BARCELONA 1989    

MEER INFO BARCELONA

Barcelona - hoofdstad van Catalonië (2.000.000 inwoners) met  een boeiend verleden en bruisend heden - evenaart Madrid in karakter en betekenis. Behalve bisschopszetel en universiteitsstad, is het een dynamische industrie- en handelsstad met een zee- en luchthaven van internationaal belang. De stad ligt in het lieflijke landschap van een wijde kustvlakte, in het zuidwesten en noordoosten begrensd door de Montjuich en Montana Pelada (met daarachter het erosiedal van de Rio Besos), die vanuit zee geleidelijk stijgt naar de bergketen van de Tibidabo. Het vruchtbare dal rondom de mond van de Rio Llobregat (ten zuiden van de Montjuich) is een ware schatkamer van groenten en fruit voor Barcelona.

GESCHIEDENIS. - ' Barcino ' was de oorspronkelijke naam van de stad, vernoemd naar de veldheer der Carthagers Hamilcar Barcas, ter ere van de verovering van deze oorspronkelijk Iberische nederzetting (237 v. Chr.). Vervolgens viel Barcino (later 'Barcinona' en 'Bardschaluna') beurtelings in handen van de Romeinen (bloeiend koloniaal tijdperk), de Westgoten (414), de Moren (716) en Lodewijk de Vroome (801). Onder het bewind van de graven van Barcelona en tijdens de vereniging van Catalonië met Aragon werd de stad een machtig regerings- en handelscentrum totdat de vereniging met Castilië hier een eind aan maakte. Na de Spaanse successieoorlog en de niets ontziende Franse belegering, beleefde de stad dank zij het verwerven van het recht van handel met de Nieuwe Wereld, een grootse opbloei van industrie en handel (1778). In de vrijheidsoorlog tegen Napoleon speelde de stad een heldhaftige rol. Aan initiatieven heeft het Barcelona nimmer ontbroken (eerste Spaanse spoorlijn, eerste Kamer van Koophandel, eerste literaire academie enz.) Tijdens de burgeroorlog (1936—39) was de stad een centrum van republikeinen.

BEZIENSWAARDIGHEDEN. - De wereldstad Barcelona biedt zoveel bezienswaardigheden, dat het onmogelijk is dit in één bezoek te verwerken. Hieronder volgt een overzichtelijke samenvatting van hetgeen het bezichtigen beslist waard is.

Havengebled. - De haven (Puerto), met de buitenhaven (Antepuerto) ca. 300 ha,  is naast de havens van Gijón en Bilbao, de voornaamste en modernste haven van Spanje. Belangrijkste invoerproducten: steenkool, graan en katoen. Uitvoerproducten: wijn, olijfolie en kurken. Rondvaart door de haven vertrekt van de Plaza de la Paz. De haven is beschermd door twee pieren en een wandeling op de westelijke, of nog beter de oostelijke pier vanuit de havenstad Barceloneta, is zeer aan te bevelen.

Op de Plaza Puerta de la Paz, vlak aan de haven, verheft zich het in 1888 onthulde Columbus -gedenkteken. Men kan met een lift naar de top van deze ijzeren zuil (60 m) met bronzen standbeeld (8 m) van Columbus. Bij helder weer mooi uitzicht op haven en stad. Aan de oostkant van het plein ligt in de haven de Santa Maria, een replica van het schip waarmee Columbus in 1492 Amerika ontdekte. Aan de zuidkant van het plein staat het statige gebouw van de Aduana (douane) naast de voormalige scheepswerf Reared de Atarazanas (14de eeuw), waarvan de afmetingen getuigen van de maritieme betekenis van Barcelona.

In het Museo Maritimo is een boeiende verzameling van scheepsmodellen, antieke navigatie-instrumenten enz. te bezichtigen. Vanaf de Plaza de la Paz leidt de Paseo de Colon langs de haven in zuidwestelijke richting naar de voet van het fort Montjuich en in noordoostelijke richting - als een 42 m brede palmenboulevard- naar het hoofdpostkantoor. Even ten noorden van de Paseo de Colon staat aan de Calle de la  Merced de 18de-eeuwse koepelkerk La Merced met op het hoofdaltaar het zeer vereerde standbeeld van de 'Virgen de la  Merced' (13de eeuw), beschermheilige van Barcelona.

Aan de noordoostkant, op het punt waar de Paseo in de Plaza de Antonio Lopez overgaat, staat het in 1928 gebouwde hoofdpostkantoor (Correos).  Van hieruit loopt de Paseo de Colon, via de korte Paseo de Isabel II naar de Plaza  de Palacio, het centrum van Barcelona's overzeese handel, getuige de talrijke kantoren en handelshuizen alsmede de Gobierno Civil. Aan de westzijde van het plein staat de Lonja (Beurs); het oorspronkelijke gebouw dateert uit 1357, doch werd met uitzondering van de prachtige gotische Beurszaal (Sala de Contrataciones), in de 18de eeuw herbouwd.

Even ten noorden van de beurs staat de gotische kerk Santa Maria del Mar   (1329-83), na de kathedraal het mooiste middeleeuwse kerkgebouw van Barcelona, met o.a. glasschilderingen uit de 15de en 17de eeuw, fraaie portalen en gotische vensterrozetten. Achter de kerk, in de omgeving van de Plaza del Borne, zijn verscheidene schilderachtige oude straten bewaard gebleven zoals de eens zo voorname Calle de Montcada met op  nr. 20 Casa Dalmases (prachtige binnenplaats en renaissancetrap) en nr. 15 Palacio Berenguer de Aguilar, alwaar in  1963 het  Picassomuseum geopend werd. Het bevat één van de belangrijkste schilderijenverzamelingen van Picasso, die tussen 1895-1903 overwegend in Barcelona woonde, met o.a. werk uit zijn  blauwe en roze periode alsmede de in 1957 geschilderde parafrasen op Velazquez.

Ten zuidoosten van de Plaza de Palacio begint de op een landtong gelegen havenstad Barceloneta (populair havenkwartier), met de in 1755 gebouwde en in 1863 verbouwde kerk San Miguel del Puerto. Vanuit de 96 m hoge Torre de San Sebastian (met restaurant) op de oostelijke pier, loopt een kabelbaan over de haven naar het 158 m hoge tussenstation Torre de Jaime I (met bar) en vervolgens naar Miramar op Montjuich.

De Ramblas

Tussen het Columbusgedenkteken en de Plaza de Cataluna liggen de beroemde Ramblas - een aaneenschakeling van brede straten (1180 m lang), aan weerszijden beplant met platanen. Direct in het begin staat aan de linkerhand het Hoofdgebouw der Marine aan de Rambla de Santa Monica. In het verlengde van deze Rambla raast het drukke verkeer over de Rambla de los Capuchinos. Even links, bij de Cal le del Conde de Asalto, staat het Palacio Guell van de architect Gaudi (1889), waarin tegenwoordig het Theatermuseum gevestigd is. Even rechts voert de korte Calle de Colon naar de Plaza Real - een door arcaden omgrensd piein, waar onder de palmen een gezellige drukte heerst. De volgende rechte dwarsstraat is de, vooral 's avonds, druk bezochte Calle de Fernando, gelegen tussen de Rambla en Plaza de San Jaime. Het Gran  Teatro del Liceo (1848), opera- en concertgebouw met 5000 zitplaatsen, staat op de linkerhoek van de Rambla en de Calle de San Pablo; aan het einde van deze straat staat de Romaanse kerk San Pablo del Campo- in 1117 in landelijke omgeving gebouwd (vandaar de naam del Campo). Deze kerk bezit vele bezienswaardigheden zoals een opvallende achthoekige vieringkoepel, een prachtig hoofdportaal en interieur. De simpele Byzantijnse gevel bevat een 11de-eeuwse inscriptie; grenzend aan de zuidoostkant van de kerk, een kleine galerij met kapitelen uit de 13de eeuw. De Rambla de los Capuchinos eindigt bij het verkeersknooppunt Llano de la Boqueria. Van hieruit gaat de Calle del Cardenal Casanas in noordelijke richting naar Plaza del Pino, waaraan de kerk Santa Maria del Pino, met aan de westkant een grote vensterrozet en binnen in het gebouw prachtige moderne glasschilderingen. In de omgeving wemelt het van de antiekwinkels.

Aansluitend op de Llano de la Boqueria loopt in noordwestelijke richting de Rambla de San José, die vanwege de in de ochtend gehouden bloemenmarkt ook wel Rambla de las Flores wordt genoemd. Links staat de grote markthal Mercado de la Roqueria met aan de noordkant het in 1778 gebouwde Palacio de la Virreina, het voorm. paleis van de onderkoningin van Peru, waarin het Museo de Artes Decorativas is gevestigd (meubels, tapijten, porselein alsmede schilderijen van Italiaanse en Spaanse meesters, zoals Titiaan, El Greco en Goya). Op de Rambla de los Estudios wordt elke morgen een vogelmarkt gehouden. Direct links, op de hoek van de Cal le del Carmen, staat de voorm . jezuïetenkerk Nuestra Senora de Belén, gebouwd in de jaren 1681-1729. De Ramblas eindigen op de Plaza de Cataluna- het grootste en levendigste plein van de stad, met park en fonteinen - tevens het belangrijkste knooppunt van de metro. Aan de oostkant staat het enorme telefoongebouw (Telefonica), terwijl aan de zuidkant, dichtbij het punt waar de Rambla op het plein uitkomt, de toegang tot de oude kerk Santa Ana is te vinden (gesticht in 1146), met een sierlijke, uit twee verdiepingen bestaande galerij, gebouwd in de 14de eeuw.

Ten westen van de Plaza de Cataluna leiden zowel de Calle de Pelayo als de Ronda de la Universidad naar de Plaza de la Universidad met de in 1863-73 opgerichte gebouwen van de in 1450 gestichte Universiteit. Bezienswaardig in het gebouw o.a. twee mooie binnenhoven en de universiteitsbibliotheek. In de kelder van het hoofdgebouw is een ouderwets koffiehuis.

Het noordwestelijke verlengde van de Ramblas is de Rambla de Cataluria, gelegen tussen de Plaza de Cataluna en de Avenida del Generalisimo Franco. Evenwijdig hieraan loopt de Paseo de Gracia, een 61,5 m brede en 1200 m lange, prachtige promenade met vier rijen platanen en elegante winkels. Aan de linkerkant van de naar rechts afslaan de Calle de Aragon staat de in 1869 uit de oude stad overgebrachte kerk Nuestra Sefiora de la Concepcion met een 14de eeuwse galerij (zwaar beschadigd in 1936). Iets verder, rechts aan de Paseo de Gracia (nr. 92) het Casa Mila van Gaudi (1910). Aan het noordeinde van de Paseo ligt de Plaza de la Victoria, met een gedenknaald ter ere van de intocht van Franco's leger (1939). Hier kruist men de 10 km lange Avenida del Generalisimo Franco of Via Diagonal, de belangrijkste verkeersader van de nieuwe stad. Bij het westelijk uiteinde ligt het stadion van de voetbalclub Barcelona (125000 plaatsen) evenals de enclave van de universiteitsstad (Zona Universitaria).

Kathedraal en Barrio Gotico. - 2 km ten zuidoosten van de Plaza Cataluna verheft zich op het hoogste punt van de oude  stad ('Monte Tabor') de Kathedraal (Santa Cruz of Santa Eulalia). De bouw werd in 1298 begonnen op de plaats van een oud Romaans gebouw (waarvan in het noordoostelijk zijportaal nog enkele marmeren reliëfs behouden zijn) en behalve de voorgevel (1898) en koepeltoren (1913), in 1448 voltooid.

De kathedraal ligt in de oude stadswijk Barrio Gotico (gotische wijk), het meest interessante overblijfsel van de middeleeuwse oude stad met vele antiekwinkels. De Calle de Santa Lucia gaat van de Plaza de la Catedral in zuidelijke richting, langs het 15de-eeuwse Casa del Arcediano (stadsarchief en prachtige patio) naar het verscheidene keren verbouwde Bisschoppelijk paleis.

Aan het noordeinde van de Plaza de la Catedral staat het Casa Canónica, het 15de-eeuwse 'huis der domheren', met het interessante diocesane museum (altaren, beeldhouwwerk, kerkelijke gewaden). Hierop aansluitend, aan de Calle Condes de Barcelona, staat het Museo Marés, met een uitgebreide verzameling beeldhouwwerken en gereconstrueerde kerkportalen uit de Romaanse en gotische perioden, en het Archief van de Kroon van Aragon (Archivo General de la Corona de Aragon). Van hieruit bereikt men het noordelijk, achteraf gelegen, Plaza del Rey met het Palacio Real Mayor, eens de residentie der graven van Barcelona en koningen van Aragon, waarvan de in de noordwesthoek gelegen imposante vijf verdiepingenhoge Mirador (uitkijktoren) uit de 16de eeuw, evenals de voormalige ontvangstzaal van de graven op de benedenverdieping - de Salon del Tinell uit 1370 (plafond door bogen ondersteund) bewaard zijn gebleven. In deze delfde zaal werd Columbus, na terugkeer van zijn eerste reis naar Amerika, door de 'Reyes Catolicos' ontvangen. De gotische Capilla de Santa Agueda waarvoor een overgebleven zuil van de Romeinse tempel staat, behoort ook nog bij het paleis. Aan de oostzijde van de Plaza de la Catedral staat het Casa Padellas, waarin het geschiedkundig stadsmuseum (Museo de Historia de la Ciudad) gevestigd is. Dit is één van de meest informatieve historische musea van Europa. In de kelders loopt men langs en over de vroegere (deels Romeinse) stadsmuren, maquettes geven aan hoe het geheel er moet hebben uitgezien.

In de Calle Alta de San Pedro ligt het Palau (Palacio) de la Musica- het concertgebouw, in 1908 door Domenech Montaner in Nieuw-Catalaanse stijl gebouwd. De Alta de San Pedro gaat in noordoostelijke richting naar de Arco del Triunfo (1888 opgericht als ingang tot de wereldtentoonstelling) en het Paleis van Justitie (Palacio de Justicia) uit 1903, waarin wandschilderingen van J.M.Sert. Ten noorden hiervan loopt de Calle de los Almogaveres; het gemeentepark ligt in oostelijke richting.

Gemeentepark: Ten noordoosten van de Plaza de Palacio gaat de brede Avenida del Marqués de Argentera langs het Estacion de Francia (Frans station) naar het Gemeentepark (Parque y Jardines de la Ciudadela), een terrein van 30 ha met boomrijke lanen, bloemen, fonteinen, watervallen en beelden van vooraanstaande Catalanen. In de westhoek van het park is het Zoölogisch museum (Museo de Zoologia) gevestigd in een bouwwerk van de architect Domenech y Montaner. In zuidoostelijke richting, aan de andere kant van het palmenpaviljoen staat het Geologisch museum, dat ter herinnering aan de stichter ook wel Museo Marorell wordt genoemd. Aan de noordoostelijke kant van het park ligt de dierentuin (Jardin Zoologico) In de noordhoek van het park- tegenover een café-restaurant - zijn fantastische grotten (Cascade del Parque). Vervolgens vindt men meer in zuidoostelijke richting, verscheidene bouwwerken van het voormalige fort. In het Palacio Real (18de eeuw) en in de nieuwe aanbouw is het Museum van moderne kunst (Museo de Arte Moderno), dat een uitstekend overzicht geeft van Spaanse schilderkunst en plastiek uit de 19de en 20ste eeuw, met o.a. werken van Dali, Miro en Tapies.

Montjuich en Pueblo Espanol

Aan de zuidkant van de stad ligt de naar zee steil afdalende heuvel Montjuich (zeg 'Montsjuik'); deze 213 m hoogte kan bereikt worden met zweef-, gondel en tandradbaan of via evenwijdig lopende oprit. Aan de voet van de noordheiling ligt de Calle del Marqués del Duero ('Paralelo') ruim voorzien van amusementsgelegenheden. Bovenop de berg staat het Castillo de Montjuich, met Legermuseum en schitterend vanaf de bastions. Op de noordwestelijke helling ligt een uitgestrekt park met gebouwen uit de wereldtentoonstelling van 1929 (tegenwoordig musea), zoals het Centro de Estudios de Arte Contemporaneo (Centrum voor eigentijdse kunst), gesticht door Joan Miro.

Aan het westeinde van de Calle del Marqués del Duero ligt de Plaza de España met de grote fontein 'España ofrecida a Dios', gedurende de zomer feestelijk verlicht door 4730 lampen in tien kleuren. Van hieruit gaat de Avenida de la Reina Maria Cristina langs vele trappen en terrassen - tussen de tentoonstellingsgebouwen door- omhoog naar het indrukwekkende Palacio Nacional, dat een feestzaal voor 10.000 personen heeft. In dit paleis is ook het Museum voor Catelaanse Kunst (Museo de Arte Cataluna) gehuisvest met een prachtige collectie middeleeuwse kunstschatten zoals: Spaanse schilderwerken uit de 11de-18de eeuw, Romaans en gotisch beeldhouwwerk, fresco's uit Catalaanse kerkjes alsmede werk van El Greco, Velazquez, Zurbaran en Ribera. De bisschopsbank uit Tahull, Catalonië, is een vrij uniek middeleeuws meubelstuk (12de eeuw).

Even oostelijk hiervan ligt de Pábellon de la Rosaleda met het Museum voor Volkenkunde (Museo Etnologico). In noordoostelijke richting staat het zeer goed voorziene Archeologisch museum (Museo Arquelogico). Iets verder naar het oosten is het Griekse theater, gebouwd in een voorm. steengroeve, met 2000 plaatsen; alleen 's zomers voorstellingen. - In het westelijk deel van het park ligt het Pueblo Español (Spaanse dorp), een openluchtmuseum, aangelegd ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling 1929, met karakteristieke huizen uit de Spaanse provincie, waarbij elk gewest door een eigen straat is vertegenwoordigd (verkoop van huisnijverheidproducten). Vanuit het Spaanse dorp gaat de Avenida del Estadio (vele en) langs het Stadion (60.000 plaatsen) en vervolgens onder de naam Avenida de Miramar naar het station van de kabelbaan en iets verder naar het punt 'Miramar' (60 m) met restaurant en zweefbaan. Van hieruit kan met te voet via trappen, of met de auto langs de Carretera de Montjuich, binnen enkele minuten naar het oosteinde van de Paseo de Colon en de haven komen. Aan de noordoostelijke helling van de Montjuich ligt het Parque de Attracciones, een amusementspark.

Vanuit het noordelijke eindstation van de metro lll (Plaza Lesseps) gaat men door enkele straten van de voorstad Gracia bergopwaarts naar het Parque Guell - dit park is een schepping van Antonio Gaudi (1900-14 aangelegd) met fantastische gebouwen in Nieuw-Catalaanse stijl (markthal, Grieks theater, torentjes, galerijen en viaducten). Gaudi woonde hier vanaf 1906 tot kort voor zijn dood.

Bijzonder de moeite waard is een rit naar boven (12 km naar het noorden) langs de, tussen de Plaza de Cataluna en de Plaza de la Universidad beginnende Calle de Balmes via een weg met magnifieke uit zichten, omhoog naar de Tibidabo (532 m), of met een 1,2 km lange tandradbaan vanaf het benedenstation aan het eindpunt van de tramweg 'Tranvia azul' bij metrostation Tibidabo. Boven vindt men hotel en restaurants, een amusementspark en een in 1961 afgebouwde kerk Sagrado Corazon de Jesus met een groot Christusbeeld uit 1935. Op de top staat een 45 m hoge watertoren (lift) alsmede de zender Barcelona. Het  is onbegrensd: de gehele omgeving van de stad met 80 voorsteden ('s avonds feeëriek verlicht), de wijde zee (bij helder weer zijn zelfs de Balearen te zien!), landinwaarts de Montserrat, Montseny en aan de noordelijke horizon de Pyreneeën. Eveneens de moeite waard is de terugweg via de ongeveer 2 km naar het westen gelegen villawijk Vallvidrera (375 m), met bijzonder aardig gelegen, oude parochiekerk. Van hieruit kan men of met de tram naar Barcelona (12 km) respectievelijk tandradbaan naar de voorstad Sarria, bf vanaf de kerk in Sarria (tram, metro lll van het station Roma) in westelijke richting via de Paseo de la Reina.