. Pas na de overwinning van Rusland in de Russisch
- Turkse oorlog (1788) werd Bulgarije zelfstandig (congres van Berlijn, 1878).
Vorst Alexander van Battenberg kwam aan de macht. Na de verloren oorlog tegen de
Ottomanen (1912) en de Eerste Wereldoorlog, waarin Bulgarije de kant van de
Centralen koos, moest het land grote delen van zijn grondgebied afstaan. In 1941
sleet Bulgarije zich aan bij de Asmogendheden, maar na de bezetting door het
Rode Leger (1944) koos het land de zijde van de Geallieerden. Een referendum
maakte in 1946 een einde aan de monarchie, die plaats maakte voor een
volksrepubliek. Vanaf dat moment werd Bulgarije een trouwe bondgenoot van de
Sovjet-Unie. De komst aan de macht van Gorbatsjov in Rusland bracht ook in
Bulgarije een democratiseringsproces op gang. De regering probeert nu het land
om te vormen tot een vrije markteconomie. In 1991 werd de oude communistische
grondwet uit 1971 vervangen door een nieuwe.
WETENSWAARDIGHEDEN
Hoofdstad: Sofia (1991: 1,2 miljoen inwoners) / Taal: Bulgaars / Munteenheid: lev
Landklimaat in het noorden. Gemiddelde temperaturen in Pleven:
-1,7° C in januari, 23,6° C in juli. Mediterraan overgangsklimaat in het zuiden.
Neerslag: gemiddeld 550 mm per jaar.