|
MEER INFO CÓRDOBA
/
FOTOCOLLAGES 1 EN 2
MESQUITO
Ik denk dat Paco mij maar een rare snuiter vindt, of misschien heeft hij wel met
mij te doen. Altijd alleen en geen vrouw die voor hem zorgt. Tjonge, die 'holandés'
is bepaald beklagenswaardig... Over het algemeen genomen zijn de jonge Maria's
in dit, ooit volledig door de clerus geregeerde land uit een heel ander hout
gesneden dan de Maria van Paco. Ook op andere gebieden evolueert en emancipeert
Spanje zich. Zo zie ik twee nonnetjes de trein instappen, ze zijn duidelijk op
zoek naar een rokerscoupé. De een draagt een uitpuilende plastic zak van El
Corte Inglés (een soort Spaanse V&D), terwijl de ander haar spulletjes meezeult
in een canvas sporttas van het semi -modieuze Adidas. En wat te denken van de
bebaarde padre die, zijn blote voeten in sandalen gestoken, op het perron tegen
een pilaar staat geleund. Hij is op zijn gemak bezig met het wisselen van een
cassette in zijn walkman....
De bovenstaande twee voorvallen registreer ik op mijn terugreis per trein van Córdoba naar
Sevilla. Op de heenreis maakte ik gebruik van de bus. Om half zeven stond ik al
met behulp van het wekkertje op eigen kracht op. De bus vertrok precies om half
acht; ze leren het zo langzamerhand wel die Spanjolen! De steden hier doen echt
niet onder voor Nederlandse steden zoals bijvoorbeeld Eindhoven, laat staan
Roermond. Vooral de jeugdigen vormen de stoottroepen die aansluiting met de rest van
Europa moeten bewerkstelligen.
Door een vlak landschap rijdend bereik ik de oude stad Córdoba, in de
middeleeuwen een middelpunt van kunsten en wetenschappen met zo'n miljoen
inwoners, voornamelijk Moorse Arabieren, maar ook Joden en Christenen.
Via de
voormalige Joodse wijk Juderia, waarin ik de Zoco en de Synagoge bezocht, kwam ik bij
de Mesquita, een uitgebreide moskee met duizend pilaren, temidden waarvan men
nota bene een Kathedraal heeft gebouwd. Het was erg indrukwekkend, vooral de
afmetingen imponeerden me. De talloze bezoekers vielen in die immense ruimte
volledig in het niet. Ik kon ternauwernood de entree betalen, met mijn laatste
muntjes kreeg ik toegang tot de klokkentoren die door een oud echtpaar werd
beheerd. Het waren slimme oudjes, in plaats wisselgeld moest je ansichtkaarten
uitkiezen, zo sneed het mes voor hen aan twee kanten.
In de straatjes en steegjes rond de Mesquita kon je overal gemakkelijk geld
wisselen. Ik gebruikte er Eurocheques voor. Van daaruit bezocht ik het
nabijgelegen Alcazar, een prachtig bolwerk met fraaie tuinen en waterpartijen
(zie foto's hierboven).
Ik had er een gesprek met een oud - Civil War (Spaanse Burgeroorlog) strijder
uit de States die namens zijn Joodse vriend foto's kwam maken van de kazematten
(die overigens inmiddels waren opgeruimd). Mooi uitzicht op de
Romeinse brug
over de rivier. Ook over het stadje zelf had ik een goed uitzicht. Het is erg
toeristisch ingesteld, vooral gericht op Amerikanen (bijv. “Citicorp credit cards
accepted”, dat zie je in Europa niet vaak), maar de touringcars dienen
buiten de stadsmuren te parkeren. De slingerende
straatjes zijn allen zonder
uitzondering goed aangeveegd.
Grote Moskee van Cordoba
Een wonder van middeleeuwse bouwkunst
Cordoba,
gelegen in het Zuid-Spaanse Andalusië, was ooit de hoofdstad van het
islamitische kalifaat Cordoba dat over zuidelijk Spanje en Portugal
heerste. De stad beleefde zijn hoogtepunt in de 10e eeuw en had toen
naar schatting 500.000 inwoners, waarmee het de grootste stad van
West Europa was.
De Mezquita, of
Grote Moskee, van Cordoba werd na de verovering van de stad in 1236
door koning Ferdinand III van Castillië veranderd in de
rooms-katholieke Maria-Hemelvaart - kathedraal.
Oorspronkelijk
stond hier een Romeinse tempel en later een kerk, voordat de Moren
de grond in bezit namen voor een moskee en een paleis. Het
islamitische verleden van de kerk komt tot uiting in de gebedsnissen
en in de blauwbetegelde, met sterren bedekte koepel. Het
opvallendste aspect is waarschijnlijk de wijde open ruimte in de
kerk met duizend rood-wit gestreepte, hoefijzervormige bogen van
marmer, graniet, onyx en jaspis, gesteund door gebeeldhouwde
pilaren. De bogen werden gemaakt met onderdelen van de Romeinse
tempel.
De emir van
Cordoba, Abd ar-Rahman 1, gaf in 784 opdracht tot de bouw van de
Mezquita, die de op een na grootste moskee van de islamitische
wereld werd. De moskee werd in 987 voltooid. De moskee was ooit een
pelgrimsoord voor moslims omdat zich hier een origineel exemplaar
van de Koran bevond, plus een armbot van de profeet Mohammed.
Aanvankelijk
wijdden de Spanjaarden de moskee simpelweg tot kerk en gebruikten
haar zoals ze was. Later werden er christelijke elementen aan
toegevoegd, zoals de Villaviciosa - kapel en een renaissanceschip in
het midden. Oorspronkelijk was de moskee via een verhoogde
wandelgang verbonden met Abd ar Rahmans - paleis, maar nu is het
paleis de woonplaats van de bisschop. De Torre del Alminar, een
barokke klokkentoren, werd rond de minaret gebouwd.
"De woestijn die zo nabij was, met zijn tentachtige woud van pilaren
'
Jan Morris, schrijver |
INFO IN HET DUITS
Córdoba, Von der Moschee zur Kathedrale
Die spanische Stadt Córdoba
ist ein Symbol für das Miteinander und Gegeneinander der
Religionen und Kulturen. Juden, Christen und Moslems lebten hier
im Kalifat friedlich miteinander.
Als Córdoba im 8.
Jahrhundert unabhängiges Emirat wurde, erbauten sich die Moslems
ein neues Gotteshaus. Damit wurde die Stadt das islamische
Pilgerzentrum des Abendlandes, außerdem Begegnungsstätte von
Lehrmeistern, Dichtern und Gläubigen.
Bald nahmen die Dogmatiker
des Islams zu, sie verfolgten Andersdenkende. Aus dem Dialog der
Kulturen wurde ein Kampf der Kulturen.
Sie sind Gottesverehrung
und Sakrileg zugleich. Denn bildhafte Darstellung Gottes und die
Verehrung von Götzenbildern sind im Islam strengstens verboten.
Im 13. Jahrhundert, nach
dem Bürgerkrieg, zogen hier die katholischen Könige Kastiliens
ein. Die Moschee wurde nicht nur zur christlichen Kathedrale
geweiht, sondern auch umgebaut. Die offenen Wände wurden
geschlossen, ganze Kirchenschiffe angebaut. Mit den Königen kam
auch die Inquisition nach Córdoba, dessen Gericht im maurischen
Palast Alkazar tagte.
Daten & Fakten
Kulturdenkmal: Altstadt mit
der zur Kathedrale umgewandelten 19schiffigen Mezquita, einer
Moschee, dem Alcázar de los Reyes Cristianos, dem Palacio
Episcopal (16. Jh.), dem jüdischen Viertel hinter der Puerta de
Almodóvar und dem zinnenbekrönten Torre Fortaleza de la
Calahorra
UNESCO-Ernennung: 1984,
erweitert 1994
152 v. Chr. Gründung einer
römischen Siedlung Corduba
711 Einnahme durch
berberische Truppen / 756 Residenz von Abd ar- Rahman I.
785-96 erster Bau der
Mezquita unter Verwendung von antiken Säulen
833-48 Erweiterung der
Mezquita um acht Joche nach Süden / 10. Jh. Blütezeit unter den
Omajjaden
962-66 Erweiterung der
Mezquita um zwölf Joche / 987-90 Erweiterung um acht Schiffe
1236 Eroberung durch die
Armee von Ferdinand III., genannt der Heilige
1377 Puerta de Perdón
1486 im Alcázar Empfang
Christoph Kolumbus' durch die Katholischen Könige
1523 Kathedrale in Mezquita
gesetzt |
Ruim na het middaguur stak ik de bijna droog staande rivier de Guadalquivir
(dezelfde als in Sevilla, hier begint de bovenloop ervan) via de Romeinse
boogbrug over. Aan weerszijden van de brug ligt aan een oever de Arco de Triunfo,
aan de andere oever sluit de Torre de Calahorra de toegang tot de stenen brug
af. Ik bleef maar even aan de overkant. Eenmaal terug in het centrum zette ik
mijn voettocht voort, echter niet na in een winkeltje brood, kaas en bier te
hebben gekocht. Jammer genoeg had ik slechts de beschikking over een kaart met
een te grote schaal, waardoor ik regelmatig op mijn schreden moest terugkeren
omdat ik verkeerd liep. Ook de straataanduidingen van al die
steegjes en slopjes lieten te wensen over.
Ik
bezocht de Posada del Potro (met het Museum van Schone Kunsten, heerlijke
patio), de kerk van
San Pedro (waar ik een tijdje op een muur gezeten
uitrustte), de verwaarloosde Plaza de Conas (Corridera, geheel omsloten plein
waar vroeger de stierengevechten plaatsvonden), de kerk San Pablo (met
prachtige, uitbundige gevel; helaas dicht) en het modernistische stadhuis (sloeg
in deze historische plaats als een tang op een varken). Vergeefs zoek ik naar
het paleis de la Merced en de Deputación, waarbij ik toevallig op een aantal
onbekende zuilen stuit, waarvan de herkomst tot mijn verbazing in geen enkele
reisgids duidelijk wordt gemaakt.
|
In de buurt van het station maak ik foto's van het Kruisbeeld met de Lantarens
(bij de Convento de Capuchinos), de Torre Malmuerte en het monument voor
Manolito, een Spaanse toreador. Het Palazzo Viana is gesloten wegens siësta. Op
de lommerrijke Plaza de Colon (veel duiven en spelende kinderen) rust ik uit. Ik
was moe en had pijn aan mijn voeten. Gelukkig bleef ik voor blaren gespaard.
Voor ik om 6 uur de trein naar Sevilla pak, dineer ik uitgebreid en goedkoop:
vissalade met complete mosselen en garnalen, een dikke kotelet met lekker
vetrandje, een ferme plak rauwe ham met gebakken spiegelei erop en een
aardappelkoek. Een en ander door te spoelen met een literfles 'aqua mineral'.
Prijs f 8. Ik had dorst, want hier in Córdoba (doorgaans een van de heetste
plaatsen van Europa) was de kwikkolom opnieuw tot 25 graden opgelopen. Op het
station maak ik een foto van een stilstaande Talgo, de super-de-luxe trein waarmee
ik met mijn broer Clim in 1987 Frankrijk en Spanje bereisde. Met de 'Interurbano' ben
ik om acht uur terug in Sevilla.
|
 |
Ik sla een tijdje een bedreven verkeersagente gade, bekijk de etalages van een
stel reisbureaus en informeer naar de vertrektijden van de bus naar het antieke
stadje Ithalica. Door toeval ontdek ik de halteplaats van de bus naar het
vliegveld, slenter doelloos langs de rivieroever waar ik getuige ben van een
kakofonische repetitie van een jeugdfanfare. Verder drink ik koffie en bier in
een kroeg waar ik tevens de pas gekochte boekjes over Córdoba doorblader.
De
rest van de avond breng ik door in de studentenwijk. De prijzen voor bier
variëren daar van 70 ptas (kroeg voor havelozen en uitschot) tot 120 ptas
(bodega voor de studentikoze jet set, beautiful young people tussen de 20 en 30
jaar, waartussen ik me nogal misplaatst voelde). Mijn laatste pint dronk ik bij
Paco ("die presentatrice stelt zich aan en die politicus is zo corrupt als de
pest, dat weet iedereen, ja toch?"). Terwijl ik mijn voeten aan het
verzorgen ben (pootje baden in de wasbak), valt in mijn hotel 6 keer achter
elkaar het licht uit. Op mijn vraag wat er eigenlijk aan de hand is, ("Que pasa?")
antwoordt don Pedro mompelend iets van "automatico". Voor ik om half een ga
slapen lees ik met rode oortjes in de reisroman van Redmond O'Hanlon "Tussen
Orinoco en Amazone". Wat kan die man meeslepend schrijven!
MEER INFO CORDOBA
MOORSE INVLOED
Córdoba is een groot centrum van kunst en cultuur waar nog enkele overblijfselen
te vinden zijn uit de Middeleeuwen, toen de Islam de stad een grote uitstraling
bezorgde.
CIJFERS
Bevolking: 257.500 inwoners / Oppervlakte van de provincie Córdoba:
13 718 km2
Bevolking van de provincie: 716.000 inwoners / Bevolkingsdichtheid
van de provincie: 52 inw/km2
Córdoba, gelegen aan de middenloop van de Guadalquivir midden in een vruchtbare
vlakte, is tegenwoordig een kalme en rustige stad van vrij bescheiden omvang.
Behalve de moskee-kathedraal (Mezquita-Catedral) zijn er weinig grote monumenten
uit het indrukwekkende verleden van deze Andalusischestad behouden gebleven.
Niettemin bezit de oude binnenstad met zijn kronkelsteegjes en pleintjes heel
wat herinneringen aan vervlogen tijden. De schitterende moskee-kathedraal, die
in de loop van twee eeuwen verscheidene malen is uitgebreid en nu een
oppervlakte van 23 000 m2 beslaat, vormt de belangrijkste bezienswaardigheid van
de stad. De oude joodse wijk Juderia) daaromheen is de moeite waard vanwege de
kleine huisjes met hun met bloemen versierde balkons en de synagoge, de laatste
die in Andalusië nog te vinden is. Daar vlakbij bevinden zich de Zoco (soek),
het Gemeentelijk Stierenmuseum en de resten van de oude stadsmuur. Aan de oever
van de Guadalquivir, niet ver van de door de Moren herbouwde Romeinse brug,
staat de eind 13e-eeuwse Alcazar, dat nu een museum is. Twee minaretten die
ieder aan een kerk zijn vastgebouwd herinneren eveneens aan de Moorse tijd. Het
prachtige Palacio de Viana, in het noorden, is een voorbeeld van burgerlijke
architectuur uit de 15e eeuw.
CULTUURSTAD
Cordoba was vroeger de hoofdstad van een machtig kalifaat, een stad die zich
helemaal richtte op kunst en wetenschap.
BRONNEN VAN INKOMSTEN
Centrum van overheidsdiensten en handel. Industries olieslagerijen. elektrische
apparaten. Landbouw: olijven en, graan, wijn. Toerisme.
BEZIENSWAARDIGHEDEN
De moskee-kathedraal (8e eeuw), de Alcazar, de Juderia (joodse wijk), de oude
synagoge, het Gemeentelijk Stierenmuseum, het Palacio de Viana, de ruïnes van
Medina Azahara (ten oosten van de stad).
De stad, waarschijnlijk gesticht door de Carthagers op een plaats die daarvoor
werd bewoond door de Feniciërs, kwam in 152 onder Romeinse overheersing. Als
hoofdstad van Hispania Ulterior werd Cordoba ten tijde van het Romeinse Rijk een
van de belangrijkste steden van het land. Na in 572 te zijn veroverd door de
Visigoten, die er de residentie van hun koningen van maakten, werd Cordoba in
711 ingenomen door de Arabieren, die kort daarvoor het schiereiland waren
binnengevallen en later vrijwel heel Spanje onder voet liepen. Abd-al-Rahman, de
laatste erfopvolger van de Omeyyadendynastie uit Damascus, kwam op zijn beurt in
756 aan in de streek en deed zich in korte tijd gelden als "emir der gelovigen".
Onder deze nieuwe dynastie brak voor Cordoba een gouden eeuw aan. Als hoofdstad
van een machtig kalifaat werd de stad een centrum van onderwijs en kennis.
Enkele eeuwen lang (8e-12e) kon er in de scholen, universiteiten en bibliotheken
de meest verschillende kunsten en wetenschappen, filosofie, geneeskunde,
sterrenkunde en muziek gestudeerd worden. De kaliefen, die tolerantie hoog in
het vaandel hadden staan, lieten niet alleen islamitische wetenschappers maar
ook christenen en joden toe tot hun stad. Plaatselijke opstanden leidden echter
tot de val van het kalifaat, dat uiteenviel in een groot aantal kleine staatjes,
de taifa's. Na later te zijn ingenomen door twee Maghrebijnse dynastieën viel
Cordoba in 1236 ten tijde van de Reconquista in handen van de christenen.
Doordat het grootste deel van de bevolking was uitgeweken, brak voor de stad een
lange tijd van verval aan. De laatste zestig jaar lijkt de stad de weg uit het
dal te hebben hervonden.
KLIMAAT
Middellandse - Zeeklimaat met zachte winters en warme zomers. Gemiddelde
temperaturen: 14° C in de koudste maand, 26° C in de warmste maand.
   |
