|
INFO CATALONIË /
COSTA BRAVA
/ GERONA /
ROSAS
Deze meest noordelijke Spaanse streek aan de Middellandse Zee heeft qua natuur,
bevolking en geschiedenis een eigen karakter, dat invloeden vertoont van zowel
Castilië als van de meer zuidelijke kuststreken. Men vindt hier wilde,
dunbevolkte berggebieden zoals in Aragon naast gecultiveerde vruchtbare dalen,
waar de hardwerkende Catalanen rijke oogsten uit hun tuinen, olijfboomgaarden en
van de wijnbergen binnenhalen, en grote handels- en industriesteden met
Barcelona als middelpunt. Dan zijn er nog de geliefde toeristenoorden aan de
mooie rotskust van de Costa Brava.
Het Catalaans Gebergte loopt parallel met de kust en verbindt de oostelijke
Pyreneeën met het noordoostelijke randgebergte van de Meseta. De oorspronkelijke
bergketen is in de loop der tijden verandert in afzonderlijke bergmassa's, zoals
de Montseny (1745 m) in het noorden en de beroemde Montserrat (1241 m) en de
Montsant (1071 m) in het zuiden. - Tussen de hoogste kam van het gebergte en het
lagere kustgebergte strekt zich het Catalaanse lengtedal uit. Het is het hart
van het land en levert olijven, wijn, groenten en kurk. De hoofdstad Barcelona,
gelegen in de vruchtbare delta van de Llobregat heeft een geweldige economische
groei beleefd. - Catalonië omvat in het noorden en het westen nog een gedeelte
van de Pyreneeën en in het zuiden van het Ebrobekken.
Bijna uitsluitend door de nijverheid en vlijt van de bevolking is het bergland
Catalonië het economisch centrum en tevens het dichtstbevolkte en
vooruitstrevendste deel van Spanje geworden. Op de eerste plaats staat de
textielindustrie in Barcelona en in Sabadell en Tarrasa; verder zijn belangrijk:
de leerbewerking, papierfabricage, zeepproductie uit olijfolie, productie van
ijzerwaren en kurkverwerking. - De Catalanen (Sp.: Catalanes; Catalaans:
Catalans) zijn in tegenstelling tot de conservatieve Castilianen vooruitstrevend
en bekwaam in het zaken doen
Het Catalaans (Catala) is een zelfstandige uit het Provençaals ontwikkelde
Romaanse taal, waarin naast talrijke vertalingen en literaire werken ook veel
wetenschappelijke werken verschijnen. Die situatie was tijdens het Franco-regime
bepaald anders. Beoefening van de studie van het Catalaans werd toen - op z'n
zachtst gezegd - niet gestimuleerd. Publicaties in die taal verschenen
mondjesmaat. Het Catalaans wordt door alle lagen van de bevolking gebruikt als
wapen en reactie tegen het Castiliaans, de taal van het centralistische Madrid.
MEER INFO CATALONIË
Harmonie van bergen en zee
Catalonië, met zijn mooie costa's en plezierig klimaat, is ook een interessant
cultuurgebied.
Deze noordoostelijke regio van Spanje bestaat uit vier provincies, met Barcelona
als voornaamste kern en hoofdstad. De Pyreneeën, met toppen van boven de 3000
meter (Pic des Estats, 3145 m), vormen de noordelijke grens. Kleine rivieren,
zoals de Llobregat en de Ter, hebben diepe valleien gevormd in het bergachtige
binnenland, dat is bedekt met naaldbossen en alpenweiden. De Catalaanse
cordillera is een bergmassief van middelmatige hoogte (500-700 meter), dat
parallel loopt met de Middellandse-Zeekust, die op verschillende plaatsen wordt
gemarkeerd door kleine baaien en kreken. Tot het kustgebied behoort de zeer
toeristische Costa Brava, de Costa de Maresme en de Costa Dorada, door de delta
van de Ebro. Tussen dit deltagebied en Blanes is de kust aanmerkelijk vlakker
dan in het noorden, met grote zandstranden, die jammer genoeg worden ontsierd
door de talrijke industrieën die zich daar hebben gevestigd. In het westen wordt
Catalonië begrensd door Aragon. Het gehele gebied heeft een sterk bergachtig
reliëf, met zowel aan de kust als in het achterland weinig vlakten. Het
stroomgebied van de Ebro is een bekken bedekt met tertiaire afzettingen. Waar de
rivier door de Catalaanse bergketens stroomt hebben zich depressies gevormd,
zoals Selva, Vaks en Campo de Tarragona. Deze vlakke gebieden zijn grotendeels
in cultuur gebracht, behalve Ampurdan en de delta zelf, die tot beschermde
natuurgebieden zijn verklaard, met een grote verscheidenheid aan vogels.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
Nationaal Park Aigues Tortes. Barcelona: de Sagrada Familia en andere werken van
Gaudi, Museum voor moderne kunst, de Ramblas. De stranden van de Costa Brava.
die in het zuiden wordt begrensd
Zelfbewust en nationalistisch
Catalonië is economisch de belangrijkste regio van Spanje, een culturele pool,
die door de eeuwen heen voor zijn zelfbehoud heeft gevochten.
AI in de 13e eeuw was Catalonië een rijk en machtig gebied, dat zich profileerde
als een onafhankelijke staat. Ook na de vereniging met Spanje in de 15e eeuw
heeft het land zijn eigen karakter en waarden nooit verloren. Na de Spaanse
Successieoorlog in de 17e eeuw werden de Catalaanse voorrechten en taal door
Philips V afgeschaft. Tegen het einde van de 18e eeuw begon een nieuwe
bloeiperiode met veel handel en industrie, wat het streven naar relatieve
zelfstandigheid versterkte. Tijdens de 19e eeuw was het Catalaanse nationalisme
soms separatistisch, dan weer federalistisch. De Spaanse republiek (1931-1939)
verleende aan deze "region" een tamelijk vergaande autonomie, die onder het
Franco - regime weer werd beperkt. Teen in de jaren zeventig de Spaanse
democratie onder koning Juan Carlos werd hersteld, werd opnieuw tegemoetgekomen
aan het niet-aflatende nationalistische streven. Momenteel herbergt Catalonië
een derde van alle Spaanse industrieën en neemt een vijfde van het nationale
inkomen voor zijn rekening. Evenals het Baskenland strekt het Catalaanse
cultuur- en taalgebied zich uit tot Zuidoost - Frankrijk.
KLIMAAT
Mediterraan, warms zomers en zachte winters. Vochtiger en kouder in het noorden.
CIJFERS
Oppervlakte: 41.558 km2 (even groot als Nederland)
Bevolking: 6 miljoen inwoners / Bevolkingsdichtheid: 145,3 inw./ km²
Handel: 24% van de Spaanse uitvoer en 31% van de invoer
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Toerisme (wintersportgebieden in de Pyreneeën, badplaatsen aan de kust).
Industrie: textiel, metaalverwerking, chemie. Weinig bodemrijkdommen.
Klooster van Montserrat
MEER INFO GERONA
Gerona (75.000 inwoners), hoofdstad van de gelijknamige
provincie, zetel van een bisschop en van de 16de tot de 18de eeuw ook
universiteitsstad, ligt in het vruchtbare, dichtbevolkte Catalaanse heuvelland,
halverwege tussen Barcelona en de Franse grens, niet ver van de monding van de
Rio Ofiar in de Rio Ter.
GESCHIEDENIS. - Gerona is gesticht door de Iberiërs en
bezit nog resten van de Iberische stadsmuur. De Romeinen noemden de stad 'Gerunda';
onder de Arabische heerschappij heette zij 'Dscherunda'. In 785 heroverde Karel
de Grote de stad tijdelijk. Later hoorde zij tot het koninkrijk van Catalonië en
Aragon. In 1809 hield de stad zeven maanden stand tegen een leger van Napoleon
en verwierf daarmee de erenaam 'onsterfelijk Gerona'.
BEZIENSWAARDIGHEDEN. - De Rio Onar verdeelt de stad in
twee delen: aan de rechteroever de antieke oude stad; aan de andere kant van de
rivier de moderne stad. Vanaf de hoofdbrug die de rivier overspant, heeft men
een mooi uitzicht op de oude stad, met links van de brug beginnende, met bomen
begroeide, hoofdstraat Rambla del Generalisimo. Niet ver ten oosten hiervan het
Casa Carles; binnenin het Museo Diocesano, met interessante collectie Catalaanse
religieuze schilderijen uit de 10de/12de eeuw. Vervolgens het oude Ayuntamiento
(stadhuis) uit de 17de eeuw. Beide gebouwen liggen aan de Plaza de Espana, die
in noordelijke richting in de Calle de Ciudadanos overgaat,
met oude patriciërshuizen en het historisch stadsmuseum (huis nr. 13). Rechts de
trappen op naar de hooggelegen gotische kathedraal (1312 begonnen, eind 16de
eeuw voltooid; façade van 1793), een éénbeukige kerk, waarin o.a. een kostbaar
retabel in de Capilla Mayor (1348), en talrijke grafmonumenten. Het bijzondere
van de kerk betreft het brede schip: met de ca. 23 m spanwijdte is het één van
de gedurfdste constructies van de middeleeuwen. Het kapittel, het bestuur van de
kerk, keurde dit ontwerp aanvankelijk af; advies van 12 verschillende architecten
leidde tot verwezenlijking van het plan. Aangrenzend een mooie kruisgang uit de
12de eeuw met rijkversierde kapitelen. De kerkschat bevat o.a. een geborduurd
wandtapijt uit de 11de/12de eeuw: het middengedeelte stelt Christus als
wereldheerser voor, eromheen de scheppingsdagen en de vier winden. Een
manuscript uit 975 bevat het verluchte commentaar van Beatus op de Openbaringen
van Johannes.
Niet ver ten noordwesten van de kathedraal de van veraf zichtbare
collegiale kerk San Feliu (koor in 1318 voltooid, de westfaçade uit 17de eeuw),
met hoge klokkentoren; binnenin bij het hoogaltaar Romeinse en oudchristelijke
sarcofagen; - Aan de noordkant van de kathedraal, aan de overzijde van de Rio
Galligans de Romaanse voormalige kerk San Pedro de Galligans, met interessante
reliëfs en het Museo Arqueologico in de kruisgang.
Aan de linkeroever van de Rio Onar ligt de moderne stad. Aan de
noordkant, aan de andere kant van de door arcaden omgeven Plaza de la
Independencia, strekt zich het Parque de la Dehesia uit tot aan de Rio Ter, met
bronnen, monumenten en palmenlanen.
MEER INFO COSTA BRAVA
De getemde wildebras
Hoewel overspoeld door het Europese toerisme, heeft deze
mediterrane kustzone
aan de voet van de Pyreneeën toch een eigen karakter
bewaard.
|
Ten zuiden van de grens met Frankrijk ontrolt zich de Costa Brava
over bijna 200 km in zuidelijke richting tot aan het stadje Blanes en de monding
van de Riu Tordera. De benaming "ruige kust" werd ingegeven door een kustlijn
bestaande wit "cala's" (inhammen met stranden), "punta's" (in zee uitspringende
rotsen) en ontoegankelijke kreken, omzoomd met dennenbossen of groen eiken. Aan
de azuren Middellandse Zee liggen witte vissersdorpjes met pittoreske havens,
zoals Cadaques, afgewisseld met versterkte stadjes en badplaatsen. Die behoren
tot de drukst bezochte van heel Spanje, zoals Lloret de Mar, Platja d'Aro of
Tossa de Mar.
Ten zuiden van kaap Crews, gevreesd door zeevaarders vanwege de
wind en een soms zware zeegang, ligt de met fraaie stranden omzoomde Golf van Rosas en de wat drassige monding van de Fluvia. Het natuurpark dels Aiguamolls
de I'Empordá is het domain van roze flamingo's, eenden en vele soorten
steltlopers. Tussen het heuvelland aan de kust en de sierra's van het binnenland
ligt een vlakte met olijfplantages, kurkeiken en moestuinen. De bergen in het
achterland behoren tot de oude vulkanische keten van de Garrotxa (bij Olot) en
de beboste sierra van Montseny. Hier vindt men schilderachtige middeleeuwse
dorpjes, zoals Pals of Peratallada, met hooggelegen citadellen, een wirwar van
met platanen omrande straatjes en pleintjes met schaduwrijke arcaden.
CIJFERS
Hoogste punt: 670 m (San Salvador)
Kustlengte: 200 km
WETENSWAARDIGHEDEN
• Kuststreek van de provincie Gerona (Girona) in Catalonië
• Talen: Catalaans en Spaans (Castiliaans)
• Belangrijkste steden: Gerona, Palamós, San Feliu de Guixols
• Rivieren: Muga, Fluvia, Ter, Tordera
|
 |
Sinds de jaren zestig is de Costa Brava, oftewel "Ruige Kust" een
van de
voornaamste vakantiebestemmingen van Europa.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Toerisme / Handel, kurkproductie / Visserij / Tuinbouw.
De kuststreek van Catalonië was oorspronkelijk bevolkt door
Iberiërs, maar trok al snel de aandacht van Griekse kooplieden, die er in de 7e
eeuw v.Chr. de handelspost Ampurias stichtten (waarvan de ruïnes nog steeds te
bezichtigen zijn), alsmede Rosas en Gerona, de tegenwoordige
provinciehoofdstad. Door zijn strategische ligging bij de passage door de
Pyreneeën, werd Gerona bekend als de "stad van de duizend belegeringen". Van de
Punische oorlogen tussen Rome en Carthago tot aan de veldtochten van Napoleon
in 1809, toen de stad tot zeven maal toe de Franse aanvallen weerstond, heeft
Gerona een veelbewogen geschiedenis gekend. Keer op keer werd de stad verwoest
en weer herbouwd, in de 5e eeuw door de Goten en in de 7e eeuw door de Moren,
die op hun beurt weer door de Franken werden verjaagd. Na een periode van
onafhankelijkheid en voorspoed (getuige een aantal fraaie Romaanse bouwwerken),
betwistten Frankrijk en Spanje elkaar dit gebied in de Middeleeuwen, hetgeen tot
talrijke gewapende botsingen leidde. De Costa Brava werd pas tegen het einde van
de 19e eeuw bekend door het beginnende toerisme. Notabelen uit Barcelona
ontdekten als eersten de charme van het kustgebied, waar toen slechts enkele
vissershaventjes bestonden, met in het achterland uitgestrekte olijfplantages
en wat kurkeikexploitatie. Tussen de twee wereldoorlogen probeerden plaatselijke
ondernemers de toeristische attractie van de costa naar het voorbeeld van de
Franse Rivièra te stimuleren, maar de grote invasie van Europese vakantiegangers
kwam pas in de jaren zestig op gang. Horecabedrijven en flatgebouwen schoten als
paddenstoelen uit de grond en deze wildgroei ontsiert nog steeds grote delen
van de kustzoom. De plaatselijke bevolking heeft er zich zonder morren bij
neergelegd, want het toerisme draagt voor meer dan 15% bij aan het BNP van
Catalonië.
KLIMAAT
Mediterraan, droog en soms winderig.
Gemiddelde temperaturen: januari, 13° C; juli - augustus, 28° C.
Zeewatertemperatuur variërend tussen 11 en 22° C.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
De Golf van Rosas, de Medes-eilanden, Cadaques, Ampurias, Pals,
Begur, het Dali Museum in Figueras.
MEER INFO ROSAS E.O.
De stad heeft ongeveer 10.000 inwoners.
Hier heeft het toerisme genadeloos toegeslagen in wat eens een
mooi klein stadje was.
Het stadje werd gesticht door Griekse kolonisten uit de stad
Rhodos.
De oude stad ligt verborgen onder de huidige stad.
De monumentale Porta del Mar geeft toegang tot de 5 hoekige
Ciutadella de Rosas die in opdracht van Carlos 1 werd gebouwd.
In het vlakke kustlandschap langs de Golf de Rosas liggen de
moerassen van de Emporda; een moerassig landschap rond de mondingen van de Rui
Ter en de Rui Muga.
Het uitgestrekte moerasgebied werd langzaam door mensenhanden
drooggelegd en voor landbouw geschikt gemaakt.
In de 20e eeuw vormde het toerisme een steeds grotere bedreiging
voor het gebied.
In 1983 werd het gebied tot Parc Natural de Aiquamolls de Emporda
verklaard ( 4783 ha ), waardoor het gespaard bleef voor verdere aantasting.
L´ESCALA heeft ongeveer 5200 inwoners
Het ligt aan de zuidpunt van de Golf de Rosas en was ooit de
vissershaven van Sant Marti d Empuries, maar het is in rap tempo uitgegroeid tot
badplaats. Vlakbij liggen de ruïnes van een Griekse handelsnederzetting en een
Romeinse stad die Samen bekend stonden onder de naam Empurias.
TORROELLA de MONTGRI heeft ongeveer 6.400 inwoners
Dit was een belangrijke middeleeuwse havenplaats aan de monding
van de Rui Ter.
Door de verzanding van de rivier moest de haven echter verplaatst
worden naar L ´Estartit.
Het stadje
word gedomineerd door het imposante Castel de Montgri uit 1294, gebouwd in
opdracht van Jaume 2 als uitvalsbasis voor zijn strijd tegen de graven van
Empuries.
  
|
